Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, yüklenici-iş sahibi arasındaki feshedilen inşaat sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali ve tazminat davasında hakediş, ayıplı imalat ve menfi zarar taleplerine ilişkin istinaf kararı.
Özet: Uyuşmazlık, davalı iş sahibi tarafından haksız feshedildiği iddia edilen izolasyon ve çatı örtüsü işleri sözleşmesi kapsamında davacının hak ediş alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılan asıl dava ile davalının sözleşmenin davacı kusuruyla feshedildiği ve zarara uğradığı iddiasıyla açtığı karşı davanın yargılamasını konu almaktadır; yerel mahkeme, davalının eksik işleri düzeltme fırsatı vermeden sözleşmeyi feshetmesi nedeniyle davacının kısmi hak ediş alacağı bulunduğuna ve davalının menfi zarar talebinin yersiz olduğuna hükmederek asıl davayı kısmen kabul etmiş ve icra takibine itirazı kısmen iptal etmiştir.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A .... HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO :KARAR NO : BAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : KARAR NO : KARAR TARİHİ : İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : DAVACI-KARŞI DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI-KARŞI DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali B.A.M. KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ :Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında düzenlenen izolasyon ve schingle çatı örtüsü, malzeme, işçilik işleri hususundaki sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini, davacının hak edişlerinin ödenmediğini, davacı şirketin fesih tarihine kadar işin yapımındaki eksiklik veya hata nedeniyle hiç ikaz edilmediğini, hak ediş raporunda eksik ve kusurlu işler nedeniyle ücretlerden düşüm yapılıp bir de nefaset kesintisi yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, sözleşmenin █████/2012 tarihinde feshedilip dava dışı şirket ile █████/2014 tarihinde sözleşme yapıldığını, davacının üstlendiği işlerin 1 yıl boyunca akıbetinin ne olduğunun şüpheli olduğunu, dava dışı şirket ile yapılan sözleşmenin de sadece ince işlere ilişkin olduğunu, davacının yaptığı işlerden en son ince işlerin kaldığı ve kusuru olmadığının kabulünün gerekeceğini, icra takibine dayanak faturanın davalıya tebliğine rağmen iade edildiğini, fatura bedelinin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini belirterek Bursa ....İcra Müdürlüğü’nün ........ esas sayılı dosyasındaki takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve en az %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde sözleşmenin hukuka aykırı şekilde feshedildiğini, feshin karşı tarafın kusuru ve eksik işleri nedeniyle gerçekleştiğini, eksik kalan işlerin fesihten sonra 3. kişiye yaptırıldığını, davacının her gönderdiği ihtarnameye yeni kalemler ilave ederek farklı miktarlar talep etmesi nedeniyle ihtilafın çözülemediğini, karşı tarafın nefaset kesintisini de kabul etmediğini, sözleşmenin 11. maddesinde bu kesintinin nasıl yapılacağının karara bağlandığını, icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, davacının gereken titizlik ve özeni göstermemesi, teknik şartname ve iş programına uygun davranmaması nedeniyle feshedilen sözleşme nedeniyle kalan ince işler ve mantolama ile ilgili olarak █████/2013 tarihinde başka bir şirket ile sözleşme yapılarak inşaatın tamamlandığını, mantolama işinin 3. kişiye yaptırılması nedeniyle ödenen fark bedel için sözleşmenin 17. maddesi gereğince davacının tazmin yükümlülüğünün olduğunu, davalının sözleşmenin feshi sonrasında yaptığı yeni sözleşme nedeniyle 72.900,00.-TL zarara uğradığını, hakediş raporları doğrultusunda davacının 10.751,50.-TL tutarındaki hakediş mahsup edildiğinde, davalının 62.148,50.-TL zararının kaldığını, bu zararın giderilmesi amacıyla karşı dava açtıklarını belirterek asıl davanın reddine, karşı davada hakedişin mahsubu ile oluşan 62.148,50.-TL’nin 3. kişiye ödeme tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, sözleşmenin davalı iş sahibi tarafından feshedildiği, davacı tarafın dayandığı davalının da itirazının olmadığı nefaset kesintisini gösterir belgeye göre davacının 19.111,50.