Asliye Ticaret Mahkemesinin, askeri araç kazasında ağır yaralanan uzman çavuşun sigorta şirketi ve bakanlıktan talep ettiği maddi tazminat davası gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, 2020 yılında askeri bir araçla yaşanan trafik kazasında debriyaj arızası sonucu ağır yaralanarak malul kalan ve çalışma gücünü kaybeden bir uzman çavuşun, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sigorta şirketi ve Milli Savunma Bakanlığından müştereken ve müteselsilen tahsili talebiyle açtığı davayı, tarafların zamanaşımı, kusur, yetki, hatır taşıması ve mevcut ödemeler gibi çeşitli itiraz ve savunmalarını detaylandırarak ele almaktadır.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████.................................................DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.05.2020 tarihinde K.Topraklı Üs Bölgesi-Derecik arasında planlı intikal faaliyeti sırasında ... plakalı ...'un debriyaj takılması nedeni ile araç hakimiyetinin kaybedilmesi sonucu meydana gelen trafik kazasında araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacının ağır yaralandığını ve malul kaldığını, kaza nedeni ile davacının askerliğe elverişsiz hale geldiğini ve çalışma gücünü kaybettiğini, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde davacının zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya rağmen davalı sigorta şirketi tarafından davacının zararının karşılanmadığını, ... Bakanlığının kazaya karışan aracın işleteni ve aynı zamanda davacının çalıştığı Kurum olduğunu, davalı İdarenin de davacının zararından sorumlu olduğunu, davacının davalı İdare nezdinde uzman çavuş olarak çalıştığını, hesaplamanın davacının celpedilecek maaş bordrolarına göre yapılması gerektiğini, dava konusu kaza ile ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığını ileri sürerek 500,00.-TL geçici ve 500,00.-TL sürekli maluliyet tazminatı olmak üzere 1.000,00.-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.CEVAP:1-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı tarafça usulüne uygın başvuru yapmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru olmadığını, zararın oluşmasında ve ağırlaşmasında davacının ağır kusuru olduğunu, somut olayda hatır taşıması hükümlerinin uygulanması gerektiğini, geçici iş göremezlik taleplerinin poliçe teminat kapsamında olmadığını, davacı tarafça dosyaya sunulan raporun mevzuata uygun düzenlenmediğini, kaza nedeni ile açılan soruşturmanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, SGK tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerektiğini, faiz başlangıcının ve faiz türünün hukuka uygun olmadığını, usulüne uygun başvuru yapılmadığından temerrütün gerçekleşmediğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.2-Davalı ... Bakanlığı cevap dilekçesinde özetle; görev, yetki, husumet, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava konusu kazanın kamu hizmetinin ifası sırasında ve hizmet kusurundan kaynaklanan zararın giderimi niteliğinde olduğundan idari yargının görevli olduğunu, ayrıca davalı İdarenin tacir niteliği mevcut olmadığından davanın tefrik edilmesi gerektiğini, idarenin kusuru ve sorumluluğu olmadığını, zararla illiyet bağı bulunmadığını, vites değiştirilmesi sırasında debriyajın takılı kalması nedeni ile aracın hzılanması üzerine araç şoförü tarafından aracın hızının azaltılması için aracın tarlaya yönlendirilmesi üzerine aracın durdurulduğunu, araç şoföründe yaralanma olmadığını, davacının da emniyet kemerinin takılı olmaması nedeni ile yaralandığını, davacıya 2330 sayılı Kanun uyarınca yaralı tazminatı ödendiğini, bu nedenle davalı İdarenin kusuru ve sorumluluğu olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.GEREKÇE:Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik) istemine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2020 tarihinde ... plakalı ... askeri aracın tek taraflı yaralamalı maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, araç içinde yolcu olarak bulunan uzman çavuş davacının yaralandığını, aracın işleteninin ... Bakanlığı olduğunu, ZMMS poliçesinin ise davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla şimdilik 500,00 TL sürekli iş göremezlik, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir. Bilindiği üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu Kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, zorunlu mali sorumluluk sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Buna göre, davalı sigorta şirketi kazaya karışan sigortalı aracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla bu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacaktır. Dava konusu trafik kazasına karışan “Genel Kurmay Başkanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı” tarafından sigorta ettirilmiş ....... plakalı ... askeri aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin 01.01.2020-01.01.