Gemi ve yük alacaklılığından kaynaklanan itirazın iptali davasında navlun ve konşimento bedeli sorumluluğu uyuşmazlığı yargılaması.
Özet: Bu itirazın iptali davasında, davacı lojistik firması, 7.100 USD tutarındaki navlun geliri ve konşimento ücreti alacağı için başlattığı icra takibine yapılan itirazın kaldırılmasını talep etmekte; davalıyı, müşterisinin eşyalarının deniz yoluyla nakliyesini üstlenmesine rağmen bu bedelleri ödememekle yükümlü olduğunu ileri sürerken, davalı ise kendisinin bir makine imalatçısı olduğunu, taşıma işi yapmadığını ve davacının kendisinin taşıyıcı sıfatıyla malları usulüne uygun, orijinal konşimento ve imzası olmaksızın teslim ederek borç doğurmadığını savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından .... İcra Dairesi 2022/... E. sayılı dosya ile borçlu aleyhine 7.100 USD tutar ve 29.06.2021 tarihli Navlun geliri ve Konşimento ücreti açıklamalı fatura alacağına istinaden icra takibi başlatıldığını, borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, müvekkilinin kara, deniz, hava yolları araçları ile ve özellikle kara yolu ulaştırma vasıtalarıyla ticari emtianın uluslararası veya dahide taşınması, şirket ana faaliyet alanları ile ilgili her türlü ticari transit, her türlü ticari emtianın ithalat, ihracat, alım satım işlemleri ile uzun yıllardır uğraşan, sektörde tanınan saygın bir firma olduğunu, müvekkili şirketin ana faaliyet alanları ile ilgili olarak, anlaşması olan dava dışı müşterilerinin ticari emtiasının ihracatının gerçekleştirilebilmesi amacı ile tedarikçi firmalar ile çalıştığını, bu kapsamda müvekkilinin müşterisine ait emtiaların ...’ten .../ ...’ya deniz yolu ile nakliye ve ihracatı için dava dışı tedarikçi ... Lojistik firmasının acentası olan davalı/borçlu Synergy firması ile anlaşıldığını, davalı firmanın, müvekkilinin müşterisine ait emtiaların ...’ten deniz yolu taşımacılığı ile 06.07.2022 tarihinde ... isimli gemi ile .../...’ya (...) yapılacak ihracat sürecinde yükleme ve nakliye işlemlerini üstlendiğini, 06.07.2022 tarihinde ...’ten ... isimli gemi ile .../.../... deniz yolu ihracat yüklemesinde müvekkilinin müşterisine ait emtialar haricinde, dava dışı birden fazla farklı gönderici ve alıcı bulunduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin söz konusu deniz yolu nakliye, ihracat ve yükleme işlemlerinde acente konşimentosu kullanmak zorunda kaldığını ve 1 adet hat konşimentosu ile deniz yolu nakliye ve taşıma sürecini devam ettirdiğini, somut uyuşmazlıkta, davalı firma tarafından ticari emtiayı varış limanında alıcı firma ve/veya acentesine teslim edilmiş olmasına rağmen, söz konusu taşıma hizmetine ilişkin navlun bedeli ve konşimento ücretini kusurlu olmasına rağmen müvekkili şirkete ödemediğini, taşıyan sıfatına sahip olan davalı firmanın navlun bedeli ve konşimento ücretinden bizzat ve tek başına sorumlu olduğunu, navlun bedelinin CIF (Cost, Insurance And Freight) satış olması nedeni ile genel kabul gönderici tarafından ödenmesi gerektiği olsa da kanuni düzenlemeler uyarınca davalı/borçlu Synergy firmasının taşıyan sıfatı ile dikkat ve özen sorumluluğunu yerine getirmemesi neticesinde müvekkili şirket tarafından navlun bedeli ve konşimento ücreti ödendiğini, müvekkili şirketin deniz yolu yükleme, taşıma ve nakliye işlemine yönelik olan navlun geliri ve konşimento ücretini davalı/borçlu firmadan talep etmekte haklı olduğunu, somut olayda taşıyan sıfatına sahip olan davalı firmanın bu bedeli müvekkili şirkete ödemekle yükümlü olduğunu, ancak söz konusu yükümlülüğüne aykırı davranan davalı taraf işbu bedelleri müvekkili şirkete ödemeyerek müvekkilinin zararına neden olduğunu, davalı böyle bir borcunun olmadığını ileri sürerek itirazda bulunduğunu, ancak