karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ihlali nedeniyle sigortalısına rücu eden sigorta şirketinin değer kaybı alacağının tahsili amacıyla açtığı itirazın iptali davası.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ihlali nedeniyle sigortalısına rücu eden sigorta şirketinin değer kaybı alacağının tahsili amacıyla açtığı itirazın iptali davası.

Özet: Bir sigorta şirketi, sigortalısının trafik kazası sonrası olay yerini terk ettiği iddiasıyla, poliçe genel şartları uyarınca rücu hakkını kullanarak kaza sonucu oluşan değer kaybı bedelini ödediği meblağın tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmektedir. Davalı sigortalı ise sürücüsünün olay yerini terk etmediğini, kazayı fark etmediğini ve sigorta şirketinin rücu hakkının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemektedir. Uyuşmazlık, taraflar arasında arabuluculuk yoluyla çözülememiş olup, mahkemece icra takibinin süresinde başlatıldığı ve tarafların husumet ehliyetinin bulunduğu tespit edilmiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 15.04.2024 tarihinde müvekkili şirkete Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalı olan davalıya ait----plakalı aracın ---- Caddesi üzerinde park halinde bulunan----- plakalı araca çarparak maddi hasarlı kazaya sebebiyet verdiğini, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, kaza yeri incelemesi ve mobese görüntü kayıtları neticesinde davalının 2918 sayılı KTK'nın 84/1-L maddesi uyarınca asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sonrası yapılan hesaplama neticesinde --- plakalı araçta meydana gelen 197.128,26 TL tutarındaki değer kaybının araç sahibi --/-- Şirketi vekiline 09.07.2024 tarihinde ödendiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ----- sayılı başvurusu ile değer kaybı tutarının 200.000 TL olarak belirlendiğini, Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B. 4.f maddesi gereğince sigortalının olay yerini terk etmesi sebebiyle müvekkil sigorta şirketinin sigorta ettirene rücu hakkı bulunduğunu, yapılan ödemenin tahsili amacıyla ---- İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini, arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığını belirterek davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın yasal faizi ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davayı ---- Adliyesinde açtığını, müvekkil şirket merkezinin ---- bulunduğunu, olayın ----- meydana geldiğini, yetkili mahkemelerin ----- Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduğunu, davaya konu araç şoförü olan ------ isimli kişiye davanın ihbar edilmesini talep ettiğini, davacının yaptığı ödeme sebebiyle müvekkil şirketten talepte bulunma hakkının bulunmadığını, davacının olay yerini terk durumuna ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirkete ait cam geri dönüşüm toplama aracının kazanın meydana geldiğini fark etmediğini, aracın mesaisine devam ettiğini, olay yerini terk durumunun söz konusu olmadığını, kazanın park halinde bir araç sebebiyle meydana geldiğinden diğer araç şoförünün bulunmadığını, bu sebeple kaza tutanağı tutulmasının fiziken mümkün olmadığını, davacının dayandığı kaza sonrası kaçma, kaza tutanağı tutulmaması veya alkol testinden kaçma gibi durumların gerçekleşmediğini, Zorunlu Trafik Sigortacısının rücu hakkının bulunmadığını, davacının bahsettiği maddenin kaza sonrası kaçma ile ilgili düzenlendiğini, öncelikle yetki itirazları doğrultusunda davanın reddedilmesi gerektiğini, davacı yanın rücu hakkı bulunmadığının göz önüne alınarak davanın reddini, % 20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Davacı şirkete ZMMS ile sigortalı ve davalıya ait olan ---plakalı aracın █████/2024 tarihinde park halinde bulunan ----- plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen kaza nedeniyle davacı şirket tarafından değer kaybı bedeli olarak ----- plakalı araç sahibine ödenen değer kaybı bedelinin, davalıya ait araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği iddiasıyla ZMMS genel şartları B4/f hükmünün ihlali sebebiyle davalıdan rücu telebine ilişkindir.----yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.Dosyamız arasına alınan ---.İcra Dairesinin ---- Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takibin █████/2024 tarihinde başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine davalının süresinde █████/2024 tarihinde takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacının; borçlu tarafından yapılan itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından, açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür.

Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.

