Kara Havacılık pilot adayı seçiminde, geçmişte başarısız olanları eleyen şartın anayasal eşitlik ilkesine aykırılığı iddiasıyla açılan iptal davası.
Özet: Davalı idare emrinde görevli bir topçu üsteğmen, Milli Savunma Bakanlığının kara havacılık sınıfına pilot adayı seçiminde 2020 yılında getirilen ve önceki yıllarda bulunmayan, "başvuru tarihinden önce uçak/helikopter pilot subay temel kursundan başarısız olmamak" şartının anayasal eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, bu şartın geçmiş yıllarda uygulanmaması nedeniyle haklı beklentiye girdiğini ve başvurusunun bu nedenle reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, söz konusu şartın ve bireysel ret işleminin iptali istemiyle dava açmıştır.
Danıştay 2. Daire Başkanlığı         █████████ E.  ,  █████████ K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : █████████
Karar No : █████████
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davalı idare emrinde Topçu Üsteğmen olarak görev yapan davacı tarafından; Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığının █████/2020 günlü, 667310 sayılı ''Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi'' konulu emrinin ekinde bulunan, Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Düzenleme Esaslarının ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (c) alt bendinde yer alan, ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' cümlesinin ve idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı bireysel işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
DAVACININ İDDİALARI : Başvuru şartlarını taşıyarak başladığı pilotaj eğitiminin 2014 yılı Ağustos ayında olumsuz sonuçlandığı, başarısız olduğu,
2019 yılında açılan başvuruda, daha önce kursa tefrik edilip başarısız olmamak şartı aranmadığı için önceki tarihli kursa katılıp başarısız olan personelin başvuruda bulunabildiği, kursa sadece 2008-2009-2010 çıkışlı subayların çağrıldığı, kıtaya çıkışı 2011 olduğu için kursa çağrılmadığı,
2020 yılına gelindiğinde, kursa 2009-2017 yılları arasında kıtaya çıkmış olan subayların çağrıldığı ancak, 2019 yılında olmayan ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' şartının eklendiği, bu kez dava konusu düzenleme nedeniyle başvurusunun reddedildiği,
Anılan düzenlemenin Anayasa'nın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesine aykırı olduğu,
Daha önceki yıllarda yapılan alımlarda bu şarta yer verilmediği için haklı beklenti içerisine girdiği,
Davaya konu düzenlemede ve başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Pilot adayı başvuru ve seçim faaliyetlerinin KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi ve bu Yönerge doğrultusunda yayımlanan Uygulama Emri kapsamında yürütüldüğü,
Yönergenin 11. maddesinde "Kara havacılık sınıfına personel seçimi yapılacak dönem için yayımlanacak olan uygulama emrinde belirtilen ilave şartları taşımak" düzenlemesine yer verildiği,
Yönerge uyarınca çıkarılan uygulama emrinde ve tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Davalı idare emrinde Topçu Üsteğmen olarak görev yapan davacı tarafından; Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın █████/2020 günlü, 667310 sayılı ''Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi'' konulu emrinin ekinde bulunan, Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Düzenleme Esaslarının ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (c) alt bendinde yer alan, ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' cümlesi ile, Pilot Seçme Sınavına (PSS) çağrılması için █████/2020 tarihinde idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı bireysel işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı tarafından, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası FETÖ/PDY Terör örgütüne iltisakı sebebiyle TSK'dan ihraç edilen ve kontrol pilotu olarak görev yapan ...'in görevinin gereklerinden başka saiklerle hareket etmesi sonucu, başvuru şartlarını taşıyarak başladığı pilotaj eğitiminin 2014 yılı Ağustos ayında ...'in kararıyla olumsuz sonuçlandığı, başarısız olduğu,2019 yılında açılan başvuruda daha önce kursa tefrik edilip başarısız olmamak şartı aranmadığı için önceki tarihli kursa katılıp başarısız olan personelin başvuruda bulunabildiği,█████/2019 tarihli emir kapsamında kıtaya çıkışları 2011 ila 2016 yılları arasında olanların başvuruda bulunabileceğinin belirtildiği, ancak █████/2019 tarihli ek emir ile kursa 2008,2009,2010 tarihinde kıtaya çıkan subaylara da başvuru hakkı tanındığı, FETÖ mensubu subaylarca yaratılan mağduriyetlerin giderilmesinin amaçlandığı, kursa sadece 2008-2009-2010 çıkışlı subayların çağrıldığı, kıtaya çıkışı 2011 olduğu için kursa çağrılmadığı, 2020 yılına gelindiğinde, kursa 2009-2017 yılları arasında kıtaya çıkmış olan subayların çağrıldığı ancak, 2019 yılında olmayan ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' şartının eklendiği, bu kez dava konusu düzenleme nedeniyle başvurusunun reddedildiği, anılan düzenlemenin Anayasa'nın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesine aykırı olduğu, daha önceki yıllarda yapılan alımlarda bu şarta yer verilmediği için haklı beklenti içerisine girdiği ileri sürülmüştür.