yapılan bu itirazın dayanaktan yoksun olup; hiçbir hukuki geçerliliği bulunmadığını beyan etmiş, açıklanan nedenlerle davanın kabulüyle; borçlunun borca, faize ve ferilerine yaptığı itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın ... ilinde muhtelif makine imalatı yapan ve yurt dışına satan bir firmanın kuruluş amacı ve faaliyet alam da makine imalatı ve satışı üzerine olduğunu, iddia edildiği gibi ... Lojistik yada başka bir firmanın acentesi olmadığını taşıma işi yapmadığını, somut olayda müvekkilinin mallarının taşınmasını (yüklenmesini nakliyesi ve teslimi) üstlenen davacı olduğunu, bu hususun davacının dosyaya sunduğu █████/2021 tarihli faturayla da sabit olduğunu, faturada görüldüğü üzere faturayı düzenleyen taşıma işini yapan- hizmet sunan ve navlun geliri ve konşimento ücreti de isteyen davacı olduğunu, müvekkili firmanın davacı firmayla üretilen ve satılan malların yurt dışına taşınması hususunda sözlü olarak bu iş için anlaşıldığının ancak davacı firmanın edimi/ taşıma işini/ malın teslimini dava dilekçelerinde de açıkça kabul ve beyan ettikleri üzere usulüne uygun bir şekilde yerine getiremediğini, davacı tarafından lehimize olacak şekilde detaylı şekilde açıklandığı üzere mal- makineler, taşıyan- davacının kusuru nedeniyle müvekkilinin imzası ve onayı olmadan, orjinal konşimento müvekkiline ulaşmadan maalesef müvekkili satış yaptığı kişiden alacağını almadan sahte imza ile vs.bir şekilde mal karşı tarafa teslim edildiğinin davacının davasının reddine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, Mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizin █████/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca aldırılan bilirkişi talimat raporunda özetle; Davalı ... San.ve Tic.Ltd.Şti. 2021 yılı yevmiye defter kayıtları Türk Ticaret Kanunu'na ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun düzenlemelerine göre usulüne uygun olarak bilgisayar ortamında işlenmiş olduğu defterler üzerinde herhangi bir silinti, kazıntı ve karalamanın bulunmadığı, TTK 64/1, 88/1' e uygun şekilde tutulduğu, onay işlemlerinin yapıldığı, TTK 65/2 gereğince yazımların eksiksiz, doğru, zamanında ve düzenli olarak gerçekleştirildiği, TTK 66,99 gereğince envanter ve bilançonun gereği gibi düzenlenmiş olduğu defterlerinin sahibi lehine delil olabilmesi için kanunun aradığı şartları taşıdığı, taraflar arasmda ticari hizmet ilişkisi █████/2021 tarihinde başladığı taraflar arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla akdedilen yazılı sözleşme bulunmadığı taraflar arasındaki ticari ilişkiye temel oluşturan davacının davalıya düzenlediği █████/2021 tarihli ... nolu e- fatura açıklamasında Navlun Geliri Konşimento Ücreti fatura bedeli 7.100 USD olduğu, faturalar için aylık % 5 vade farkı uygulanacağı, vade tarihinin █████/2021 şeklinde bir açıklama yer aldığı, davacı davalıya düzenlediği fatura içeriği hizmetin teslim edilmediğine dair davalının davacıya ihtarının bulunmadığı, davacı davalıya düzenlediği fatura özelliğinin e-fatura olduğu, mali mühürle imzalandığı, e-fatura üzerinde ıslak imza veya basılı imza ve kaşe bilgileri gibi tanımlayıcı unsurların bulunduğundan fatura türünün açık fatura tespitinin yapıldığı, davacının davalıya düzenlediği e-fatura düzenlemesi sebebiyle taraflar beyan bildirimnde bulunulmadan GİB tarafından otomatik tarafların BS/BA formlarına mal/hizmet bedeli işlendiği tespit edildiği, davalı 2021 yılı ticari defter kayıtlarında █████/2021 tarihi itibariyle davacıya █████/2021 tarihli ... nolu e- fatura bedeli (7.000 USD (8,7376TL) karşılığı 62.036,96 TL borçlu olduğu tespit edilmiş, davacı, davalı aleyhine █████/2022 tarihinde ....