-TL alacağının ödenmediği hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, örnek dairenin mantolama işinde imalatın uygun şartlarda yapılmamış olduğu, pencere merkezlerindeki ayıplı imalatın düzeltilmediğinden 850,00.-TL ayıbın giderilmesi gereken bedel olduğu, davacının satış ofisine arduazlı mebran uygulaması yapıldığı 2.925,00.-TL alacaklı olduğu, davacı yüklenicinin %18 KDV alacağı ile birlikte 25.003,61.-TL hak ediş alacağının ispat edildiği, alacağın likit olmadığı, sözleşmenin █████/2012 tarihinde feshedildikten sonra davalının █████/2013 tarihinde makul sürede ikinci sözleşmeyi yaptığı, davacı yüklenicinin örnek daire işlerinin 2012 yılı Haziran ayında yapıldığı bu tarihten sözleşmenin feshedildiği █████/2012 tarihine kadar hatalı imalatların düzeltilmesi için davalı iş sahibinin 11/3. maddesi uyarınca süre verilip olanak tanımadığı ve ayıplı işlerin miktarının azlığı sebebiyle davacı yüklenicinin kusurlu olmadığından kaçırılan fırsattan kaynaklı davalının menfi zarar talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, icra dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 25.003,61.-TL asıl alacak üzerinden ve bu asıl alacağa takip tarihinden işletilecek yasal faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, karşı davanın reddine karar verilmiştir.Davalı/karşı davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, tanık beyanlarında davacı/karşı davalının yaptığı işlemlerin eksik ve hatalı olduğunun ortaya konulduğunu, bu hususun mahkemece değerlendirilmemesi ve işin büyük bölümünün tamamlandığına ilişkin değerlendirmenin usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu, sözleşmenin 17.4. maddesi gereğince sözleşmenin feshedildiğini, davacı firmadan hatalı ve ayıplı ifanın durdurulmasının talep edilmesine rağmen davacının gereken özeni göstermediğini, sözleşme konusu işleri yükleniciye yaptırmaya devam etme ve tazminat ödeme yükümlülüğü olduğuna ilişkin karar verilmesinin usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ek bilirkişi raporunda istinaf ilamı ve taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerinin dikkate alınmadığını, davalının menfi zararına yönelik hatalı, somut gerçeklikle bağdaşmayan hesaplamalar yapıldığını, fiili gerçeklikten uzak bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, feshe ilişkin ihtarnamenin haklı olarak keşide edildiğini, kalan işlerin ve mantolama işinin dava dışı şirkete yaptırıldığını, davalının uğramış olduğu 72.900,00.-TL zararın taraflar arasındaki sözleşmenin 11.3 ve 17.4 maddesine göre yüklenici firmadan talep etmesine engel bir durum olmadığını, Türk Borçlar Kanunu 26. maddesi gereğince tarafların aralarındaki sözleşme hükümlerini özgürce belirleme serbestisine haiz olmasına rağmen mahkemenin bu durumu dikkate almaksızın karşı davanın reddine karar vermesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.Davacı/karşı davalı vekili davalı/karşı davacının istinaf başvurusuna karşı verdiği cevap dilekçesinde, kaldırma kararındaki hususlar karşılanmak ve eksik hususlar giderilmek suretiyle verilen kararın onanması gerektiğini, davalı karşı davacının istinaf başvurusunda belirttiği hususların gerçek dışı olup, kafa karıştırmaya ve yargılamayı uzatmaya yönelik olduğunu, ek raporda 850,00.-TL tutarlı ayıp miktarına hükmolunsa da, ayıbı kabul etmediklerini, miktarın düşüklüğü ve geri kalan alacaklarına yaklaşık 10 yıldan bu yana kavuşamamış olmaları karşısında usul ekonomisi gereğince daha fazla itiraz ile ek rapor talebinde bulunmadıklarını, karşı tarafın işi davacıdan sonra yeniden ve tümüyle başka bir firmaya yaptırdığını açık ve net bir şekilde defalarca beyan ettiğini, bu durumda ayıplı imalatı davacı şirketin yapmadığının her türlü izahtan vareste olduğunu, yapılacak istinaf incelemesi sonucu ayıp miktarının da alacaklarına eklenmek suretiyle düzelterek onama yapılmasının yerinde olacağını, mantolama ve iç sıvalar bitirilmeden pencerelerin takılmasının gerektiğini, davacının mantolama yaptığı örnek dairelerde pencerelerin öncesinde takılmış halde olduğu için pencerelere zarar vermemeye çalışırken söz konusu ayıpların meydana geldiğini, ayıpların giderimi noktasında davacıya ihtarda bulunulmadığı gibi sürede verilmediğini, ayıp konusundaki hukuki değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olup 850,00.