konya asliye ticaret mahkemesinin otobüs ve yol süpürme aracının karıştığı ölümlü trafik kazası sonrası maddi ve manevi tazminat talepli dava hakkında gerekçeli kararı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin otobüs ve yol süpürme aracının karıştığı ölümlü trafik kazası sonrası maddi ve manevi tazminat talepli dava hakkında gerekçeli kararı.

Özet: Bir otobüs ile vakumlu yol süpürme aracının çarpışması sonucu meydana gelen ve otobüs sürücüsünün ölümüyle sonuçlanan trafik kazasında, ölen kişinin mirasçıları davalı tarafın tedbirsizliklerini gerekçe göstererek destekten yoksun kalma, cenaze giderleri ve belgelenemeyen yol masrafları gibi maddi tazminatın yanı sıra yüklü miktarda manevi tazminat talep etmektedir; davalılar ise kusur oranına göre sorumluluk, sigorta limitleri, manevi tazminatın fahiş olduğu ve kendi sürücülerinin kusurlu olmadığı gibi savunmalarla davanın reddini istemektedirler.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

DAVACILAR : 1-

VEKİLİ :

DAVALI : 1-

VEKİLİ :

DAVALI : 2-

VEKİLİ :

DAVALI : 3-

VEKİLİ :

DAVALILAR : 4-

VEKİLİ :

İHBAR OLUNAN :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZIM TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

TALEP :

