4. Asliye Ticaret Mahkemesinin cerrahi el aletleri üretimi ticari satışından kaynaklanan alacak ve icra inkar tazminatı talepli itirazın iptali davasına ait gerekçeli kararı.
Özet: Cerrahi alet üretimi üzerine akdedilen bir sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, davacı taraf, hammadde ve nakit ödeme yapmasına rağmen davalının taahhüt ettiği ürünleri teslim etmediğini ve bedeli iade etmediğini iddia ederek itirazın iptali ile takibin devamını talep ederken, davalı ise sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, ürünleri teslim ettiğini ancak davacının teslim almaktan kaçındığını savunarak davanın reddini ve kötüniyet tazminatı ödenmesini talep etmektedir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████BAŞKAN : ...ÜYE :...ÜYE : ....KATİP :....DAVACI :....VEKİLLERİ : Av. ... Av....DAVALI :...VEKİLLERİ : Av. ... Av. .....DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :İDDİA VE İSTEK :Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin beyin cerrahi ve ortopedi alanlarında özellikle talaşlı imalat gerektiren implantların ve ilgili cerrahi el aletlerinin ve setlerin üretimi alanında 2008 yılından itibaren faaliyet göstermekte olduğunu, müvekkili firmanın vücut içerisinde kalan implant üretimi yapmakta ve implant üretimi montajı ve imalatında cerrahi el aletleri kullanılmakta olduğunu, müvekkili şirket üretim kapasitesine göre cerrahi el aletlerinin bir kısmını kendi bünyesinde üretmekte kalan kısmının üretimini ise 3.kişi ve firmalara yapmakta olduğunu, müvekkili şirket ile davalı yanın cerrahi el aleti üretimi konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin yapılacak işte kullanılmak üzere davalı yana hammadde temin ettiği, bir kısım nakit ödemeler yapıldığı ve kalan kısım için çekleri ödeme olarak davalı yana göndermiş olduğunu, müvekkil şirket tarafından davalı yana dava dilekçesinde ayırıcı unsur ve bilgilerini belirttiği ve toplam 974.800,00-TL'lik çekleri kargo ile █████/2022 tarihinde davalı yana teslim ettiğini, ancak davalının kendisine hammadde temin edilmesine, nakit olarak ödemeler yapılmasına ve müvekkili şirket tarafından gönderilen çeklerin tam bedelini tahsil edilerek almasına karşın müvekkiline taahhüt ettiği malları (cerrahi el aletleri) teslim etmediği gibi bu bedelleri iade de etmemiş olduğunu, bu nedenle taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak müvekkili şirketin davalıdan 1.514.392,15-TL alacaklı olduğunu, söz konusu alacaklarının tahsiline yönelik olarak davalı borçlu şirket aleyhine başlattıkları icra takibine davalının haksız yere ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini beyanla davalı borçlunun ... 7. İcra Müdürlüğü’nün ██████████ E. sayılı takip dosyasına vâki haksız itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatının yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA :Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine haksız ve kötüniyetli olarak icra takibi başlatıldığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmiş olduğunu, müvekkili ile davacı ilk olarak █████/2021-█████/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Cerrahi El Aletlerinin davalı müvekkili tarafından üretilmesi hususunda sözleşme akdetmiş olduğunu, sözleşme kapsamında müvekkili tarafından sözleşmede belirlenen vadede verilen tüm siparişlerin eksiksiz ve istenilen kalite standartlarında üretilerek davalı yana tesliminin gerçekleştirildiğini, Müvekkili ve davacı yan ile akdedilen sözleşme uyarınca müvekkili, üretimi taahhüt edilen ürünlerin yaklaşık %30'unu 2022 yılının Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında eksiksiz olarak davacı yana teslim ettiğini, geriye kalan yaklaşık %70'i tamamlanmış olan kısmı ise davacı taraf müvekkilinden teslim almaktan kaçındığını ve bu sebeple her türlü hukuki, cezai ve karşı dava haklarını saklı tuttuklarını, davacı tarafın iddialarının aksine müvekkili malı teslim etmekten kaçındığı bir durum söz konusu dahi olmadığını, bu durumun Mahkemeye sunulan mesaj ve konuşma kayıtlarında ortaya çıkacağını, davacının hiçbir şekilde müvekkilinden alacağını talep etmediği gibi müvekkilini temerrüde de düşürmediğini, davacı tarafın iddialarının asılsız olduğu ve davacının sebepsiz zenginleşme amacı ile hareket ettiğini kanıtlamakta olduğunu, beyanla davanın reddi ile alacağın % 20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.DELİLLER :- ... 