İcra Dairesi 2022/... Esas dosyasında ilamsız takiplerde ödeme emri takip dayanağı faturaya dayalı cari hesap alacağı 7.100 USD asıl alacak için en yüksek mevduat faiz (USD) üzerinde takip başlattığı, dava konusu faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu yükün davalının bilgisi ve onayı olmadan teslim edildiği belirtilmiştir. Mahkememizin █████/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca aldırılan bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacı şirketin TTK. Hükümleri uyarınca tuttuğu ve kayıt altına almış olduğu ticari defterlerinde, düzenlediği navlun faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 13.01.2022 tarihi itibariyle davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'den 7.050,00 USD alacağının bulunduğu davacının akdi taşıyan, davalının taşıtan sıfatı ile dava da aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, faturaların düzenlenmiş olmasının alacağının varlığını ispata yeterli olmadığı, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler kapsamında yapılan incelemede, taraflar arasında hukuki ilişkinin irdelendiği, Davacı'nın dava dilekçesindeki kendi beyanları ile bağlı kalınarak, emtianın mezkur konişmento tahtında gönderilene/alıcısına teslim edilmediği, dolayısıyla navlun sözleşmesinin ifa edilmediği, navluna hak kazanamayacağı kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın muhasip bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, aldırılan raporda özetle; Davalı şirket tarafından 25.06.2021 tarihli ... numaralı 15.450,00 USD karşılığı 133.874,25 TL tutarlı e-Faturanın dava dışı ... ünvanına düzenlenmiş olduğu, davalı şirketin düzenlediği faturayı 06.07.2021 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davalı şirketin düzenlediği faturadan kaynaklı olarak 31.12.2021 tarihi itibariyle dava dışı ...'den 15.450,00 USD karşılığı 133.874,25 TL alacağının bulunduğu, başka bir ifadeyle davalı şirketin taşımaya konu mal bedelini dava dışı ...'den tahsil edemediği belirtilmiştir.Mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca aldırılan bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacı taşıyan sıfatını haiz olmadığını, taşıma işine aracılık ettiğini ileri sürmüşse de nasıl bir aracılık yaptığına, örneğin taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla mı hareket ettiğine ilişkin bir açıklamada bulunmadığı; bu iddiasına dayanak olacak bir belge de sunmadığı; buna karşılık dosyaya davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş olan 29.06.2021 tarihli ve 7.000 USD bedelli bir navlun faturası sunulduğu; bu durum karşısında, nihai takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere davacının dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatını haiz olduğu; davalının cevap dilekçesinde davacı ile arasında bir navlun sözleşmesi kurulduğunu ikrar ettiği; buna karşılık davacının edimi taşıma işini malın teslimini usulüne uygun şekilde yerine getiremediğini" savunduğu; dosya içeriğinde navlun sözleşmesinin ifa edilip edilmediğine, navlun alacağının TTK m. 1197 uyarınca muaccel hale gelip gelmediğine ilişkin bir belge ya da bilgi bulunmadığı; bu nedenle yalnızca taraflar arasında bir navlun sözleşmesi kurulduğundan ve davacı tarafından düzenlenen navlun faturasından yola çıkılarak davacının navlun alacağının bulunup bulunmadığı konusunda kesin bir kanaate varılamadığı, dosya içeriğinden yükün teslim edilip edilmediğinin, teslim edilmemiş ise teslim edilememesinin sebebinin, teslim edilmiş ise kime ve ne şekilde teslim edildiği, dolayısıyla zayi olup olmadığının, zayi olmuş ise bundan taşıyanın sorumlu tutulup tutulamayacağının belirlenemediği, ancak Mahkeme tarafından, yükün konişmentoda adı yazılı gönderilene ve fakat konişmento ibraz