Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, hasımsız açılan çekle ilgili menfi tespit davasını, taraf teşekkülü eksikliği nedeniyle usulden reddetmiştir.
Özet: Bir çekin teminat olarak verildiği ve ibrazı halinde zarar doğuracağı iddiasıyla iptali talep edilen menfi tespit davasında mahkeme, davanın bedelsiz kalan senetlere yönelik olduğunu belirterek, İcra ve İflas Kanununun 72. maddesi gereği bu tür davaların mutlaka bir hasma karşı açılması gerektiği halde, davanın hasımsız olarak ikame edilmesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca sonradan taraf eklenmesinin mümkün olmaması nedeniyle dava şartı olan taraf teşkilinin sağlanamadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiştir.
T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.C.ANKARAON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████BAŞKAN : ... ... ÜYE : Dr. ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ...DAVA : Menfi Tespit ( Kambiyo Senedi/ Çek)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025G. KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde açılan Menfi Tespit ( Kambiyo Senedi/ Çek) davasının tensiben ele alınıp incelenmesinde,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin,... .... .... .... .... .... .... 'a ulaşıldığında çekin kendisinde olmadığını beyan ettiğini ileri sürerek, çekin ibrazı durumunda müvekkilinin telafisi imkansız zarara gireceğini ileri sürerek, dava konusu çekin iptalini talep etmiştir.GEREKÇE:Dava, TTK nun 72. Maddesinde düzenlenen menfi tespit istemine ilişkindir. Dava dilekçesinde çeklerin iptali talep edilmiş ise de, dava dilekçesindeki izahate göre çekin zayi olmadığı, çeki teminat olarak verildiği iddia edilmiş olup hukuki nitelendirmenin yasa gereği hakim tarafından yapılması gerektiği göz önüne alındığında, davanın, bedelsiz kalan senetlerden dolayı açılan menfi tespit davası olduğu belirlenmiştir.(2004 sayılı İİK madde 72) Çek kambiyo senedi olup, tedavül imkanı olan bir ödeme aracıdır. Vadesinde muhatap bankaya ibraz edildiğinde çek bedelleri banka tarafından hamile ödenir. İİK nun 72. Maddesine göre açılan menfi tespit davasının hasımlı açılması dava şartıdır. Menfi tespit davası çekişmeli yargı işidir.Hasım gösterilmesi davanın görülebilirlik şartıdır. Zira hasımsız menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar da yoktur.Her davanın amacı, taraflar arasındaki bir ihtilâfın karara bağ lanması ve böylelikle nihai olarak ortadan kaldırılmasıdır. Menfi tespit davasının hasımlı açılıp sürdürülmesi, davalıya savunma hakkı verilmesi ve neticede tarafların iddia ve savunmalarına göre verilecek hükmün de davanın tarafları arasında geçerli olması gerekmektedir. Neticede dava şartları bakımından yapılan incelemede iş bu davanın hasımsız açılamayacağı halde , davacının davayı hasımsız açtığı ve HMK ya göre davaya sonradan taraf eklenmesi de mümkün olmadığından davanın görülebilirlik şartı olan taraf teşkili, sağlanamamıştır. Tüm dosya kapsamında, davacının davasının menfi tespit davası olup, hasımlı ve dava değeri üzerinden nispi harç ödenerek açılması gerektiği ve sonradan hasım eklenmesi mümkün olmadığı ve de bu eksiklik HMK nın 119/(2) maddesindeki sonradan tamamlanabilecek eksikliklerden olmadığından usul hükümlerine uygun açılmayan davanın usulden reddine karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının USULDEN REDDİNE, 2-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,3-Harçlar Kanunu 22. Maddesi uyarınca alınması gerekli 615,40-TL harç başlangıçta peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 4-HMKnın 333. maddesi uyarınca yatırılan gider avansında karar kesinleştiğinde kalan kısmın yatırana iadesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu tensiben oybirliği ile karar verildi.█████/2025Başkan ...✍e-imzalıdır Üye ...✍e-imzalıdır Üye ...✍e-imzalıdır Katip ... ✍e-imzalıdır "Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."