7.İcra Müdürlüğünün ██████████ E. sayılı dosyası örneği-Taraflar Arasında 25.02.2022 tarihinde imzalanan "Genel Satın Alma Sözleşmesi" -Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibine vâki itirazın iptali ile icra-inkâr tazminatı istemine ilişkindir.Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Dosyamız arasına celp edilen ... 7.İcra Müdürlüğünün ██████████ E. sayılı dosyası örneğinin incelenmesinde; dosyamız davacısı olan takip alacaklısı .... Ltd. Şirketi vekili tarafından toplam 1.514.392,15-TL bedelli cari hesap alacağı ile anılan asıl alacağın 20.08.2022-25.11.2022 tarihinde kadar işlemiş faiz tutarı olan 63.386,65-TL ile birlikte toplam 1.577.778,80-TL’nin tahsili amacıyla dosyamız davacısı olan takip borçlusu ... aleyhine 25.11.2022 tarihinde başlatılan ilamsız takip olduğu, takibe ilişkin ödeme emrinin muhatabına tebliğine müteakip, takip borçlusu asıl alacak ve tüm fer’ilere itirazı üzerine İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiği, takip borçlusunun yasal süresindeki itirazı üzerine █████/2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği ve işbu davanın ise; yasal 1 yıllık hak düşürücü süresi içerisinde █████/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememiz'ce somut uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığı ve davalının gerçek kişi olduğu dikkate alınarak davalı taraf yönünden usulüne uygun şekilde tacir araştırması yapılmış, Samsun Vergi Dairesi Başkanlığından gönderilen müzekkere yanıtında davalının işletme hesabı usulüne uygun defter tutmakta olup ikinci sınıf tacir olarak vergilendirildiği, müzekkere yanıtı ekinde gönderilen 2022 yılı Kasım ve Aralık ile 2023 yılı Ocak ayı muhtasar beyannamelerinde yer alan miktarlar dikkate alındığında konu ile ilgili olarak █████/2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan █████/2007 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu kararı esaslarındaki esnaf-tacir ayrımına ilişkin olarak davanın açıldığı 2023 yılındaki parasal sınırlarına göre uyuşmazlık konusu miktarın esnaf sınıfı faaliyeti sınırını aştığı, davalının (2. Sınıf) tacir olarak kabulü gerektiği, bu nedenle de somut olayda 6102 sayılı TTK'nın 5/1.m. gereğince nispi ticari dava mevcut olduğu anlaşılmakla; Mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu tespit edilerek yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizce dava dilekçesinde bahse konu ve taraflar arasındaki eser sözleşmesi ilişkisi kapsamında alıcı davacı tarafından keşide ve davalı yüklenici tarafa teslim edilen çekin akibeti ve nakde dönüştürülüp dönüştürülmediği ilgili banka şubelerine müzekkere yazılarak araştırılmış, dosyamıza gönderilen müzekkere yanıtlarından söz konusu çeklerden 18 adedinin takas aracılıyla ve 30.000,00-TL bedelli bir adet çekin ise; ciro edildikten sonra ibraz edene ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.Dosyamızda davalı şirketin ticari defterleri yönünden istinabe kanalıyla rapor alınmış, dosyamıza sunulan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı Şirketin incelemeye konu 2022-2023 yıllarına ait işletme defterleri üzerinde yapılan incelemeye göre ticari defterlerinin davalı lehine delil sayılması hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu, davacı şirket tarafından davalı tarafa teslim ettiğini ileri sürdüğü hammade yönünden keşide edildiği ileri sürülen ve █████/2023 tarihli delil listesinde (B) bedndine belirtilen faturaların aşağıda tabloda görüldüğü şeklilde davalının işletme defterinin gider kısmında kayıtlı olduğu, işletme defterinin formatında alınan mallar, emtia, belge ile yapılan masrafların gider olarak, yapılan satışların da gelir olarak kaydedildiği, işletme defterinin tek taraflı kayıt sistemine göre tutulduğu, ödemelerin ve tahsilatların deftere işlenmediği, bu nedenle davacının dava dilekçesi ekinde örneklerini sunduğu dava konusu çeklerin defterinde kayıtlı olmadıkları, çek bedellerinin davalıya veya davalının cirosu sonucunda 3. Kişiye davacı tarafından ödendiğine ilişkin davalının ticari defterlerinde kayıt bulunmadığı, çeklerin 