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiği, kaza tarihi itibarıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında geçerli poliçe limitinin sakatlanma ve sağlık giderleri klozunda ayrı ayrı olmak üzere 410.000,00.-TL olduğu anlaşılmaktadır.11.10.2021 tarihli, Hacettepe Üniversitesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı Raporu ile; Erişkinler İçin Engellililik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca; davacının bedensel engel oranının % 28 olduğu, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, 45 gün süre ile başkasının bakımına ihtiyaç duyduğu görüş ve kanaatine varıldığının bildirildiği, söz konusu rapora itiraz edilmesi üzerine yeniden yapılan inceleme sonucu düzenlenen 26.08.2022 tarihli, Adli Tıp Kurumu Raporu ile; Erişkinler İçin Engellililik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca davacının tüm vücut engellilik oranının %23 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği görüş ve kanaatine varıldığının bildirildiği, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için dosya İstanbul ATK'ya gönderilmiş olup, Adli Tıp 2. Üst Kurulu tarafından düzenlenen 20.02.2025 tarihli rapor ile; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca; davacının tüm vücut engellilik oranının %27 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç olmadığı ancak iyileşme süresi içerisinde 2 ay boyunca başkasının yardımına ihtiyaç duyabileceği tespit edilmiştir.Davacı tarafça davalı İdare aleyhinde ... 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin █████████ E. sayılı dosyası ile açılan manevi tazminat davasının yargılaması sırasında alınmış olan ve tarafların kusur durumlarının tespitine yönelik yapılan inceleme sonucu düzenlenen bila tarihli bilirkişi raporu ile; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde (davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış) ... plakalı ... sürücüsü ...’ın kusursuz olduğu, aracın sevk ve idaresi ile bakımlarından sorumlu ilgili kurum ya da kuruluşun kazanın meydana gelmesinde teknik arızanın giderilmesi konusunda gerekli ve yeterli tedbir almadan aracın sevkini sağladığından % 100 tam kusurlu olduğu, kaza sırasında araç içinde yolcu olarak bulunan davacının kazaya ilişkin sevk ve idare durumu bulunmadığından kusursuz olduğu, ayrıca yolcu konumunda bulunan davacının kaza esnasında emniyet kemeri kullanmadığına dair herhangi bir belge bulunmadığından müterafik kusuru olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.SGK Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı’nın 10.03.2023 tarihli yazısı ile; bugüne kadar davacının geçnmiş olduğu kazada 3. kişilerin kastı olduğuna dair bildirimde bulunulmadığından davacıya bağlanan aylığın rücuya tabi olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.... Cumhuriyet Savcılığı’nın ████████ Sor. No., ████████ Karar No’lu kararı ile; müştekinin (davacının) araç sürücüsünden davacı ve şikayetçi olmadığını beyan ettiği, kendisinin hayati tehlikesinin bulunmadığı, şüphelinin üzerine atılı taksirle yaralama suçunun takibi şikayete bağlı olduğu, müşetkinin de şikayetinin olmadığı belirtilerek şüpheli hakkında Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın 21.02.2023 tarihli yazısı ile; davacının yaralanması nedeni ile davacıya rücuya tabi herhangi bir ödeme kaydına rastlanmadığı, davacıya ait maaş ödeme bilgileri ile 375 sayılı KHK’nın 28. Maddesinin A ve B fıkrası kapsamında ödenen özel harekat ve operasyon tazminatına ait ödeme bilgilerinin yazı ekinde gönderildiği anlaşılmaktadır.Davacı tarafça zararın giderilmesi talebi ile davalı sigorta şirketine dilekçe içeriğinde belirtilmiş ekli belgelerle birlikte yapılan başvurunun 23.11.2020 tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ edilmiş olduğu görülmektedir.Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli ek raporda; dosya içerisinde mevcut ücret bordrolarından belirlenen ücretler esas alınmak sureti ile; davacının geçici işgöremezlik alacağının 18.685,53.-TL olarak hesaplandığı, davacının sürekli işgöremezlik alacağının 5.218.563,24.-TL olarak hesaplandığı, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğu, kaza tarihi itibarıyla geçerli poliçe limitinin sakatlanma ve tedavi giderleri teminatı kapsamında ayrı ayrı olmak üzere 410.000,00.