Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, biçerdöver kaynaklı yangın zararı sonucu sigorta şirketinin ödediği tazminatın rücuen tahsili istemli itirazın iptali davasında verdiği görevsizlik kararı.
Özet: Sigorta şirketinin, biçerdöver operatörünün ihmaliyle çıkan yangında sigortalıya ait tarlalarda oluşan zararı ödedikten sonra haksız eylemi gerçekleştiren davalıdan rücuen tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında mahkeme, sigorta şirketinin halefiyet ilkesi uyarınca sigortalının yerine geçmesi ve davalı ile sigortalı arasında ticari ilişki bulunmaması nedeniyle davanın asliye hukuk mahkemesinin görev alanına girdiğini belirterek, kendi görevsizliği sebebiyle davanın usulden reddine ve görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar vermiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.DİYARBAKIRASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalıya ait ürünler .....ve .....numaralı Tarsim Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Poliçesi İle müvekkil kurum tarafından teminat altına alındığını, .....tarihinde, davalının biçerdöver ile çalıştığı sırada dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle çıkan yangında dava dışı sigortalıya ait buğday ve arpa tarlaları yanarak hasar gördüğünü, Sigortalı tarafından yapılan hasar ihbarı üzerine, hasar ekspertiz incelemesi yapılmış ve tespit edilen .....tarihli yangın sebebiyle .....poliçesi ile sigortalı ürünler için 33.048,00 TL , .....tarihli yangın sebebiyle .....poliçesi ile sigortalı ürünler için 146.880,00 TL ödeme olmak üzere toplam 179.928 TL yapıldığını, yapılan ödemelerin rücuen tahsili için Diyarbakır İcra Dairesi .....icra takibi başlatılmış olup. davalı taraf icra takibine itiraz ettiğini, fazlaya ilişkin sair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla .....tarihinde dava dışı sigortalıya ödenen 146.880,00 -TL’yi ve .....tarihinde ödenen 33.048,00 TL olmak üzere toplam 179.928 TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1472 maddesi uyarınca davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın, haksız fiile sebebiyet veren davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.03.1944 tarih E. 37, K. 9, R.G. 3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." hususu vurgulanmıştır.Öte yandan, T.T.K.'nın “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir.Davacı sigorta şirketinin halefi olduğu sigortalı tarafından dava açılmış olsaydı, bu davada tarafların tacir olmadığı gözetilerek görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olacağı buna göre davacı sigorta şirketinin halefiyet ilkesi uyarınca açtığı işbu davanın da Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekeceği sabittir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz.HMK'nun 114/1- c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115. maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Bu nedenle davaya bakmaya Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması ve mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklanacağı üzere;1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeni ile davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Görevli mahkemenin Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun TESPİTİNE,3-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli Diyarbakır Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,4-Yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra davaya devam edecek olan Diyarbakır Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesince hükmedilmesine, görevsizlik kararından sonra görevli mahkemede devam edilmez ise talep halinde yargılama giderleri hakkında Mahkememizce karar verilmesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı .....yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildiKatip Hakim