edilmeden teslim edildiği kanaatine varılacak olursa, bu durum zıya olarak değerlendirilemeyeceğinden, taşıyanın taşıtanın bu nedenle uğradığı zarardan sorumlu tutulup tutulamayacağından bağımsız olarak, eşyanın konişmento ibraz edilmeksizin tesliminin TTK m. 1199 kapsamında navlun alacağına bir etkisi olmayacağı belirtilmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde █████/2023 tarih, ... Karar sayılı görevsizlik kararı davacı vekilinin talebi üzerine Mahkememize gönderilmiş olup, yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Davacı vekilinin █████/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile davanın hukuki sebeplerini değiştirdiklerini beyan ettiği görülmüştür. Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında düzenlenen navlun fatura alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Davacı tarafça .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyasında 7.100,00 USD asıl alacağın tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiği ve takibin durduğu, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.Davalı ... San. ve Tic. A.Ş firması tarafından ...'da yerleşik ... firmasına, 25.06.2021 tarih ... nolu fatura kapsamında 17 kap "İnşaat Makinesi" emtiası, 15.450,00 USD bedel karşılığında satılmış olduğu görülmektedir.Dava dışı ... Ltd. Antentli düzenlenmiş 02.07.2021 tarih ... no.lu dava konusu konişmentoya göre; Yükletenin davalı ... San. ve Tic. A.Ş., Alıcının ve ihbar edilenin ...'da yerleşik ... firması olduğu, taşıma konusu 9.000,00 Kg. brüt ağırlığındaki 17 kap " İnşaat Makinesi" emtiasının, içerisine istiflendiği CMAU5732462 nolu 40'lık HC konteyner içerisine parsiyel (LCL) olarak yüklendikten sonra İskenderun limanından ... limanına deniz yoluyla taşınmak üzere 02.07.2021 tarihinde "..." isimli gemiye yüklenmiş olduğu ve konişmentonun üzerinde teslim acentesi olarak ... firmasının yazılmış olduğu ve konişmentoya " freight prepaid" (navlunpeşin ödendi) kaydının dercedilmiş olduğu görülmektedir.Davacı ... Ulus. Taş. Güm. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ... San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş 29.06.2021 tarih ve ... seri numaralı faturada; " Navlun Geliri " olarak 6.900,00 USD, " Konişmento ücreti" olarak 200,00 USD olmak üzere toplam 7.100,00 USD belirtilmiş olup fatura açıklamaları konişmento kayıtları ile uyumludur. Dosyaya sunulan beyanlar, konişmento navlun faturasına göre davalının satıcısı olduğu emtianın İskenderun Limanından ... Limanına taşındığı, konişmentoda davalının yükleten olarak kayıtlı olduğu, taşımanın davacı tarafından organize edildiği ve davalı tarafa konişmento bilgileri ile uyumlu navlun faturasının düzenlendiği, buna göre davacının davacının davalıya karşı üstlenmiş olduğu taşımaları dava dışı fiili taşıyana yaptırmış olduğu, akdi taşıyan konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında navlun sözleşmesi yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı vekili cevap dilekçesi ile davacı şirketin edimi/ taşıma işini/ malın teslimini usulüne uygun bir şekilde yerine getiremediğini, yükün davalının imzası ve onayı olmadan ve mal bedeli tahsil edilmeden sahte imza ile vs.bir şekilde teslim edildiğini, borçlu olmadıklarını savunmuştur. Dosyaya sunulan mali müşavir bilirkişi raporunda davalı şirket tarafından 25.06.2021 tarihli ... numaralı 15.450,00 USD karşılığı 133.874,25 TL tutarlı e-Faturanın dava dışı ... ünvanına düzenlenmiş olduğu, davalı şirketin düzenlediği faturayı 06.07.2021 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı davalı şirketin düzenlediği faturadan kaynaklı olarak 31.12.2021 tarihi itibariyle dava dışı ...'den 15.450,00 USD karşılığı 133.874,25 TL alacağının