sağlık hizmeti sunucusu kamu üniversitesinin hakedişlerinden yapılan ilaç, tedavi ve işlem kaynaklı haksız kesinti iadesi talebine ilişkin temyiz incelemesi.

Sağlık hizmeti sunucusu kamu üniversitesinin hakedişlerinden yapılan ilaç, tedavi ve işlem kaynaklı haksız kesinti iadesi talebine ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Davacı kamu üniversitesinin, davalı kurumla arasındaki sağlık hizmeti satın alma sözleşmesi kapsamında, ilaç ve çeşitli tıbbi işlem faturalarından davalı tarafından haksız yere yapıldığını iddia ettiği anapara ve faiz kesintilerinin iadesi talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, bilirkişi raporu doğrultusunda toplam 66.433,97 TLlik kesintinin yersiz olduğuna kanaat getirerek davacıyı kısmen haklı bulmuş; tarafların temyiz başvurularında ise davacı, kesintilerin ve faiz uygulamasının hukuka aykırı olduğunu, davalı ise tüm kesintilerin mevzuata uygun olduğunu ileri sürmüştür.

3. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 34. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı Kurum tarafından müvekkilinin ilaç ve ünsülin kullanımına ilişkin faturalarından kaynaklanan hakedişlerinden 7.206,53 TL anapara kesintisi ve 3.522,83 TL faiz kesintisinin, vefat eden şahıslara ilişkin 353,22 TL faiz kesintisinin, paket işlemler ile fatura edilen ilaçlara ilişkin 7.424,10 TL anapara kesintisinin ve 3.425,70 TL faiz kesintisinin, bir günde 100'den fazla ilaç, malzeme ve işlem faturaları ilişkin 56.442,57 TL faiz kesintisinin, artrodez işlemlerine ilişkin 1.386 TL anapara kesintisi ve 676,94 TL faiz kesintisinin, umblikal herni grefti işlemlerine ilişkin 157,40 TL'nin, kemik dansitometrisi ile ilgili 46,39 TL olmak üzere haksız kesintiler yapıldığını belirterek; fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere, toplam 80.461,73 TL'nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili Kurum tarafından ve yapılan kesintilerin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan 21.01.2025 tarihli ek bilirkişi raporunda davalı Kurumun davacı Üniversitenin alacaklarından 12.07.2019 tarihinde yaptığı kesinti işleminin 66.433,97 TL'lik kısmının yerinde olmadığının bildirildiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile aşırı dozda fatura edilen radyo opak ilaçlar ve insülinler için 2.251,13 TL, vefat eden şahıslar üzerinden fatura edilen işlemler için 1.031,21 TL, paket işlem ile fatura edilen ilaçlar için 2.259,76 TL, bir günde 100'den fazla ilaç, malzeme ve işlem faturalandırılması için 60.240,90 TL, umbikalherni greft işlemler için 81,17 TL, artrodez işlemleri için 422,78 TL, kemik dansitometresi, BT ve MR görüntüleme için 47,02 TL, davacıdan fazla tahsil edilen tutar için 66.433,97'nin kesinti tarihi olan 12.07.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf isteminde bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan 21.01.2025 tarihli ek bilirkişi raporunun taraflar arasındaki sözleşme maddeleri, SUT hükümleri ve ilgili diğer mevzuata göre her hasta bazında gerekçeleriyle birlikte değerlendirme yapılarak hazırlandığı ve kesinti işlemlerinin yerinde olup olmadığına dair tereddüde yer vermeyecek şekilde, ayrıntılı, açıklayıcı, denetimine uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; davalı Kurum tarafından yapılan kesintinin ve kesintiye faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte faiz işletilecekse bile bunun yasal faiz olması gerektiğini, dosyaya sunulan borç bildirim belgelerinde faiz başlangıç tarihi ve faiz türünün belli olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemin mevzuata uygun olduğunu, davanın tümden reddi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki sağlık hizmeti satın alma sözleşmesine aykırılık iddiası ile davalı Kurum tarafından yapılan kesintinin iadesi talebine ilişkindir.