3 kişilere davacı tarafından ödeme tarihleri ve miktarlarının incelenmesi ile ilgili davalının ticari defterlerinde kayıt bulunmadığı, davalıya davacı tarafından satım ilişkisi kapsamında cari hesaptan yapıldığı ileri sürülen ödemelerin davalının ticari defterlerinde kayıt bulunmadığı, cari hesaptan yapıldığı ileri sürülen ödemelerin miktarları ile ödeme tarihlerinin neler olduğu, davalının dava konusu icra takip tarihi itibariyle davacıdan alacak kaydının mevcut olup- olmadığınının tespitinin yapılamadığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş davacı yan ticari defterlerinin Mahkememiz yargı çevresinde olduğu dikkate alınarak re'sen seçilen bir SMMM ve borçlar mevzuatı alanın nitelikli hesaplama alanında uzman bilirkişiden oluşturulan bilirkişi heyetinden davacının ticari defterleri ve istinabe ile alınan bilirkişi raporu da değerlendirilmek üzere rapor temin edilmiştir. Dosyamıza sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; tarafların ticari defterlerinin VUK ve TTK hükümlerine uygun olarak tutulmuş olduğu, davacı şirketin e-defter beratlarının yasada belirlenen sürede GİB sistemine yüklenmiş olduğu, davalı firmanın işletme defteri mükellefi olduğu, gelir ve giderlerinin VUK’nda belirlenmiş süre içinde işletme defterine kaydedildiği, ancak tahsilatların/tahsil edilen tutarların işletme defterine yapısı gereği işlenmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında tarafların edimlerini ifa edip etmedikleri yönünden: davacı tarafın banka havaleleri ve keşide ettiği çeklerle yükümlülüğünü yerine getirdiği, davacı tarafından davalı firma adına düzenlenen ve davacı ticari defter ve kayıtlarında mevcut olan 19 adet ve toplam 974.800,00- TL bedelli çeklerden 18 adet çekin takas aracılığı ile... A.Ş.'ye ait 30.000,00-TL çekin (1 adet ) ciro ile ödenmiş olduğunu, davacının ticari defter kayıtlarında da görüldüğü üzere davacı tarafından davalı firma banka hesabına 27.12.2021 tarihinde 60.000,00 TL, 25.02.2022 tarihinde 213.200,00-TL, 30.03.2022 tarihinde 12.960,00-TL, 23.05.2022 tarihinde 375.000,00-TL’lik banka havalesi ile toplam 661.160,00-TL'nin havale edildiği, davacının ticari satım ilişkisi kapsamında 974.800,00 TL çek tanzim edildiği, banka hesabına ise 661.160,00 -TL olmak üzere toplam 1.635.960,00- TL ödeme yapılmış olduğu belirtilerek davacı tarafın icra takibinden önce ihtarname keşide ederek davalı tarafı temerrüde düşürmediğinden, takip öncesi işlemiş faiz alacağının bulunmadığı ve davacı tarafın davalıdan istirdaden talep edeceği asıl alacak tutarının 1.514.392,15 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili dava konusu takipte talep ettiği toplam alacak miktarı yönünden eksik peşin harcı ikmal etmiştir.Davalı vekiline cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanması nedeniyle sözleşme konusu malların davacı tarafa teslimi iddiası yönünden yemin teklifinde bulunma hakkı hatırlatılmış ise de; davalı yan verilen ihtaratlı kesin süre içerisinde yemin metnini sunmadığından, yemin teklifinde bulunmadığı kabul edilmiştir. Bu bağlamda, yapılan yargılama toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ve davalı şirketler arasında sözleşme konusu cerrahi el aletlerinin üretimi ve davacıya sözleşmede ön görülen koşullarda teslimine yönelik olarak █████/202 tarihinde genel satın alma sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede KDV dahil 1.188.000,00-TL olarak kararlaştırılan iş bedelinin sözleşmenin "fatura ve ödeme" başlıklı 4.maddesi gereğince nakden ödenen 213.200,00-TL ile aynı maddede keşide tarihleri ve bedelleri belirtilen 12 adet çek ile ödeneceğinin açıkça kararlaştırıldığı dosya kapsamında çekişmesizdir. Somut uyuşmazlık, sözleşme konusu malların davacıya sözleşmeye uygun şekilde teslim edilip edilmediği, buna göre de davacının davalıya iş bedeline karşılık olarak keşide ederek teslim ettiği ve bedellerinin tahsil edildiği bilirkişi heyeti raporu ile sabit olan çek ödemeleri ve nakdi ödeme kapsamında davalıdan takip tarihi itibariyle istirdaden talep edebileceği asıl ve feri alacakları mevcut olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Bilindiği üzere; 6098 sayılı TBK'nın 470 vd.m.gereğince eser sözleşmelerinde yüklenicinin asli