-TL ayıp tutarında davacının sorumlu tutulmasına yönelik hukuki değerlendirmenin hatalı olduğunu belirterek davalı /karşı davacının istinaf başvurusunun reddine, davalarının tümden kabulü ile 850,00.-TL ayıp miktarının da alacaklarına ilave edilerek mahkeme kararının düzelterek onanmasına karar verilmesini istemiştir.Mahkemenin ............ tarih ve ........... sayılı davanın kısmen kabulüne ilişkin kararı Dairemizin ....... tarih ve ............sayılı kararı ile eksik inceleme ile karar verildiği gerekçesiyle kaldırılmış, mahkemece yapılan yargılama sonucunda asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.Taşeron olarak iş yapan davacı 19.111,50.-TL hakediş bedeli ile 2.925,00.-TL arduazlı membran uygulama bedeli için KDV dahil toplam 26.003,07.-TL hakediş bedelinin ödenmediği iddiasıyla icra takibi başlatmıştır. Davalı, içinde mantolama bedeli de olan iş bedelinin 19.111,50.-TL’nın ödenmediği iddiasına bir itirazda bulunmamış ancak davacının yaptığı işin ayıplı olduğunu ileri sürerek bu miktardan nesafet kesintisi yapılması gerektiğini savunmuştur. Dosya kapsamına göre davacı sözleşmenin feshine kadar mantolama dışındaki işleri davalıya teslim etmiş, örnek dairenin mantolama işleminin yapımı sırasında ise ayıplı ve eksik iş yapıldığı gerekçesiyle sözleşme feshedilmiştir. Davalı davacının örnek daireye yaptığı mantolama işinin ayıplı olduğunu savunduğundan kaldırma kararından sonra mahkemece yeniden keşif yapılarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 27/1/2020 tarihli bilirkişi raporunda pencere merkezlerinde ayıplı imalat olduğu, düzeltilmeyen bu ayıbın tamir ile giderilebileceği, ayıbın giderilmesi için gereken bedelin ise 850,00.-TL olduğu bildirilmiştir. Davalı, davacının yaptığı ve 19.111,50.-TL hakediş bedeli içinde yer alan örnek dairenin mantolama işinin ayıplı olduğunu ileri sürmesine rağmen sadece pencere merkezlerinde ayıplı iş olduğu belirlenmiş olup davalı bunun dışında başka ayıp veya eksik iş olduğunu ispatlayamamıştır.Davalı arduazlı membran uygulama bedeline de itiraz etmiş ise de, davalı tanığı ...’nun davacının satış ofisinin çatısını yaptığına ilişkin beyanı da dikkate alındığında satış ofisinin çatısına davacı tarafından yapılan işlem bedelinin davacıya ödenmediği anlaşıldığından davalının bu yöndeki savunması da yerinde görülmemiştir. Bu durumda ayıp karşılığı belirlenen 850,00.-TL'nın indirilmesi ile davacının alacağı miktar 19.111, 50 + 2.925,00 TL - 850,00 = 21.186,50 TL + KDV olmak üzere toplam 25.000,07.-TL olacaktır. Davalı, karşı dava dilekçesi ile davacı ile olan sözleşmenin feshinden sonra dava dışı şirket ile yapılan yeni sözleşme nedeniyle uğradığı zararın tahsilini yani fesih nedeniyle uğradığı menfi zararın giderilmesini istemiştir. Taraflar arasında yapılan sözleşmede mantolama birim fiyatı 29,00.-TL/m2 olarak belirlenmiştir. Davalı şirket, davacı ile yapılan sözleşmenin feshinden sonra dava dışı şirket ile aynı iş için kararlaştırılan birim fiyatın 35,00.-TL/m2 olduğunu savunarak dosyaya buna ilişkin sözleşmeyi sunmuştur. Her iki sözleşme tarihleri arasındaki süre de dikkate alındığında davacının kusuru ile iptal edilen sözleşme nedeniyle davalının dava dışı şirket ile yaptığı sözleşmede belirlenen bedele göre aynı işin m2 birim fiyatına 6,00.-TL daha fazla ödeme yapmak zorunda kaldığı dosya kapsamı ile sabit hale gelimiştir.Mahkemece hatalı imalatların düzeltilmesi için davalı iş sahibince 11/3. maddesi uyarınca süre verilip olanak tanımadığı ve ayıplı işlerin miktarının azlığı sebebiyle davacı yüklenicinin kusurlu olmadığından kaçırılan fırsattan kaynaklı menfi zarar talep edilemeyeceği gerekçesiyle karşı dava reddedilmiş ise de sözleşmeden dönen tarafın TBK'nın 125/II- son maddesi uyarınca karşı taraftan isteyebileceği zarar olan menfi zarar sözleşmenin karşı tarafça yerine getirileceğine dair güvenin boşa çıkması nedeniyle uğranılan fiili zarar olduğundan davacı ile yapılan sözleşmenin feshi nedeniyle davalı zarara uğramış olup bu zararını karşı taraftan isteyebilecektir. Mahkemece verilen ilk kararın kaldırılmasına ilişkin kararda davalının zararının ne şekilde hesaplanacağı açıklanmasına rağmen son olarak düzenlenen ek raporda ilk sözleşme yapıldığında piyasa rayiçlerine göre işin 31.00.