Danıştay 4. Dairesi, Edirnedeki arazi toplulaştırma işleminde davacının rızası dışında hissedar yapılmasına karşı açılan iptal davasının süre aşımı gerekçesiyle reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararını temyizen incelemektedir.
Özet: Bu hukuki evrakta, Edirnede gerçekleştirilen arazi toplulaştırma işleminde davacının taşınmazlarının kan bağı olmayan şahıslarla aynı parselde hissedar yapılmasının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davanın yargılama süreci özetlenmektedir. İlk derece mahkemesi, toplulaştırma işlemini davacının haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle iptal ederken, bölge idare mahkemesi davacının tapu tesciliyle bilgilendirildiği ve yasal başvuru ile dava açma sürelerini aştığı tespitini yaparak davayı süre aşımı nedeniyle reddetmiştir. Davacı ise, bu süreaşımı kararının hukuka aykırı olduğunu iddia ederek temyiz talebinde bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Edirne Çakmak 1. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında Edirne ili, Uzunköprü ilçesi, ... köyünde yapılan toplulaştırma işleminin ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Edirne ili, Uzunköprü ilçesi, ... köyü sınırları içerisinde yapılan arazi toplulaştırma işlemi sonucu, davacının eski ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı parsellerinin, davacının en büyük parselinin (... parsel / 11.805,09 m2) bulunduğu bölgede (... ada ... parselde) toplandığı, ancak, ... parselde bulunan 8.█████████ hisse paylı verasete iştirak 29 kişinin hissesine düşen 632,38 m2 lik alanın da (634,18 m2 olarak) ... ada ... parselde toplandığı, toplulaştırma işlemi sonucunda toplam 14.788,68 m2 olarak tescil edilen ... ada... parselin toplam 14.154,48 m2'sinin davacı adına, parselin geriye kalan 634,18 m2 lik kısmının ise 29 hissedar adına tescil edildiği, davacı ile kan bağı bulunmayan 29 kişinin aynı parselde davacı ile hissedar yapıldığı, dolayısıyla toplulaştırma işleminin (davacıya ait taşınmazlar yönünden) hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; toplulaştırma işlemi sonucunda oluşturulan ... ada ... parselin █████/2022 tarihinde, davacı adına tescil edildiği ve davacıya söz konusu tapunun teslim edildiği dikkate alındığında, █████/2022 tarihi itibarıyla davacının dava konusu toplulaştırma projesinden haberdar olduğu ve en geç tapu tescil işleminin yapıldığı ve tapu belgesinin teslim edildiği █████/2022 tarihini izleyen günden itibaren altmış (60) gün içinde doğrudan veyahut Kanun'un 11. maddesi kapsamında yaptığı █████/2022 tarihli başvuru üzerine başvuruya otuz (30) gün içinde cevap verilmemesi nedeniyle isteğin reddedilmiş sayıldığı tarihten itibaren kalan dava açma süresi içerisinde dava açması gerekirken, bu süreler geçtikten uzunca bir süre sonra █████/2023 tarihinde açılan iş bu davada süre aşımı bulunduğu bu itibarla, işin esası incelenerek dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Eksik inceleme ve hatalı hukuksal değerlendirme sonucu verilen kararın hukuka aykırı olduğu ve davanın süresinde açıldığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.", "İptal ve tam yargı davaları" başlıklı 12. maddesinde; "İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11 nci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır." hükmü yer almaktadır.Aynı Kanunun 11. maddesinde, “İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.” hükmüne yer verilmiştir.Dosyanın incelenmesinden; Edirne İli, Uzunköprü İlçesi, ... köyündeki arazi toplulaştırmasına ait 2. askı ilanı ekinde yer alan tescile esas arazi listesinde davacıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... parsellerin dağtımla 14.028,62 m2 alana sahip ... ada ... parselin davacıya müstakil olarak verileceğinin yer aldığı, söz konusu ilana itiraz edildiği, itiraz üzerinde yeniden düzenlenme yapıldığı, son olarak 01.09.2022-03.10.2022 tarihleri arasında toplulaştırma listelerinin askıya çıkarıldığı, bu ilandan sonra arazi toplulaştırma projesinin tamamlandığı ve davacıya 14.788,68 m2 alana sahip ... ada ... parsel sayılı taşınmazın hisseli olarak tahsis edildiği, yeni oluşturulan parsellerin ...tarih ve ... yevmiye numarası ile tapuda tescil edilerek, tapu belgelerinin hak sahiplerine teslim edildiği, akabinde davacı tarafından █████/2022 tarihli dilekçe ile "... ada ... parselin daha önceden müstakil ve 14.029,40 m2 olacak şeklinde kendisine teslim edildiği ancak █████/2022 tarihinde tapular dağıtıldığında ise 14.788,68 m2 miktarlı tapu tanzim edildiği, başka kişilerle ortak yapıldığı" belirtilerek taplulaştırma işlemine itiraz edildiği, itirazın başvurudan itibaren 30 gün geçtikten sonra ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedildiği, görülmekte olan davanın ise █████/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.Uyuşmazlıkta, davacının 11. madde kapsamında yaptığı █████/2022 tarihli başvurunun... tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzerine, kalan dava açma süresi içerisinde dava açması gerekirken, bu süreler geçtikten uzunca bir süre sonra █████/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin temyize konu İdare Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.