kadastro tespiti iptali ve tescil davasında, kazandırıcı zilyetliğe dayalı mülkiyet iddiası, eski tapu kaydının delil üstünlüğü ve davalının kısmi kabulünün yargılamaya etkisi.

Kadastro tespiti iptali ve tescil davasında, kazandırıcı zilyetliğe dayalı mülkiyet iddiası, eski tapu kaydının delil üstünlüğü ve davalının kısmi kabulünün yargılamaya etkisi.

Özet: Davacıların, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle davalılar adına tespit edilen iki farklı taşınmaz parselinin kadastro tespitinin iptali ve kendi adlarına tescili talebiyle başlattığı hukuki süreçte, ilk derece mahkemesi, dava konusu parsellerden biri için davalı tarafın kısmi kabul beyanını ve yasal düzenlemeleri dikkate alarak kısmen tescile karar verirken, diğer parsel için ise yerel bilirkişi beyanlarının aksine, taşınmazın geçmişini gösteren maddi delil niteliğindeki tapu kaydını üstün tutarak davacı talebini reddetmiş ve böylece her bir parsel için farklı gerekçelerle hüküm tesis etmiştir.

8. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : ███████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Karakoçan Kadastro Mahkemesi

SAYISI : ███████ E., ███████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... ve arkadaşları vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında, ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 55... parsel sayılı 449,14 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, tarla vasfıyla Halit oğlu ... adına; 1 55... parsel sayılı 973,18 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise, aynı nedenle tarla vasfıyla davalı ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... köyünde bulunan 1 55... ve 14 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespiti sırasında davalılar adına tespit edildiğini, söz konusu taşınmazların kadimden beri davacının seleflerinin ve halihazırda da davacının ve diğer hissedarlarının kullanımında olduğunu, köy halkı ve tespit bilirkişilerinin de bu durumu bildiklerini ileri sürerek, kadastro tespitinin iptali ile taşınmazların davacı adına tescilini talep etmiş, dava dilekçesi ekinde tapu kaydı sunmuştur.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımına uğradığını, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, taşınmazı kendilerinin kullandığını, davacı ile aralarında yapılan paylaşımı neticesinde bu taşınmazın kendilerine kaldığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "... ili ... ilçesi ... köyü 1 55... parsel bakımından, davalı ... gerek ön inceleme duruşmasında alınan beyanında gerekse de keşif mahalinde alınan beyanlarında dava konusu yerlerde davacının da payı olduğunu, ... ailesi ile ... ailesinin taşınmazlarda eşit olarak hak sahibi olduğunu beyan ederek açılan davayı kısmen kabul ettiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 309. madde 2. fıkrasındaki "Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir." ve aynı madde 4. fıkrasındaki "Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır." hükümleri gereği kabulün şarta bağlı olarak yapılamayacağı ve kabul beyanından dönmenin de usulen mümkün olmadığını, .u açıklamalar ışığında: 6100 sayılı Kanun'un 308. maddesinde "Kabul, davacının talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir." şeklinde açık şekilde belirtildiği üzere kabul beyanının davayı sona erdiren taraf işlemi olduğu, 6100 sayılı Kanun'un açık hükümleri gereği ve ... ili ... ilçesi ... köyü 1 55... parsel sayılı taşınmazın başka bir dosyada işlem görmediği anlaşıldığından davacının ... ili ... ilçesi ... köyü 1 55... parsel sayılı taşınmaz bakımından açtığı davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulduğu (Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi 30.04.2019 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı emsal kararı); ... ili ... ilçesi ... köyü 1 55... parsel sayılı taşınmaz bakımından, her ne kadar keşif mahallinde dinlenen yerel ve tespit bilirkişileri uyumlu beyanlarında, dava konusu bu parselin de içinde bulunduğu tarlaların "..."nin tarlası olarak bilindiğini, "..." lakaplı ...'nın bu taşınmazları kullandığını gördüklerini beyan etmiş iseler de, dosya arasına celp edilen ve tarafları ..., ..., ... ve yol yazılı cilt:2, sahife:17 ve sıra 65 numaralı tapu kaydının keşif mahallinde dava konusu taşınmaza uygulandığı, 23.09.2019 tarihli fen bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere cilt:2, sahife:17 ve sıra 65 numaralı tapu kaydındaki taşınmazın, 1 55... , 13... parsel sayılı taşınmazı bütün olan kapsadığı ve tüm taşınmazın sınırlarının sabit olduğu, kayıtta tapu maliki olarak ... oğlu ...'in görüldüğü ve cilt:2, sahife:17 ve sıra 65 numaralı tapu kaydının dava konusu taşınmazı doğru şekilde okuduğunun anlaşıldığı, sübjektif bilirkişi beyanlarına karşılık dosya arasında bulunan ve maddi delil olan cilt:2, sahife:17 ve sıra 65 numaralı tapu kaydına üstünlük verildiği" gerekçesiyle, davacının dava konusu 1 55... parsel sayılı taşınmaz bakımından açtığı davasının kısmen kabulüne, taşınmazın davalı ... adına yapılan kadastro tespitinin iptali ile 449,14 m² yüzölçümü ve tarla vasfıyla 6/12 hissesinin davalı ... adına, kalan payların ise ...'nın mirasçıları adına hükümde gösterilen payları oranında tesciline; davacı ...'nın dava konusu 1 55... parsel sayılı taşınmaza yönelik açtığı davasının reddine, taşınmazın 973,18 m² olarak ve tarla vasfıyla davalılar ..., ... (...), ... (...), ..., ... ve ... (...) adlarına kadastro tespitindeki gibi tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... ve arkadaşları vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu" gerekçesiyle istinaf başvurularının 6100 sayılı Kanun'un 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; yapılan tespitte edinme sebebinin senetsizden yazdığını, İlk Derece Mahkemesinin 1 15... parsel sayılı taşınmaz hakkında eski tapu kaydını alarak davayı reddettiğini, dayanak tapu kaydının maliki olan ...'in davalılar ile yakın akrabalığı ve mirasçılık ilişkisinin olmadığını, buna dair dosyaya sunulan veraset ilamı da bulunmadığını, dayanak tapu kaydının malikinin davalıların murisi olmadığını, 1 55... parsel yönüyle kısmen kabul kararı verilmesinin de hatalı olduğunu, taşınmazların tamamının davacılara ait olduğunu, zilyetlik şartlarının davacılar yararına gerçekleşmiş olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; 1 15... parsel sayılı taşınmaz hakkında kurulan hükmün usul ve yasaya uygun olduğunu, 1 15... parsel yönüyle verilen hükmün yasal dayanağının olmadığını, 1 15... parselin davacı ... ve arkadaşları ile davalı ... arasında paylaşılmış olduğunu, parselin evveliyatının tek parsel olduğunu, kadastro tespitinde 1 15... ve 13 parsellere bölündüğünü, 1 15... parselin davacı ve arkadaşları adına, 1 15... parselin davalı adına tescil edildiğini, davayı kabulün de parselin ilk hali için beyan edildiğini, davacıların 1 15... parselde bir haklarının bulunmadığını, İlk Derece Mahkemesinin davalının kabul beyanını hukuka aykırı şekilde kabul ettiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafın dayandığı tapu kaydının dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve taşınmazlar üzerinde taraflar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