Davacılar vekili █████/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; █████/2023 tarihinde müvekkillerinin murisi olan ...'nin sevk ve idaresindeki ... şirketine ait ... plakalı otobüsün davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı vakumlu yol süpürme aracı olan kamyonla çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında ...'nin vefat ettiğini, söz konusu kazada davalı tarafın alması gereken tedbirleri almadan yol temizleme çalışması yaptığını ve bu nedenle kazanın meydana geldiğini, kaza nedeniyle Seydişehir C. Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını ve halen dosyanın derdest olduğunu, müvekkillerinin kazada ölen murislerinin ölümü nedeniyle derin üzüntü içinde olduklarını, müvekkillerinin babalarının ölümü ile murisin desteğinden de yoksun kaldıklarını, davalı sigorta şirketlerinin de kazaya karışan araçları sigortalayan şirketler olup kazada sorumluluklarının bulunduğunu, dava açılmadan önce sigorta şirketlerine yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığını, arabuluculuk görüşmelerinden de bir netice alınamadığını beyanla öncelikle davalıların üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla her bir müvekkili için ayrı ayrı olmak üzere ve ileride arttırılmak üzere 50,00TL'si destekten yoksun kalma, 25,00TL'si cenaze masrafları ve 25,00TL'si de belgelenemeyen yol ve cari giderler olmak üzere 100,00'er TL'den toplam 200,00TL maddi tazminat ile 500.000,00'er TL'den 1.000.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan sigorta şirketleri yönünden sigorta limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili █████/2023 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazaya karışan otobüsün uzun süreli olarak kiraya verilmiş olmasının kendilerince önceden bilinmesinin mümkün olmadığını, mahkememizce uygun görülmesi halinde araç işleteni ... Otobüsleri şirketine davanın yöneltilmesini, davalı tarafların cevap dilekçelerindeki beyanlarını kabul etmediklerini, Seydişehir C. Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının neticesinin beklenilmesinin uygun olacağını, müvekkillerinin murisi olan babalarını kaybetmeleri nedeniyle derin üzüntü içerisinde olduklarını ve talep edilen manevi tazminat bedelinin makul ve hayatın olağan akışına uygun olduğunu, bu duruma ilişkin cevap dilekçelerinde geçen beyanları kabul etmediklerini, mahkememizce gerekli incelemelerin yapılarak uzman bilirkişilerden raporlar alınarak davadaki haklılıklarının ortaya çıkacağını, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının olduğunu, SGK tarafından müvekkillerine herhangi bir ödeme yapılmadığını, ihbar talepleriyle ilgili kararın takdirinin mahkememizde olduğunu beyanla dava dilekçelerindeki talepleri gibi karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalı ... İnşaat şirketin maliki olduğu, diğer davalı ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı aracın ZMSS poliçesi kapsamında sigortalısı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun teminat limitleri ve kusur durumu ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin manevi tazminat talepleri yönünden sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafın manevi tazminat taleplerinin de fahiş bedeller olduğunu, manevi tazminat kaleminin sebepsiz zenginleşmeye yönelik olamayacağını, davaya konu kaza nedeniyle kusur durumunun Adli Trafik Kurumunca usulünce tespit edilmesi gerektiğini, davalı araç sürücüsünün oluşan kazada kusurunun bulunmadığını, davacı tarafın davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğuna yönelik iddiaları kabul etmediklerini, SGK İl müdürlüğünden davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, müterafik kusur durumunun da alınacak raporlarda dikkate alınması gerektiğini beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Oto .... Ltd. Şti. vekili █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirkete ait olduğunu ancak aracın uzun süreli olarak ... Otobüsleri A.Ş.'ne kiraya verildiğini, kaza tarihi itibariyle aracın kiralayan şirketin kullanımında olduğunu bu nedenle öncelikle müvekkili yönünden pasif husumet eksikliğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın aracı kiralayan ... şirketine ihbar edilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin aracın işleteni olmadığından herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili araç sahibi şirketin iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliklerindeki tüm tedbirleri aldığını bu nedenle de tazminattan sorumlu tutulamayacağını, kazada diğer davalı ... İnşaat şirketinin makili olduğu süpürme aracının kusurlu olduğunu, Yargıtay içtihatlarına göre davacıların üzüntülü olmalarının manevi tazminata hükmedilmesi için yeterli bir gerekçe olamayacağını, tazminat taleplerinin sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini bu nedenle de davanın ... Sigorta A.Ş.'ne de ihbar edilmesi gerektiğini, davacı tarafların ihtiyati haciz taleplerinin de reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin kazaya karışan ... plakalı aracın ZMSS poliçesi kapsamında sigortacısı olduğunu, müvekkili şirketin manevi tazminat talebine ilişkin bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafın tazminat taleplerinin tamamının teminat dışı talepler olduğunu bu nedenle davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu kaza nedeniyle kusur durumunun Adli Trafik Kurumunca usulünce tespit edilmesi gerektiğini, davacıların murisinin gelirinin resmi belgelerle ispatlanamaması nedeniyle asgari ücret olarak kabul edilmesi gerektiğini, SGK İl müdürlüğünden davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, müterafik kusur durumunun da alınacak aktüerya hesap bilirkisiniden rapor alınması gerektiğini beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... İnşaat A.Ş. ve ... vekili █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; oluşan kazada araç sürücüsü olan müvekkili ...'in bir kusurunun bulunmadığını, karşı taraf araç sürücüsünün virajlı yolda hızını kesmeden yoluna devam etmesi üzerine arkadan çarptığını ve kazada kusurlu tarafın davacı taraf olduğunu, müvekkili tarafın aracında tüm güvenlik önlemlerinin alındığını ve yol temizleme çalışması yapan araçta yapılması gereken tüm tedbirlerin ve mevzuat gereğince uyulması gereken tüm kuralların yerine getirildiğini, kazanın oluşumunda viraja yüksek hızla giren ve virajı alamayarak şeride giren otobüs şoförü davacı tarafın neden olduğunu, kaza nedeniyle başlatılan soruşturma dosyasında kusur yönünden alınmış bir rapor olmadığını, kazadaki kusur durumunun mahkememizce alınacak raporla tespit edilmesini, davacı tarafın yaşları itibariyle murisin desteğine ihtiyaçları olmadıklarının açık olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olan maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin de sebepsiz zenginleşmeye sebep olacak şekilde yüksek bedeller olduğunu, manevi tazminat taleplerinin belirlenmesinde objektif ölçülere dikkat edilmesi gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin günümüz ülke şartlarına, sosyal ekonomik durumlara uygun olmadığını, davacı tarafın ihtiyati haciz taleplerinin de reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Mahkememizce, Noterler Birliğinden davaya karışan araçların kayıtları, davalı sigorta şirketlerinden davaya konu kazaya ilişkin ödeme yapılıp yapılmadığı da tespit edilerek ilgili bilgi ve belgeler, Seydişehir C. Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası, Karayolları Genel Müdürlüğünden dava konusu ... plakalı aracın tescil kayıtları, kira sözleşmesi, sürücü bilgisine ilişkin bilgi ve belgeler, Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığından cenaze hizmetlerine ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiş, SGK İl Müdürlüğünden davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmış, davacılar ve davalı gerçek kişinin sosyal ve ekonomik durumları araştırılmış, İTÜ Öğretim Üyelerinden oluşan heyetten kusur raporu, aktüerya hesap uzmanından hesap raporu alınmış, mahkememizce, Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesi ve Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla dava taraflarının tanıkları dinlenmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:

Dava, trafik kazası sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, █████/2023 tarihinde, davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan davalı ... İnşaat şirketi adına tescilli ... plakalı vakumlu süpürme aracı işlevi gören kamyonet ile davacıların murisi ...'nin sevk ve idaresinde bulunan davalı ... Oto şirketi adına tescilli ... plakalı yolcu otobüsünün karıştığı trafik kazası neticesinde davacıların desteği olan ...'nin vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Dava tarafları arasında, dava konusu trafik kazasındaki kusur durumu, davacıların uğradığı zararın türü ve miktarı, zararın davalılardan tazmin edilip edilemeyeceği; edilebilir ise ne miktarlarda tazmin edilebileceği, hususları ihtilaflıdır.

Kazaya karışan ... plakalı aracın, kaza tarihinde davalı ... İnşaat şirketi adına tescilli olduğu ve kaza sırasında sürücüsünün davalı ... olduğu ve davalı ... Sigorta şirketinin █████/███████/███████ tarihli ... poliçe numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu,

Davacıların murisi ...'nin sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın davalı ... Oto şirketi adına tescilli olduğu, otobüsün ... firmasına kiralanarak yolcu otobüsü olarak kullanıldığı ve davalı Sompo Sigorta şirketinin █████/2022-█████/2023 tarihli ... poliçe numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu,

Kaza tarihinde geçerli sakatlanma/ölüm ve sağlık/tedavi gideri teminat limitlerinin 1.200.000,00'er TL olduğu, dosya kapsamına celp olunan bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.

Mahkememiz █████/2025 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile;

"...1-DAVACILARIN MADDİ TAZMİNAT TALEPLERİNİN TÜM DAVALILAR YÖNÜNDEN AYRI AYRI REDDİNE,

2-DAVACILARIN MANEVİ TAZMİNAT TALEPLERİNİN DAVALI ... OTO ... LTD. ŞTİ. YÖNÜNDEN PASİF HUSUMET EKSİKLİĞİNDEN REDDİNE,

3-DAVACILARIN MANEVİ TAZMİNAT TALEPLERİNİN DAVALI ... YÖNÜNDEN ESASTAN REDDİNE,

4-DAVACILARIN MANEVİ TAZMİNAT TALEPLERİNİN DAVALI ... İNŞAAT A.Ş. YÖNÜNDEN KABÜLÜ İLE;

Davacı ... için 100.000,00TL,

Davacı ... (... ) için 100.000,00TL olmak üzere toplam 200.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... İnşaat A.Ş.'den alınarak davacılara verilmesine,

Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE..." şeklinde karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen karar davacılar vekili, davalılar ... İnşaat ... şirketi ve ... vekilince istinaf edilmiş olup, Konya BAM . Hukuk Mahkemesinin █████/2025 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile:

"...6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Kusur raporuna itiraz hakkında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Madde 49- Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Düzenlemesi mevcuttur. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır. Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır. Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.