-TL olarak kabul edilip yapılan hesaplamaya itibar edilmesi mümkün olmadığından davalının zararı yukarıda açıklandığı şekilde “35,00.-TL- 29,00.-TL = 6.00.-TL; 6,00:- TL x 12.150,00 M2 =72.900,00.-TL’dır. Bu miktar davalının dava konusu uyuşmazlık nedeniyle uğradığı menfi zarar miktarı olduğundan davalının karşı davasının kabulü gerekirken reddi doğru olmamıştır.Davalı karşı davasında zararının 72.900,00.-TL olduğunu açıklayıp 10.751,50.-TL’nın davacının hakedişinden mahsup edilerek kalan 62.148,50.-TL zararının hüküm altına alınmasını istemiştir.Davalı karşı davacının asıl dava yönündeki diğer istinaf sebepleri yerinde değil ise de, mahsup talebi gereğince davalının belirlenen menfi zararından 10.751,50.-TL’nın asıl davadaki 25.000,07.-TL davacı alacağından mahsup edilerek bakiye 14.248,57.-TL için davacı lehine hüküm kurulması, davalının karşı davadan kaynaklanan bakiye 62.148,50.-TL alacağı yönünden de karşı davanın kabulü gerektiğinden davalının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece asıl davada mahsup yapılıp karşı davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davalı karşı davacının istinaf başvurusunun bu sebeple esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılarak kazanılmış haklarda gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, Bursa ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... tarih ve ................ sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,A)Asıl dava yönünden davanın KISMEN KABULÜNE, a-1)Bursa ......İcra Müdürlüğü'nün ............ esas sayılı dosyasına davalı-karşı davacı tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİNE, Takibin 14.248,57.-TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, Koşulları bulunmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,a-2)Alınması gerekli 970,32-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 444,07.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 526,25.-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,A-3)Davacı talebi davalının mahsup istemi doğrultusunda değerlendirilerek yeniden hüküm kurulduğundan davacı tarafından yapılan toplam 4.340,00.-TL yargılama giderinden kabul red oranı dikkate alınarak 4.160,40.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 27,70.-TL başvuru harcı ile 444,07.-TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 471,77.-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,a-4)Davacı-karşı davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 4.080,00.-TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,a-5)Davalı-karşı davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/2.maddesi gereğince 850,00.-TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,B)Karşı dava yönünden davanın KABULÜNE,b-1) 62.148,50.-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya VERİLMESİNE,b-2)Alınması gerekli 4.245,36.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.061,34.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 3.184,02.-TL harcın davacı-karşı davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,b-3)Davalı-karşı davacı tarafından yapılan toplam 2.068,00.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı -karşı davacıya verilmesine,Davalı-karşı davacı tarafından yatırılan toplam 1.061,34.-TL karşı dava harcının davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,b-4)Davalı-karşı davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 8.879,31.-TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,3-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı-karşı davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,4-İstinaf başvuru aşamasında davalı-karşı davacı tarafından yapılan toplam 400,30.-TL istinaf giderinin ilk derece mahkemesince davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,5-Karar tebliğ, harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere █████/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi. ...Başkan... ...Üye... ...Üye... ...Katip...