edimi, sözleşmeye uygun nitelikte ve sözleşmedeki vadede sözleşme konusu eseri meydana getirerek teslim borcudur. Yüklenicinin söz konusu edimini ifa etmesinden sonra iş sahibinin edimi ise; sözleşmede kararlaştırılan iş bedelini yükleniciye ödeme borcudur. Somut olayda taraflar arasındaki akdi ilişki çekişmesiz olup hukuki niteliği itibariyle eser sözleşmesi niteliğindedir. Dosyamızda alınan ve Mahkememiz'ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen bilirkişi heyeti raporuna göre; davacının sözleşme kapsamında davalı yükleniciye ödemekle yükümlü olduğu miktarı gerek banka havalesi ve gerekse de keşide ettiği çekler ile ödediğinin sabittir. Ancak davalı yüklenici sözleşme konusu malları davacı iş sahibine teslim ettiğini irsaliye, nakliye belgesi, teslim belgesi gibi usulüne uygun deliller sunarak kanıtlayamadığı gibi karşı tarafa aynı konuda yemin de teklif etmemiştir. Bu durumda, davalının davacı iş sahibi tarafından kendisini sözleşmeye uygun şekilde ödeme yapılmasına karşın teslim etmediği sabit olan ödeme konusu mal bedelini davacıya iade ile yükümlü olduğu, davalının dava konusu takibe vâki itirazının asıl alacak yönünden haksız olup iptali gerektiği kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle; dava konusu icra takibinden önce davalının 6098 sayılı TBK'nın 117.m.gereğince usulüne uygun şekilde temerrüde düşürülmemesi sebebiyle takibe konu işlemiş faiz alacağının davalıdan talep edilemeyeceği ancak takibe konu asıl alacak miktarı yönünden davanın kısmen kabulü gerektiği anlaşılmakla; davanın kısmen kabulü ile; davalının dava konusu ... 7. İcra Müdürlüğü’nün ██████████ E. (Yeni esas:███████████ E.)sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki haksız itirazının kısmen iptaline, takibin 1.514.392,15-TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebindeki koşullarda işleyecek faizi ile birlikte takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin ise; reddine, İİK 67.m. gereğince hüküm altına alınan alacağın % 20’si oranında 302.878,43 TL icra-inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusu icra takibinde davacının kötüniyeti sabit olmamakla; davalının yasal koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalının dava konusu ... 7. İcra Müdürlüğü’nün ██████████ E. (Yeni esas:███████████ E.)sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki haksız itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 1.514.392,15-TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebindeki koşullarda işleyecek faizi ile birlikte takibin DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-İİK 67.m. gereğince hüküm altına alınan alacağın % 20’si oranında 302.878,43 TL icra-inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Davalının yasal koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı isteminin Reddine, 4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 103.448,12-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 17.973,15-TL ile 1.082,50-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 19.055,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 84.392,47-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL ve peşin yatırılan 17.973,15-TL ile 1.082,50-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 19.235,55-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 224.014,90-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-(Reddine karar verilen alacak miktarı gözetilerek) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 13.441,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,95) gözetilerek 12.768,95-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Davalı tarafından yatırılan delil avansından karşılanan toplam 377,50-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,05) gözetilerek 18,87-TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına, 10-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE, 11-6325 sayılı yasanın 11 ve 13 m.delaletiyle 18/a maddeleri gereğince maktu 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ...e-imza Üye ... e-imzaÜye ...e-imza Katip ... e-imzaYARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ: 1-Posta ve davetiye gideri : 1.441,00-TL 2-Bilirkişi ücreti :+12.000,00-TL TOPLAM : 13.441,00-TL