Dosya arasına sunulan Seydişehir Cumhuriyet Başsavcılığı dosyasından Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı tarafından düzenlenen raporda davalının kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir. Yine Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesindeki aynı kazaya ilişkin olarak görülmekte olan ... esas sayılı dosya kapsamında aldırılan █████/2025 tarihli Adli Tıp Kurumunun Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu Raporu dikkate alındığında davalının kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir .

İTÜ öğretim üyelerinin düzenlemiş olduğu █████/2024 tarihli raporun dosya içerisindeki tüm raporları irdeler ve çelişkileri giderir mahiyette olması ve aynı zamanda kazanın oluş şeklinde ve dosya kapsamındaki delillere uygun nitelikte olması sebebiyle mahkememizce benimsenerek dava konusu kazada davalı ...'in kusursuz olduğu, davalı ... İnşaat A.Ş.'nin %10 oranında kusurlu olduğu, davacıların murisi ...'nin %90 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Görüldüğü üzere aynı kazaya ilişkin olarak çelişkili raporlar bulunmaktadır.

Bu durumda mahkemece, ilgili ceza mahkemesi ile birlikte dosyanın karayolları fen heyetinden seçilecek 5 kişilik kusur konusunda uzman bilirkişi kurulundan, tüm dosya kapsamına göre, kazanın oluş şekli, çarpma noktaları,olayın görgü tanıklarının anlatımları da gözönünde bulundurularak sürücülerin olaydaki kusur durumlarının tespiti hususunda, önceki bilirkişi raporlarının da irdelendiği ayrıntılı, gerekçeye ve denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru olmayıp davalı vekillerinin istinafı yerindedir.

Nitekim Yargıtay HD nin ... esas ... karar ... esas ... , ... esas ... karar sayılı ilamları

Kusur oranı belli olmadığından manevi tazminatın azlığı veya çokluğuna ilişkin inceleme yapılmasına şimdilik gerek yoktur.

Yukarıda yapılan genel açıklamalar ışığında, istinafa konu ilk derece mahkemesinin dosyası incelendiğinde, yukarıda belirtilen ve esasa etki eden hususlarda delillerin eksik toplandığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının duruşma yapılmaksızın kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesinin gerektiği düşünülmektedir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı ve davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK.nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın, gerekçede belirtilen eksiklikler giderilerek yeniden yargılama yapılması için HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkemesine GÖNDERİLMESİNE..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF KALDIRMA KARARI SONRASINDA MAHKEMEMİZCE;

Seydişehir Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası dosyası celp edilmiş, Ankara . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası aracılığıyla beş kişiden oluşan Karayolları Fen Heyetinden kusur raporu alınmıştır.

Karayolları Fen heyetince mahkememize sunulan █████/2026 tarihli raporunda;

-Kısa süreli ve hareketli mobil şekilde rutin yol bakım çalışması yaptığı sırada vaktin gündüz olması, aracın fasılalarla durmayarak düşük hızda sürekli seyir halinde olması, çalışma yapıldığı sırada yoğun trafik şartlarının yaşanmaması ve trafik akışının yoğunlaştığına dair bir bilgi olmaması, görüş mesafesi açık olması nedeniyle (7-15) nolu Yolda Çalışma, (T-4a,b,c) nolu Daralan Kaplama vb. trafik işaretlerinin kullanılmasını gerektiren şartların oluşmaması, sulu sistem ve vakumlu şekilde yapılan çalışmanın görüşü engelleyecek şekilde toz yoğunluğuna sebep olmaması, çalışma esnasında aracın arkasında ışıklı yön tabelasının faal çalışır durumda olduğunun kaza tutanağında da tespit edilmesi nedeniyle davalı sürücü ...'e atfı kabil kusur bulunmadı.