7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır.Dosya Makine Mühendisi Bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle : Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğu, meydana gelen olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir/ öngörülebilir bir kaza niteliğinde olduğu, dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, dava konusu kaza kapsamında; Sürücüsü tespit edilemeyen----- plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 kusur oranı ile asli ve tam kusurlu olduğu, Dava konusu kaza kapsamında aracın maliki ve işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk açısından değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu, söz konusu kazanın sürücüsü tespit edilemeyen----- plaka sayılı araç sürücüsünün asli kusur sayılan park halindeki araca çarpması şeklinde meydana gelmiş olduğundan ----- plaka sayılı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, dava konusu aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarına göre dava konusu kaza haricinde 17.11.2022 tarihli Çarpışma olarak geçmiş hasar kaydının bulunduğu. ancak dosya muhteviyatına sunulmuş ----- 11.02.2026 tarihli yazı ekinde sunulan dokümanlarda dava konusu aracın 17.11.2022 tarihli kazada arkan çarpma nedeni ile hasar meydana gelmiş olduğundan dava konusu kazadaki hasarlı parçaların daha önce hasar görmemiş, olması nedeni ile değer kaybı hesaplamasına olumsuz etkisinin bulunmadığı, Dava konusu aracın 17.11.2022 tarihli geçmiş kazasındaki hasarlı parçalar ile bu kazadaki hasarlı parçaların aynı olmaması aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte önceki tramer kayıtları ve hasar dosyaları göz önünde bulundurularak nispi metoda göre aracın kaza öncesi hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre aracın önceki tramer kayıtları ve hasar durumu dikkate alınarak Nispi Metoda göre hesaplanan değer kaybı zararının kaza tarihi itibariyle reel piyasada: Dava konusu aracın 2. El piyasa rayiç değerinin ekonomik dalgalanma ve istikrarsızlığın 2. El piyasa rayiçlerinde yaratmış olduğu etkilerin dikkate alınması ile 1.850.000,00 TL civarında olacağı, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin ( Modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, km bilgisi (88.309 km) vb. etkenler baz alınmıştır.) yaklaşık 1.680.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının 1.850.000,00 TL — 1.680.000,00 TL - 170.000,00 TL civarında olacağı, dava konusu lüks segment aracın değiştirilen parçaların orijinal olup olmadığı, kazanın aracın dinamik ve statik stabilitesini etkileyebilecek bir kaza olup olmadığı değerlendirmede dikkate alındığını belirten raporunu mahkememize sunmuştur.Tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede ;Davacı şirkete ZMMS ile sigortalı ve davalıya ait olan --- plakalı aracın █████/2024 tarihinde park halinde bulunan ---- plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen kaza nedeniyle davacı şirket tarafından değer kaybı bedeli olarak ------ plakalı araç sahibine ödenen bedelin, davalıya ait araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği iddiasıyla ZMMS genel şartları B4/f hükmünün ihlali sebebiyle davalıdan rücu talebinde bulunduğu,denetime elverişli 04.04.2026 tarihli bilirkişi raporuna göre, davaya konu araçta oluşan değer kaybının 170.000 TL olduğu,ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyen faizin ise 6.259,73 TL olduğu ,olay yerini terk eden araç sürücüsünün terk nedeni olarak makul bir sebep gösteremediği,bu hususta ispat yükünü yerine getiremediği dolayısıyla davacı açısındanZMMS genel şartları B4/f hükmünün ihlali sebebiyle rücu şartlarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın Kısmen Kabulü Kısmen reddi ile Davalının ---.İcra Dairesinin ----- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazıların iptaline takibin 170.000 TL asıl alacak ve 6.259,73 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 176.259,73 TL üzerinden devamına asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi uygulanmasına

Alacak yargılamayla belirlendiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine

2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 12.040,30-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.344,53-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 9.695,77-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 20.868,53-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 2.344,53-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 2.959,93TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

6-Davacı tarafından yapılan; 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 352,40-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.352,40-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 7.468,19-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

7- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

8-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ----- Arabulucu Başvuru Nolu dosyada taktir olunan 4.600,00-TL ücretin kısmen kabul kısmen red oranı dikkate alınarak 4.113,03- TL'lik kısmın davalıdan, 486,97 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.