-TL ile sınırlı olduğu, davalı sigorta şirketi için temerrüt tarihinin davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun tebliğ tarihinden (23.11.2020) 8 işgünü sonrası olan- 04.12.2020 tarihi olduğu hususlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.Davacı vekili tarafından sunulan █████/2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile davacı vekili talebini sürekli iş göremezlik tazminatı bakımından 4.808.563,24 TL, geçici iş göremezlik tazminatı talebini 18.685,53 TL olarak arttırmıştır. Davacı vekili tarafından sunulan feragat dilekçesi ile; davalı ... Sigorta'ya karşı açılan davadan feragat ettiğini bildirip, buna ilişkin taraflar arasında düzenlenen protokolü dosyaya sunmuştur. Davacı vekili █████/2025 tarihli duruşmadaki beyanında da; "Sunmuş olduğumuz protokol ile de belli olduğu üzere davalı sigorta şirketi tarafından poliçe limiti olan 410.000,00 TL maddi tazminat ödemesi yapılmıştır, bu nedenle davalı sigorta şirketi yönünden davadan feragat ettik, davalı ... Bakanlığı yönünden ise davamız poliçe limiti olarak ödenen 410.000,00 TL düşüldükten sonra geriye kalan maddi tazminat talebimiz yönünden devam etmektedir, sonuç olarak yapılan ödemenin sürekli iş göremezlik tazminatından düşülmesini, geriye kalan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatımız bakımından MSB'nin sorumlu tutulmasını ve bu miktar üzerinden davamızın kabul edilmesini talep ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur.Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; █████/2020 tarihinde .......... plakalı ... askeri aracın tek taraflı yaralamalı maddi hasarlı trafik kazası yaptığı, araç içinde yolcu olarak bulunan uzman çavuş davacının yaralandığı, aracın işletenin ... Bakanlığı olduğu, ZMMS poliçesinin ise davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığı, davacı tarafça fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla şimdilik 500,00 TL sürekli iş göremezlik, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesinin talep edildiği, davacının araç içinde yolcu konumunda olduğu, kazaya ilişkin belgeler ve ... 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin █████████ E. sayılı dosyasında alınan kusur raporu ve dosya içeriğine göre kazanın oluşumunda dava dışı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacının herhangi bir kusuru veya müterafik kusurunun bulunmadığı, alınan malülüyet raporuna göre dava konusu kaza nedeniyle davacının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca; davacının tüm vücut engellilik oranının %27 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği, davacının kaza tarihindeki ücreti ve sosyo-ekonomik durumuna göre aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen hesap raporu ile davalı sigorta şirketi tarafından davacıya poliçe limiti kapsamında yapılan ödeme ve buna ilişkin protokol hükümleri de dikkate alındığında; davacının davalı bakanlıktan 4.808.563,24 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 18.685,53 TL geçici iş göremezlik tazminatı talep hakkının bulunduğunun belirlendiği, diğer yandan davacının ... Sigorta'ya karşı açmış olduğu davadan feragat ettiği, ancak ... Bakanlığı'na karşı talebinin devam ettiği, ... Bakanlığı'nın işleten sıfatı ile sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla davanın ... Sigorta yönünden feragat nedeniyle reddine, ... Bakanlığı tarafından kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;1-a)Davalı ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açılan davanın feragat nedeniyle REDDİNE,b) Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bulunmadığından bu hususlarda karar verilmesine yer olmadığına,2-a)Davalı ... Bakanlığı'na karşı açılan davanın KISMEN KABULÜ ile; 4.808.563,24 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı MSB'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin sürekli iş göremezlik tazminatının REDDİNE,b-Geçici iş göremezlik tazminatına yönelik açılan davanın KABULÜ ile; 18.685,53 TL'nin kaza tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı MSB'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,c-Davalı ... Bakanlığı'nın harçtan muaf olması sebebiyle harç ALINMASINA YER OLMADIĞINA,d-Davacı tarafından yatırılan 17.885,00 TL ıslah harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine ve kabul edilen miktara göre belirlenen 644.997,36 TL vekalet ücretinin davalı ... Bakanlığı'ndan alınarak davacıya VERİLMESİNE,7-Davalı Sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme nedeniyle davanın kısmen kabulüne karar verildiğinden davalı ... Bakanlığı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,8-Davalı Sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme nedeniyle davanın kısmen kabulüne karar verildiğinden; davacı tarafından yapılan 3.216,00 TL (bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalı ... Bakanlığı'ndan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 9-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde taraflara İADESİNE,10-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalı ... Bakanlığı'ndan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025