-Davacı taraf murisi ...'nin aracının hızını görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şekilde ayarlamamış olması, yol temizliği yapılan ve araç üzerinde bulunan uzun mesafeden görünebilir nitelikteki işaretlemelere rağmen nedeni açıklanamayan bir şekilde yavaşlamamış, şerit değiştirmemiş ve zamanında etkili fren tedbirine başvurmamış olması, dikkatsiz ve tedbirsiz bu davranışları ile yol üzerinde istikametine göre ilerisinde sol tarafa yanaşık şekilde yol temizliği yapmakta olan iş makinasına arkadan çarpmış olması hususları birlikte değerlendirildiğinde davaya konu kazada %100 (yüzde yüz) oranında tamamen kusurlu olduğu,

-Davalı ... İnş. Ve Tic. A.Ş. nin, bakım ve onarımından sorumlu olduğu yol kesiminde kendi makina parkına ait araçla yol bakımını yaptırdığı sırada meydana gelen olayda, yoldan veya araçtan kaynaklanan sorun tespit edilmemesi, bakım işlerinin nasıl yapılacağının ve işaretleme standartlarının belirlenmiş olması, dosya kapsamına göre iş güvenliği ve yol güvenliği mevzuatı açısından davalı şirkete atfedilecek ihmal/kusur görülememesi nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı,

-Davalı ... Oto Lastik İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. nin müteveffa sürücü ...'nin işvereni ve araç sahibi olarak, kazanın meydana gelmesinde illiyet bağı oluşturacak şekilde herhangi bir kusuru tespit edilemediği,

-Olayla ilgili sigorta şirketlerinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu hususunun Yüce Mahkemenin takdirinde olduğu..." kanaatleri bildirilmiştir.

Davalı ... Oto şirketi yönünden yapılan değerlendirme:

Davalı ... Oto şirketi vekili tarafından müvekkili davalının araç maliki olmasına rağmen aracın uzun süreli olarak ... unvanlı yolcu taşımacılığı yapan firmaya kiralandığını belirterek işleten sıfatlarının bulunmadığı ileri sürmüştür.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre uzun süreli kira ilişkine dayanılarak işleten sıfatının olmadığının ileri sürülmesi halinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanmanın kimde olduğu, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin resmi kurumlara bildirilip bildirilmediği, gerçek bir kira ilişkinin bulunup bulunmadığı ispat edilmelidir. Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan araç kiralama sözleşmeleri, banka dekontları ve vergi kayıtları dikkate alındığında kazaya karışan ve davalı ... Oto şirketinin maliki olduğu ... plakalı otobüsün işleteninin adı geçen şirket olmadığı netice ve kanaatine varıldığından davalı ... Oto şirketi yönünden davanın pasif husumet eksikliğinden reddi gerekmiştir.

Davalı ... Oto şirketi dışındaki diğer davalılar yönünden yapılan değerlendirme:

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Haksız eylem nedeniyle oluşan zararın tazminine karar verebilmek için, hukuka aykırı kusurlu eylem sonucu oluşan zarar ve hukuka aykırı kusurlu eylem ile zarar arasında uygun illiyet bağının mevcut olması gerekir.

İstinaf Mahkemesinin kaldırma kararı uyarınca KGM Fen Heyetince düzenlenen █████/2026 tarihli raporun dosya içerisindeki tüm raporları irdeler ve çelişkileri giderir mahiyette olması ve aynı zamanda kazanın oluş şekline ve dosya kapsamındaki delillere uygun nitelikte olması sebebiyle mahkememizce benimsenerek dava konusu kazada davalı ...'in kusursuz olduğu, davalı ... İnşaat A.Ş.'nin kusursuz olduğu, davacıların murisi ...'nin %100 oranında, yani tam kusurlu olduğu kanaatine varılmış ve davalılara atfedilebilir bir kusur bulunmaması sebebiyle davacının tüm taleplerinin reddi yönünde karar tesisi gerekli olmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-DAVACILARIN MADDİ TAZMİNAT TALEPLERİNİN TÜM DAVALILAR YÖNÜNDEN AYRI AYRI REDDİNE,