1. Davacı ... ve arkadaşları vekilinin, dava konusu 1 55... ve 14 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik davacı ... ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına, davacının dayandığı tapu kaydının dava konusu 1 55... , 14 parseller ile dava dışı 12 parsel sayılı taşınmazı kapsadığının mahalli bilirkişi beyanları ve fen bilirkişi raporu ile anlaşıldığına, T. Sani 1308 tarihli ve 122 sıra numaralı dayanak tapu kaydının tedavül kaydı olan 19.06.1968 tarihli ve 65 sıra numaralı tapu kaydının 1/8 payının ... oğlu ... adına intikal gördüğünün belirlendiğine, keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarında taşınmazın ... tarafından kullanılmakta iken ölümü ile mirasçılarına kalmakla birlikte mirasçıları tarafından hiçbir zaman kullanılmadığının ifade edilmiş olmasına ve dayanak tapu kaydının intikal gördüğü 1968 tarihi ile ...'nın vefat tarih ettiği 1981 yılı arasında 20 yıllık süre dolmadığından 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 13/B-c maddesinde belirtilen şartların da oluşmadığının anlaşılmasına göre, davacı ... ve arkadaşları vekilinin, dava konusu 1 55... ve 14 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı ... vekilinin, dava konusu 1 55... parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince, davalı ...'in yargılama sırasında 06.06.2017 tarihli celsede, taşınmazların 1/2 hissesinin davacı ...'ya, 1/2 hissesinin ise kendisi ve kardeşlerine ait olduğu yönünde kabul beyanının bulunduğu değerlendirilerek yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, dosya bulunan bilgi ve belgeler ile keşifte dinlenen mahalli bilirkişi beyanlarından, dava konusu 1 55... ve 14 parsel sayılı taşınmazlar ile dava dışı 1 55... parsel sayılı taşınmazın öncesince bir bütün olduğu, taşınmazların yüzölçümleri dikkate alındığında, dava dışı 1 55... parsel sayılı taşınmazın 1.492,97 m² yüzölçümünde olup, bu miktarın da taşınmazların bölünmesi öncesi 1 55... , 13... parsellerin toplam yüzölçümünün 1/2'sine isabet ettiği ve buna göre davacı tarafın 1 55... parsel sayılı taşınmazda herhangi bir hakkı bulunmadığı gibi, davalı ...' in kabul beyanının da bu yönde olduğu anlaşılmakta olup, bu durum karşısında dava konusu 1 55... parsel yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davalı ...'in söz konusu kabul beyanına yanlış anlam yüklenerek bu taşınmazdan davacılara 1/2 pay verilmesi doğru görülmediğinden, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle, davacı ... ve arkadaşları vekilinin dava konusu 1 55... ve 14 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca 1 15... parsel sayılı taşınmaz yönünden ONANMASINA,

Davalı ... vekilinin, dava konusu 1 55... sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile bu parsel yönünden, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA ve İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

İstek halinde peşin harcın temyiz eden davalı ...' e iadesine,

Davacı ... tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.