926 Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanun'un 22. maddesinde sınıflandırma ilk ve yeniden sınıflandırma olmak üzere ikiye ayrılmış "Sınıflandırma kurulları ve sınıflandırma yönetmeliği" başlıklı 25. maddesinde de "İlk sınıflandırma ve yeniden sınıflandırma, sınıflandırma kurulları tarafından yapılır. Sınıflandırma kurullarının kuruluşları, çalışma usulleri, kararlarını nasıl alacakları, kurul üyelerinin nitelikleri ve sınıflandırmanın ne zaman ve nasıl yapılacağına ait hususlar sınıflandırma yönetmeliğinde gösterilir." hükmüne yer verilmiş, işlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ve █████/2012 günlü, 28310 sayılı resmi gazetede yayımlanan Türk Silâhlı Kuvvetleri Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi ile değişik Türk Silâhlı Kuvvetleri  Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinin 13. maddesinde "Subay sınıflandırma faaliyeti, işlemleri, vasıtaları ve sınıflandırmanın ne şekilde yapılacağına dair teferruatlı hususlar bu Yönetmelik esaslarına göre Millî Savunma Bakanlığınca, Kuvvet Komutanlıklarınca ve Jandarma Genel Komutanlığınca, hazırlanacak yönergelerde gösterilir. Bu yönergeler şunlardır:
a. Sınıflandırma ve sınıflandırma kurulları yönergesi,
...
e. Yüksek öğrenim kurumu mezunu yükümlülerin seçim ve sınıflandırma yönergesi.
Yukarıda belirtilen yönergelerin hazırlanıp yürürlüğe konulmasından Millî Savunma Bakanlığı, ilgili Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı sorumludurlar.” düzenlemesine yer verilmiştir.
KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesinin Kara Havacılık sınıfına başvuracak personelde aranacak şartları düzenleyen 11. maddesinde, "Kara havacılık sınıfına personel seçimi yapılacak dönem için yayımlanacak olan uygulama emrinde belirtilen ilave şartları taşımak" kuralı yer almıştır.
Bu doğrultuda yayımlanan Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın █████/2020 günlü, 667310 sayılı ''Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi'' konulu Uygulama emrinin ekinde yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Düzenleme Esaslarının ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (c) alt bendinde ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' şartına yer verilmiştir.
█████/2016 tarihinde yayımlanan 671 sayılı KHK'nın 6. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen Ek Geçici 93. maddede, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce herhangi bir nedenle uçuştan ayrılan subaylar, bir yıl içinde başvuruda bulunmaları ve uçuş için gerekli şartları sağlamaları kaydıyla ilgili Kuvvet Komutanlığınca yeniden pilotaj eğitimine alınabilirler. (Ek cümle: █████/2017-KHK-██████ md.; Aynen kabul: 1/2/2018-███████ md.) Bunlardan pilotaj eğitiminde başarılı olanların 30 Ağustos 2016 tarihine kadar subaylıkta geçirdikleri sürelerin yarısı, beş yılı geçmemek üzere uçuş hizmet süresinden sayılır. Pilotaj eğitiminde başarılı olanların yükümlülük süresi, bu eğitime başlama tarihinden itibaren onbeş yıldır. Pilotaj eğitiminde başarısız olanların bu eğitimde geçirdikleri süre, yükümlülük süresine dahil edilir." hükmü öngörülmüştür.