1. Dava dosyasının incelenmesinde; taraflar arasında, davacı kamu üniversitesi sağlık hizmeti sunucusunun davalı Kurum sigortalılarına sağlık hizmeti sunmasına ilişkin sözleşme bulunduğu, davalı Kurum tarafından davacının ilaç ve ünsülin kullanımına ilişkin faturalarından kaynaklanan hakedişlerinden 7.206,53 TL anapara kesintisi ve 3.522,83 TL faiz kesintisinin, vefat eden şahıslara ilişkin 353,22 TL faiz kesintisinin, paket işlemler ile fatura edilen ilaçlara ilişkin 7.424,10 TL anapara kesintisinin ve 3.425,70 TL faiz kesintisinin, bir günde 100'den fazla ilaç, malzeme ve işlem faturaları ilişkin 56.442,57 TL faiz kesintisinin, artrodez işlemlerine ilişkin 1.386 TL anapara kesintisi ve 676,94 TL faiz kesintisinin, umblikal herni grefti işlemlerine ilişkin 157,40 TL'nin, kemik dansitometrisi ile ilgili 46,39 TL olmak üzere toplam 80.461,73 TL kesinti uygulandığı anlaşılmaktadır.

Davaya konu uyuşmazlık, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun (5510 sayılı Kanun) 97. maddesinin (7.) fıkrasına dayanmakta olup, anılan fıkra;“(Değişik yedinci fıkra: 18.02.2009-5838/2 md.) Sağlık hizmeti sunucuları, sunmuş oldukları hizmetlere ilişkin bir ay içinde düzenledikleri fatura ve eki belgeleri izleyen ayın onbeşine kadar Kuruma teslim ederler. Fatura teslim tarihi; süresi içinde teslim edilen faturalar için teslim edildiği ayın onbeşinci günü, süresi içinde teslim edilmeyen faturalar için ise teslim edildiği ayı takip eden ayın onbeşinci günü olarak kabul edilir. Fatura bedelinin tamamı, fatura teslim tarihinden itibaren, altmış gün içinde, sağlık hizmet sunucularına avans olarak ödenir. Fatura ve eki belgeler, fatura teslim tarihinden itibaren üç ay içinde incelenerek avans hesabı kapatılır. İnceleme süresinin takip eden mali yıla sirayet etmesi durumunda, avans artıkları hakkında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 35. Maddesindeki akreditiflere ilişkin hükümler uygulanır.” hükmünü içermektedir.

Ne var ki 22.12.2022 tarihli ve 7429 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 90. maddesinde; ''Genel sağlık sigortası kapsamında yer alan kişilere, finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerine ilişkin olarak Kurum ile götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi imzalayan kamu üniversitesi sağlık hizmeti sunucularının sözleşmeyi imzaladıkları mali yıldan önce düzenleyerek 97. maddenin yedinci fıkrasına göre Kuruma teslim ettikleri fatura ve eki belgelerin, belirlenen sürelerde inceleme sürecinin tamamlanamaması nedeniyle, ödenen avans tutarları bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden bir ay içerisinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Kurumca giderleştirilir.

Götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi imzalamış kamu üniversitesi sağlık hizmeti sunucularınca sözleşme öncesinde incelenen fatura dönemine ait oluşan kesinti tutarlarına karşı açtıkları davalardan kesinleşmemiş olanlarının tamamından bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süre içerisinde feragat ederler.

Sağlık hizmeti sunucusu tarafından itiraza konu edilmemiş olsa da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce incelenen fatura dönemine ait oluşan tutarlardan sağlık hizmet sunucusunun mahsup edilmeyen alacakları Kurum tarafından terkin edilir.'' hükmü getirilmiştir.

Yine 5510 sayılı Kanuna 27.12.2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanun ile eklenen geçici 99. maddede de; "2023 yılında götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi yapılmış kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularının Kuruma 31.12.2023 tarihine kadar bu sözleşme kapsamında verdikleri tedavi hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuk tutarının götürü bedel sözleşme tutarından düşük olması durumunda, aradaki fark terkin edilir. Terkin edilen tutar, Bakanlık bütçesine bu amaçla tahsis edilecek ödenekten karşılanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; yargılama sırasında yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun geçici 90. ve 99. maddeleri ile getirilen düzenlemelerin, devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütüldüğü gözetilerek bir değerlendirme yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma sebebine göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

3. Bozma sebebine göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.