2-DAVACILARIN MANEVİ TAZMİNAT TALEPLERİNİN DAVALI ... OTO ... LTD. ŞTİ. YÖNÜNDEN PASİF HUSUMET EKSİKLİĞİNDEN REDDİNE,

3-DAVACILARIN MANEVİ TAZMİNAT TALEPLERİNİN DAVALI ... ve DAVALI ... İNŞAAT YÖNÜNDEN ESASTAN REDDİNE,

4-Hazine tarafından karşılanan 3.200,00TL arabuluculuk giderinin davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5-Dava açılırken peşin alınan 4.098,00TL harçtan her bir davacı yönünden alınması gereken 732,00'şer TL olmak üzere toplam 1.464,00TL harcın mahsubu ile fazla alınan 2.634,00TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,

6-Mahkememiz █████/2025 tarihli ara kararı ile davacılar vekilinin adli yardım talebinin kabulüne karar verilmekle, ADLİ YARDIM KARARI GEREĞİNCE suçüstü ödeneğinden karşılanan 25.000,00TL bilirkişi ücreti yargılama gideri ile kararın kesinleşmesi aşamasına kadar davacı yararına SUÇÜSTÜNDEN KARŞILANACAK DİĞER YARGILAMA GİDERLERİNİN KARARIN KESİNLEŞMESİ HALİNDE DAVACILARDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7-Davacılar tarafından yapılan diğer yargılama giderlerinin kendi üzerlerine bırakılmasına,

8-Davalı ... Oto .... Ltd. Şti. tarafından yapılan 38,40TL vekalet sureti harcı ve 200,00TL posta-tebligat ücreti olmak üzere toplam 238,40TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ... Oto ... Ltd. Şti.'ye verilmesine,

9-... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 38,40TL vekalet sureti harcı yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ne verilmesine,

10-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 38,40TL vekalet sureti harcı yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ne verilmesine,

11-Davalı ... İnşaat .... Ltd. Şti. tarafından yapılan 38,40TL vekalet sureti harcı ve 3.366,20TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 3.404,60TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti.'ye verilmesine,

12-Davalı ... tarafından yapılan 38,40TL vekalet sureti harcı, 6.732,40TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 655,00TL posta-tebliğat ücreti ve 1.500,00TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 8.925,80TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ...'e verilmesine,

13-Davacı ... reddedilen maddi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 100,00TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak red sebebi ortak olan davalılar ... Sigorta A.Ş. , ... Sigorta A.Ş., ... ve ... İnşaat şirketine verilmesine,

14-Davacı ... reddedilen maddi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 100,00TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak red sebebi ayrı olan davalı ... Oto şirketine verilmesine,

15-Davacı ...'nun reddedilen maddi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 100,00TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak red sebebi ortak olan davalılar ... Sigorta A.Ş. , ... Sigorta A.Ş., ... ve ... İnşaat şirketine verilmesine,

16-Davacı ...'nun reddedilen maddi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 100,00TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak red sebebi ayrı olan davalı ... Oto şirketine verilmesine,

17-Davalı ... Oto ... Ltd. Şti. için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacı Serhat Çizmeci'den alınarak davalı ... Oto ... Ltd. Şti.'ne verilmesine,

18-Davalı ... Oto ... Ltd. Şti. için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalı ... Oto ... Ltd. Şti.'ne verilmesine,

19-Davalılar ... ve ... İnşaat ... Ltd. Şti. için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak davalılar ... ve ... İnşaat ... Ltd. Şti. verilmesine,

20-Davalılar ... ve ... İnşaat ... Ltd. Şti. için reddedilen manevi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ... ve ... İnşaat ... Ltd. Şti. verilmesine,

21-Karar tebliği için gereken masraflar dahil hükmün kesinleşmesine kadar yapılan tüm masraflardan sonra taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

22-İş bu davanın basit usule tabi olması sebebiyle 6100 sayılı HMK'nun 321/2. maddesi gereğince gerekçeli kararın herhangi bir talep aranmaksızın, re'sen dava taraflarına tebliğine, (Yargıtay HGK. ... E., ... K., Ankara BAM . H.D. ... E. ... K., Konya BAM .HD. ... E, Adana BAM . HD ... E, İstanbul BAM . HD. ... E , Ankara BAM .HD ... E ... K)

Dair; davacılar vekili ile davalılar ... ve ... İnş. şirketi vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Başkan Üye Üye Katip