mirasçı tarafından murisin yasal danışmanı ve vekili aracılığıyla yapılan taşınmaz satışlarının yolsuz tescil iddiasıyla iptali ve adına tescili talebiyle açılan davada, alt mahkemelerce verilen ret kararlarının hukuki geçerliliğinin temyizen incelenmesi.

Mirasçı tarafından murisin yasal danışmanı ve vekili aracılığıyla yapılan taşınmaz satışlarının yolsuz tescil iddiasıyla iptali ve adına tescili talebiyle açılan davada, alt mahkemelerce verilen ret kararlarının hukuki geçerliliğinin temyizen incelenmesi.

Özet: Mirasbırakanın yasal danışman ve vekil sıfatıyla diğer mirasçılara yapılan taşınmaz satışlarının yolsuz tescil iddiasıyla iptali ve davacı adına tescilini talep eden mirasçının açtığı davada, davacının mirasbırakanın vekil sıfatının sona erdiği ve yasal danışmanlık görevinin usulüne aykırı kullanıldığı iddialarıyla satışların geçersizliğini ileri sürmesine rağmen, hem ilk derece mahkemesi hem de bölge adliye mahkemesi, satış işlemlerinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir durum tespit etmeyerek davanın reddine karar vermiştir.

1. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ███████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, ...'in mirasçısı olduğunu, muris ...'in 08.02.2020 tarihinde öldüğünü ve davacı ..., ... ve ... olmak üzere üç mirasçısı bulunduğunu, muris ... hakkında sağlığında davalı ...'in başvurusuyla ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında vasi atanması gerekmediği ancak yasal danışman atanabileceği yönünde doktor raporu alınması ile TMK m. 429/1 e göre “taşınmaz alım satımı” da dahil olmak üzere belirtilen işlerde görüşü ve imzası alınmak üzere yasal danışman olarak mirasçısı ...'in atandığını, ... ili, ... ilçesi, ... Mah., ... Mevki 193 ada, 7 parsel sayılı taşınmazın 70.000,00 TL bedelle yasal danışman ve vekil sıfatıyla davalı ... tarafından, diğer davalı ...'e satış göstermek suretiyle devredildiğini, ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 2 02... parsel sayılı taşınmazın ise yine yasal danışman ve vekil sıfatıyla ... tarafından davalı ...'e satış gösterilmek suretiyle temlik edildiğini, yapılan satış işlemi ve tapu devrinin yok hükmünde olduğunu, ...'in her iki satış işlemini de hem vekil sıfatı ortadan kalktığı halde vekil sıfatıyla, hem de usule aykırı olarak yasal danışman sıfatıyla yaparak dava konusu taşınmazları davalılar üzerine geçirdiğini belirterek dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile payı oranında davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; muris ...'in engelli olduğunu ve çürük raporunun bulunduğunu, bu nedenle hayatı boyunca murise ...'in baktığını, davacı kızı ...'nın ise evlenip gittiğini ve murise hiç bakmadığını, murisin, sağlığında davacıya miras hissesi olarak ... Mah. ... Mevkinde bulunan 2.5 00... 'lik bir taşınmazı verdiğini, davacının bu tarla ile yetinip murisin diğer taşınmazları üzerinde hak talep etmeyeceğini murise söylediğini, bunun karşılığında da murise hayatı boyunca davalılar ... ve ...'in baktığını, murisin sağlığında masrafların karşılanması için kendisine ait tarlaları satabileceğini söylediğini, bunun üzerine dava konusu taşınmazların satışa çıkarıldığını ve yabancıya gitmemesi adına davalılar ... ve ...'in aldığını, bunun karşılığında 100.000,00'er TL bedelin ...'in hesabına yatırıldığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu edilen 2 adet taşınmazın satımında usule ve yasaya aykırı herhangi bir durum tespit edilemediğinden davanın reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre İlk Derece Mahkemesince verilen karar usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; 1936 doğumlu muris ...'in 08.02.2020 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davacı kızı ... ile davalı oğulları ... ve ...'in kaldıkları, diğer davalı ...'in ise murisin torunu (...'in oğlu) olduğu, muris ...'in davalı oğlu ...'e taşınmaz satış yetkisini içerir ... . Noterliğinin 12.12.2018 tarih ve ... yevmiye nolu vekaletnamesini verdiği, ayrıca ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.03.20 19... /15 Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile muris ...'e vasi atanması talebinin reddine, Türk Medeni Kanunu'nun 429. maddesine göre "taşınmaz alım satımı" dahil olmak üzere kararda belirtilen işlerde görüş ve imzası alınmak üzere murise, davalı oğlu ...'in yasal danışman olarak atanmasına karar verildiği, mirasbırakan ...'ın adına kayıtlı 1 93... ve 2 02... parsel sayılı taşınmazların muris adına yasal temsilcisi ve vekaleten ... tarafından ... (7 parsel) ve ...'e (2 parsel) devredildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; kısıtlanması için yeterli neden bulunmamakla birlikte, medeni hakları kullanma ehliyetinden kısmen yoksun kalması kendi yararına olan reşit kişiye, bazı hallerde (Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması...), oyu alınmak üzere Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından bir yasal danışman atanır. (4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 429. maddesi)

Somut olaya gelince; ... . Noterliğinin ihbarı üzerine ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında görülen dava neticesinde, mirasbırakan ...'e TMK 429. maddesi gereğince taşınmaz alım - satımı hususu da dahil olmak üzere bazı hallerde görüş ve imzası alınmak üzere oğlu ...'in yasal danışman olarak atanmasına karar verildiği, söz konusu kararın istinaf edilmeksizin 19.03.2019 tarihinde kesinleştiği, bu durumda muris ...'in fiil ehliyetinin kısmen sınırlandırıldığı, taşınmaz satış işleminde murisin medeni haklarını kullanma imkanının olduğu ve yasal danışmanın sadece görüş ve imzasının gerektiği, eldeki davada murisin katılımı olmaksızın yasal danışman tarafından hem bu sıfatla hem de yasal danışman atanması kararından önce 12.10.2018 tarihinde muris tarafından oğlu davalı ...'e verilen vekaletnamenin kullanılması suretiyle yapılan temlik işleminin yolsuz olduğu açıktır.

Hâl böyle olunca; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.

Davacı vekilinin açıklanan nedenden ötürü yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.