Dava konusu uyuşmazlık esasen Topçu sınıfında Ütğm. Rütbesi ile görev yapan davacının Kara Havacılık sınıfında yeniden sınıflandırılmak üzere█████/2020 tarihinde yaptığı başvurusunun, daha önce başladığı pilotaj eğitiminde 2014 yılında başarısız olması nedeniyle kabul edilmemesinin hukuka uygun olup olmadığı noktasındadır.
Dava konusu adsız düzenleyici işlemin iptali istemi yönünden yapılan incelemede;
Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, görev alanlarına ilişkin olarak yönetmelik dışında, yönerge, tebliğ, genelge, talimat gibi çeşitli adlar altında da düzenleme yapabildiği, ancak bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" ilkesine göre hukuk düzeninin, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her normun geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan aldığı, bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına uygun hükümler ihtiva etmelerinin gerektiği,
Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen tüzük, yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceğinin hukukun genel ilkelerinden olduğu,
İdarenin düzenleyici idari işlem tesis etme yetkisinin "yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesinin bir sonucu olarak ikincil nitelikte bir kural koyma yetkisi olduğu göz önüne alındığında; söz konusu yetkinin kanunların çizdiği çerçeve içinde kalması ve kanunlara uygun olarak kullanmasının zorunlu olduğu, bu bağlamda kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, kanun hükmü bir konunun yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyorsa düzenlemenin yönetmelikle yapılması, ayrıca normlar hiyerarşisinde yönetmeliğe göre daha alt düzeyde yer alan düzenleyici işlemlerin yönetmelikle çizilen sınırı aşmaması ve yönetmeliğe uygun olması bir diğer zorunluluk olduğu görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, Türk Silahlı Kuvvetlerinde yerine getirilen askeri hizmetin özelliği gereği birçok sınıf bulunduğu, Kara havacılık sınıfının da bunlardan biri olduğu, her sınıfın gerektirdiği bedeni, zihni ve teknik kabiliyetlerin bazı yönlerden birbirinden farklı olduğu,dolayısıyla sınıflandırma işlemlerine esas olmak üzere her sınıf personelde aranacak nitelik ve özelliklerin de birbirinden farklı olduğu, sınıfın özelliğine göre sınıflandırılacak personelde aranacak şartların yönetmelik ile önceden düzenlenmesinin zorluğu dikkate alınarak ilk ve yeniden sınıflandırma işlemlerinin nasıl yapılacağına ilişkin ayrıntılı hususların yönerge ile düzenlenmesine imkan verildiği, iptali istenen Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın █████/2020 günlü, 667310 sayılı ''Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi'' konulu emrinin ekinde bulunan, Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Düzenleme Esaslarının ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (c) alt bendinde yer alan, ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' şartının ne yönetmelikte ne de yönetmeliğin verdiği yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulan KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesinde yer almadığı, dayanağı olan ilgili Yönetmelikte ve yönergede yer almayan bir şartın emir biçimindeki adsız düzenleyici işlem ile getirilmesinin normlar hiyerarşisine açıkça aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Dava konusu bireysel işlemin iptali istemi yönünden yapılan incelemede;
Dava konusu bireysel işlemin dayanağı olan 'Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' şartının usul yönünden hukuka aykırı olduğu, dolayısıyla davacının 2014 yılında katıldığı pilotaj eğitiminde başarısız olduğu gerekçesiyle 2020 yılında Pilot Seçme Sınavına (PSS) çağrılmamasına ilişkin dava konusu bireysel işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak bireysel işlemin hukuka aykırı olması davacının doğrudan doğruya Pilot Seçme Sınavına çağrılması sonucunu doğurmayacak olup, idarece yapılacak yeni düzenlemenin sonucunda yapılacak değerlendirme neticesine göre bu hususta yeniden işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle,
1. Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın █████/2020 günlü, 667310 sayılı ''Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi'' konulu emrinin ekinde bulunan, Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Düzenleme Esaslarının ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (c) alt bendinde yer alan, ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' cümlesinin iptaline,
2. Davacının Pilot Seçme Sınavına (PSS) çağrılması için █████/2020 tarihinde idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin █████/2020 günlü, 824565 sayılı bireysel işlemin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının Kara Havacılık sınıfının pilot ihtiyacını karşılamak maksadıyla Kara Havacılık Okulu Komutanlığında 2020 yılında açılacak Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna katılma isteğiyle yaptığı başvurunun, Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığının █████/2020 günlü, 824565 sayılı; ''Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi'' konulu emrin ekinde yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Düzenleme Esaslarının ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (c) alt bendinde yer alan ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' şartını taşımadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
926 Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 22. maddesinde, sınıflandırma, ilk ve yeniden sınıflandırma olmak üzere ikiye ayrılmış "Sınıflandırma kurulları ve sınıflandırma yönetmeliği" başlıklı 25. maddesinde de, "İlk sınıflandırma ve yeniden sınıflandırma, sınıflandırma kurulları tarafından yapılır. Sınıflandırma kurullarının kuruluşları, çalışma usulleri, kararlarını nasıl alacakları, kurul üyelerinin nitelikleri ve sınıflandırmanın ne zaman ve nasıl yapılacağına ait hususlar sınıflandırma yönetmeliğinde gösterilir." hükmüne yer verilmiştir.
█████/1968 günlü, 12906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silâhlı Kuvvetleri Subay Sınıflandırma Yönetmeliği'nin, █████/2012 günlü, 28310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değiştirilen 13. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde; "Subay sınıflandırma faaliyeti, işlemleri, vasıtaları ve sınıflandırmanın ne şekilde yapılacağına dair teferruatlı hususlar bu Yönetmelik esaslarına göre Millî Savunma Bakanlığınca, Kuvvet Komutanlıklarınca ve Jandarma Genel Komutanlığınca, hazırlanacak yönergelerde gösterilir. Bu yönergeler şunlardır:
a. Sınıflandırma ve sınıflandırma kurulları yönergesi,
...
Yukarıda belirtilen yönergelerin hazırlanıp yürürlüğe konulmasından Millî Savunma Bakanlığı, ilgili Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı sorumludurlar.” düzenlemesi yer almıştır.
KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi'nin Kara Havacılık sınıfına başvuracak personelde aranacak şartları düzenleyen 11. maddesinde, "Kara havacılık sınıfına personel seçimi yapılacak dönem için yayımlanacak olan uygulama emrinde belirtilen ilave şartları taşımak" kuralı düzenlenmiştir.
Bu doğrultuda yayımlanan Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığının █████/2020 günlü, 667310 sayılı ''Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi'' konulu Uygulama Emrinin ekinde yer alan Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Düzenleme Esaslarının ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (c) alt bendinde ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' şartına yer verilmiştir.
█████/2016 tarihinde yayımlanan 671 sayılı KHK'nın 6. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Ek Geçici 93. maddede ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce herhangi bir nedenle uçuştan ayrılan subaylar, bir yıl içinde başvuruda bulunmaları ve uçuş için gerekli şartları sağlamaları kaydıyla ilgili Kuvvet Komutanlığınca yeniden pilotaj eğitimine alınabilirler. (Ek cümle: █████/2017-KHK-██████ md.; Aynen kabul: 1/2/2018-███████ md.) Bunlardan pilotaj eğitiminde başarılı olanların 30 Ağustos 2016 tarihine kadar subaylıkta geçirdikleri sürelerin yarısı, beş yılı geçmemek üzere uçuş hizmet süresinden sayılır. Pilotaj eğitiminde başarılı olanların yükümlülük süresi, bu eğitime başlama tarihinden itibaren onbeş yıldır. Pilotaj eğitiminde başarısız olanların bu eğitimde geçirdikleri süre, yükümlülük süresine dahil edilir." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I – Düzenleyici İşlem Yönünden
Hukuk devletinin sağlamakla yükümlü olduğu hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınması gerekli kılan ortak değerdir.
Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin yönetmelik dışında, yönerge, tebliğ, genelge gibi çeşitli adlar altında da düzenleme yapabilmektedir. Ancak bu düzenlemeler arasında "normlar hiyerarşisi" olarak adlandırılan bir ilişki bulunmaktadır.
Normlar hiyerarşisi kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına aykırı hüküm ihtiva etmeleri mümkün değildir. Bu kuramın en belirgin özelliklerinden biri de, bir düzenlemenin hiyerarşik sıralamada daha altta bulunan bir düzenleme ile değiştirilememesi ve kaldırılamamasıdır. Bu kapsamda idarelerce hazırlanan düzenleyici nitelikteki idari işlemlerin üst hukuk normlarına uygun olması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, Türk Silahlı Kuvvetlerinde yerine getirilen askeri hizmetin özelliği gereği birçok sınıf bulunduğu, kara havacılık sınıfının da bunlardan biri olduğu, her sınıfın gerektirdiği bedeni, zihni ve teknik kabiliyetlerde farklılıklar olabileceği, dolayısıyla sınıflandırma işlemlerine esas olmak üzere her sınıf için aranacak nitelik ve özelliklerin de birbirinden farklı olduğu, sınıfın özelliğine göre sınıflandırılacak personelde aranacak şartların yönetmelik ile önceden düzenlenmesinin zorluğu dikkate alınarak ilk ve yeniden sınıflandırma işlemlerinin nasıl yapılacağına ilişkin ayrıntılı hususların yönerge ile düzenlenmesine imkan verildiği, iptali istenen Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığının █████/2020 günlü, 667310 sayılı ''Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi'' konulu emrinin ekinde bulunan, Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Düzenleme Esaslarının ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (c) alt bendinde yer alan, ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' şartının ilgili Yönetmelikte ne de yönetmeliğin verdiği yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulan KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesinde yer aldığı, bu bağlamda, üst hukuk normlarında yer almayan bir koşulun alt düzenleyici işlem olan dava konusu Emir ile getirilmesinin normlar hiyerarşisine ve hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
II – Bireysel İşlem Yönünden
Dava konusu bireysel işlemin dayanağı olan "Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' şartının, hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiğinden bu düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığının █████/2020 günlü, 667310 sayılı ''Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi'' konulu emrinin ekinde bulunan, Başvuru Şartları ve Nitelik Belgesi Düzenleme Esaslarının ''Başvuruda Aranan Şartlar'' başlıklı bölümünün (c) alt bendinde yer alan, ''Başvuru tarihinden önce Uçak/Helikopter Pilot Subay Temel Kursuna tefrik edilip kurstan başarısız olmamak (olumsuz)'' düzenlemesinin ve davacının Pilot Seçme Sınavına (PSS) çağrılması için █████/2020 tarihinde idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı bireysel işlemin İPTALİNE;
2. Aşağıda dökümü yapılan ... TL yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta ücretinden artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile ilgili yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, sınıflandırma ve personel seçimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda idareye düzenleme yapma yetkisi tanındığı açıktır.
Anılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri, sınıflandırma işlemlerinin çerçevesini belirlemekle birlikte, askeri hizmetin özelliği ve ihtiyaçları doğrultusunda uygulamaya ilişkin ayrıntıların idarece düzenlenmesine engel teşkil etmemektedir. Nitekim askeri hizmet; disiplin, hiyerarşi, fiziki ve zihni yeterlilik ile yüksek teknik beceri gerektiren kendine özgü bir kamu hizmetidir. Özellikle kara havacılık sınıfı gibi yüksek risk ve uzmanlık gerektiren bir alanda personel seçiminde, daha önce pilotaj eğitimine tabi tutulmuş ve başarısız olmuş personelin durumunun değerlendirilmesi, hizmet gerekleri ve kamu yararı ile doğrudan bağlantılıdır.
Bu bağlamda dava konusu şartın, kanunla çizilen çerçeveyi genişletici veya daraltıcı mahiyette yeni bir hak ya da yasak ihdas etmediği; bilakis mevcut düzenlemelerin uygulanmasına yönelik, hizmetin etkinliği ve güvenliği amacıyla getirilen tamamlayıcı bir kriter niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
İdarenin, kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda personel seçimine ilişkin kriterleri belirlerken takdir yetkisine sahip olduğu; bu takdir yetkisinin açık bir hukuka aykırılık bulunmadıkça yargı yerince yerindelik denetimine tabi tutulamayacağı idare hukukunun yerleşik ilkelerindendir.
Bu itibarla, dava konusu düzenlemenin üst normlara aykırı olmadığı, askerî hizmetin niteliği ve kamu yararı gözetilerek idarenin takdir yetkisi çerçevesinde tesis edildiği sonucuna varıldığı gözetildiğinde anılan düzenlemeye dayanılarak tesis edilen dava konusu bireysel işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı açık olup bu nedenle hem düzenleyici işlem hem de bireysel işlem yönünden davanın reddi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!