Kooperatiften ihraç kararına itiraz eden üyenin, ödenmeyen aidatlar, eşitlik ilkesi ve usul iddialarıyla ilgili hukuki sürecin temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, aidat borçlarını ödemediği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden çıkarılan bir kişinin, devam eden icra takibine rağmen ihracın haksız olduğunu ileri sürerek üyeliğinin tespiti ve yönetim kurulu kararının iptali talebiyle açtığı davanın ilk derece ve istinaf mahkemelerince reddedilmesi üzerine, kararı temyiz ederek kooperatif yönetiminin yetkisi, ihtarnamelerin usulü, borçların icra yoluyla tahsil edilebilirliği, eşitlik ilkesi ihlali ve sonradan yaptığı ödemeler gibi hususlarda haksızlığa uğradığını savunduğu süreci özetlemektedir.
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Hatay 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ E., ███████ K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili hakkında ödenmeyen aidat borçları hakkında icra takibi yapılarak kesinleştiğini, aidat borçları icra dosyasından tahsil edilebilecek olmasına rağmen 22.04.2020 tarihli yönetim kurulu kararı ile ihracına karar verildiğini, ancak kararın tebliğ edilmediğini, yönetim kurulunun yetkili olup olmadığının bilinmediğini, ihtarnamelerde işletilen faiz oranlarının gösterilmediğini, müvekkilinin koop ödemelerini sahibi ve yetkilisi olduğu ... Ltd. Şti. üzerinden yaptığını ve üyeliğin şirket adına tescil edildiği kanaatinde olduklarını, kooperatifin fiili bir ilerleme kaydetmediğinden 19.07.2019 tarihli dilekçe ile açıklama istenildiğini, taleplerinin red edildiğini, kararın haksız olduğunu, müvekkilinin üye olarak tespiti ile 22.04.2020 gün ve 4 sayılı ortaklıktan ihraca dair kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde, dava dilekçesinin eksik olup davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacının talebi ile 06.03.2015 tarihinde üye kaydının yapıldığını, aidatlarını ödememesi nedeniye icra takibi yaplıdığını ancak yine tahsilat sağlanamadığını, yönetim kurulu tarafından karar alınarak davacıya borçlarını ödemesi için 02.03.2020 tarihli ve ödenmemesi üzerine de 18.03.2020 tarihli ihtarnamelerin gönderildiğini, tebliğine rağmen ödenmemesi üzerine 22.04.2020 tarihli yönetim kurulu kararı ile üyelikten ihracına karar verilerek davacıya bildirildiğini, kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının şirketinin değil kendisinin üye olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 253 numaralı kooperatif üyeliğinin yönetim kurulu tarafından alınan karar ile sona erdirildiği, söz konusu işlemin tesisinden önce .... Noterliği'nin 02.03.2020 tarih, ... yevmiye ve 18.03.2020 tarih ve 12381 sayılı yevmiye numaralı ihtarnamelerinin davacı tarafa usulüne uygun olarak gönderildiği, söz konusu işlemin ana sözleşmeye ve kanuna uygun olarak yapıldığı, ayrıca ihtarname içeriklerinde davacı tarafın borcunun ayrıntılı olarak belirtildiği, kooperatif Anasözleşmesinin 14. maddesine göre ortaklıktan çıkartma yetkisinin yönetim kuruluna devredildiği, davacı tarafın ortaklıktan çıkartılması sonrasında benzer durumda bulunan diğer üyelere ilişkin alınan kararların eşitlik ilkesini zedelemeyeceğinin dosya kapsamından anlaşıldığı, üyeliğin davacı tarafın sahibi olduğu şirkete değil doğrudan davacıya ait olduğu, davacı tarafından yapılan ödeme tarihlerinin ilgili karar tarihinden daha sonraki bir döneme denk gelmesi nedeniyle ödemelerin yapılmış olması nedeniyle davanın kabulü yönündeki talebin dikkate alınmadığı, dosyadan hazırlatılan bilirkişi raporu ve dosya kapsamından da davanın reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, eşitlik ilkesine aykırı işlem yapılıp yapılmadığı hususunun hukukçu ve mali müşavir bilirkişi tarafından tespiti gerektiğini, kooperatifin tapu teslim yükümlülüğünü yerine getirmeksizin ihraca dair ağır müeyyide uygulanmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, aynı aidat alacakları için kesinleşen icra takibi bulunmakla takip dosyasından tahsilat yapılabileceğini, mükerrer ve ölçüsüz bir yaptırım uygulandığını, müvekkilinin 03.05.2021 tarihinde adına ... tüm borçları ödediğini, icra borcunu da 09.04.2021 tarihli genel kurul ile faizlerden vazgeçilmesi nedeniyle asıl alacak kısmını ödediğini, ihraç kararına karşı genel kurula başvurma hakkı da olduğundan, yönetim kurulu kararına karşı dava açılması halinde genel kurul kararının beklenilmesi gerektiğini, müvekkilinin bu süre içinde borçlarını ödediğini, sonraki genel kurul ile aidat affı kararı alınmasının üyeler arasında eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, yönetim kurulu kararlarının kısa süreler içinde ve ardışık olmasının davalının müvekkiline karşı tavır aldığını gösterdiğini, subjektif saiklerle karar verildiğini, davalı kooperatif kayıtlarının tetkiki ile müvekkili dışında kooperatife borcu olan üye olup olmadığı ve sayısının tespiti ile eşit işlem yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, Nisan 2021 tarihli Genel Kurul'da, ihraç edilen ortakların ihraç kararının karara bağlanması yönünde gündem olduğunu, yönetim kurulu kararının usulsüz, kötüniyetli, eşitlik ilkesine ve TMK'nın 2. maddesine aykırı olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden ihraca dair yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.Kooperatifler Kanunu'nun 16/son fıkra hükmü gereğince ihraç kararı kesinleşinceye kadar ortaklık hak ve yükümlülükleri devam etmektedir. Bu nedenle ihraç kararı kesinleşinceye kadar meydana gelen değişikliklerin dikkate alınması gerekir. 09.04.2021 tarihli genel kurulun 10. maddesinde "Genel Kurul toplantısı tarihine kadar aidat borcu bulunan ortaklardan bir defaya mahsus olmak üzere 31.03.2021 tarihine kadar gecikme faizi alınmamasına ve Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz 2021 aylarında faizsiz şekilde anaparaların dört eşit taksitte ödenmesine, bu tarihten sonra borcunu ödemeyen üyelere gecikme zammının uygulanmasına" dair karar alınmış olup, davacının borçlu olduğu ve ihtarnamelere konu dönemi de kapsayacak şekilde ihtarnamelerde yer alan faizlerin geriye dönük alınmamasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi gereği üyeler eşit olduğundan davacının da bu genel kurul kararından yararlanabileceği, dolayısıyla davacının borcunun faizsiz olarak yeniden belirlenmesi gerektiği gözetilmeden karar verilmesi doğru görülmemiştir. Diğer yandan davacının asıl borcuna dair ödeme yaptığını beyanla ödeme dekontlarına dayandığı anlaşılmakla, bu durumda yapılan ödemelerin kooperatifçe kabul edilip edilmediği ve kooperatif üye hesabına aktırılıp aktarılmadığı araştırılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.