bulunduğu, başka bir ifadeyle davalı şirketin taşımaya konu mal bedelini dava dışı ...'den tahsil edemediği belirtilmiştir. TTK m. 1230/1 uyarınca konişmentonun meşru hamili, eşyayı teslim almaya yetkilidir. Konişmentonun meşru hamili, düzenlenme türüne göre senette hak sahibi görünen ve senedi elinde bulunduran kişidir. Eşyanın şeklen hak sahibi görünen kişiye teslimi ile taşıyan teslim borcunu ifa etmiş olur.Taşıyan, TTK m. 1236/1 gereğince konişmento nüshasının ibraz edilmesi ve üzerine eşyanın teslim alındığına ilişkin şerh düşülerek geri verilmesi karşılığında eşyayı teslim eder. Bununla birlikte, uygulamada eşyanın teslimi, konişmentonun ibrazı karşılığında yükle ilgiliye taşıyan veya acentesi tarafından düzenlenerek verilen ve ordino veya yük teslim talimat formu olarak adlandırılan bir belge ile sağlanmaktadır. Bu belge, taşıyanın veya temsilcisinin eşyanın belgede ismi yazılı olan kişiye teslim edilmesine dair bir talimatıdır. Dolayısıyla taşıyanın konişmento ibraz edilmeden eşyayı teslim etmesi, emredici nitelikteki TTK m. 1230/1'e aykırılık teşkil eder. Bu itibarla taşıyan konişmento ibraz edilmeden eşyayı teslim ederse, bundan doğan zarardan TTK m. 1230/1'e aykırı hareket etmiş olması dolayısıyla sorumlu tutulabilir.Taşıyan eşyayı yanlış kişiye teslim etmiş ise, diğer bir ifadeyle eşyayı teslim alan kişiden başka bir kişi konişmentonun meşru hamili ise, bu durumda eşyanın zıyaa uğradığı kabul edilir ve taşıyanın TTK m. 1178 ve devamı hükümlerine göre sorumluluğu gündeme gelir. Buna karşılık taşıyan eşyayı konişmento ibraz edilmediği hâlde, konişmentoda adı yazılı gönderilene teslim etmişse, satım sözleşmesi çerçevesinde satıcının alıcıdan mal bedelini tahsil edememesinden dolayı sorumlu tutulup tutulamayacağının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.Davalı vekili █████/2025 tarihli beyan dilekçesi ile makinaların alıcıya ulaşmadığını , müvekkilinin parasını alamadığını, yükün ne şekilde kime teslim edildiğini bilinmediğini ileri sürmüştür. Taraf vekillerine süre verilmesini rağmen dosyaya yükün teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise konişmentoda adı yazılı gönderilene ve fakat konişmento ibraz edilmeksizin mi yoksa yanlış kişiye mi teslim edildiği yönünde herhangi belge sunulmamıştır. Davacı vekili dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile haricen edinilen bilgiye göre ticari emtiaya ilişkin konşimento, varış limanında yetkisiz kişilerce sahte imza ile imzalanarak ciro edildiğini, ancak müvekkilinin somut uyuşmazlık bakımında ilgili işlemlerin usulüne uygun olarak ciro edilip edilmediğini kontrol etme yetkisi bulunmadığı gibi, bu işlemlerin usulsüz bir şekilde gerçekleştirilmesinden dolayı herhangi bir sorumluluğu da bulunmadığını, davacının sorumluluğunun aracılık etmek olduğu ve malların İskenderun limanında bahsi geçen gemiye yüklenmesi ile sorumluluğun sona erdiğini belirtmiştir. Buna göre yükün usulsüz olarak teslim edildiği davacının da kabulünde olup meşru hamile teslim edildiği ise davacı tarafça ortaya konulamamıştır. Bu açıklamalara göre dosya kapsamından emtianın konişmentoda belirtilen alıcısına teslim edilip edilmediğinin tespit edilmediği, davacının navlun sözleşmesindeki taşıma taahüdünü yerine getirip getirmediğinin ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:1-Davanın REDDİNE2-Yasal koşullar oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.795,66 TL den karar harcı olan 732,00 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.063,66 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 4-Davalı vekili için takdir edilen 45.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026 Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır