İstanbul Ticaret Mahkemesinde, gemi motoru bakım ve onarımındaki ayıplı hizmetten kaynaklanan sürekli arızalar, donatanın uğradığı ticari kayıplar ve senet borçlarına ilişkin menfi tespit ile tazminat talepli dava.
Özet: Asıl ve birleşen davalarda davacı gemi donatanı, davalı bakım-onarım firması tarafından yapılan gemi makinesi sökme, onarma ve montaj hizmetinin eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı ifa neticesinde geminin defalarca arızalandığını, başlangıçtaki hatalı montajın bilirkişi raporlarıyla desteklendiğini ileri sürerek, ödenmemiş 60.000 USD bedelli senetlerin iadesini ve 600.000 USD ticari kazanç ve itibar kaybı tazminatı talep ederken, davalı firma hizmetin ayıplı olmadığını, davacının ihbar yükümlülüğünü ihlal ettiğini ve iddia edilen zararlar ile kendi işlemleri arasında illiyet bağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
T.C.
İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO:████████DAVA:Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2024********************************************************************************BİRLEŞEN ....ATM.NİN 2024/... ESAS SAYILI DOSYASINDA; DAVA:Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2024 KARAR TARİHİ:█████/2026Yukarıda tarafları ve konuları yazılı asıl ve birleşen davanın mahkememizce yapılan açık yargılama sonrasında:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ... isimli geminin donatanı olduğunu, geminin ███████ döneminde makine arızası yaptığını ve davalı firmadan ilk kez makine bakım ve onarım hizmeti almaya başladıklarını, bakım ve onarımdan sonra geminin ███████ ve ███████ dönemlerinde tekrar makine arızası verdiğini, █████/2024 tarihinde davalı firma tarafından gemi makinesinin tamamen sökülmesi, onarılması ve montajı suretiyle arızanın giderildiğini ancak geminin montaj sonrasındaki ilk seferinde ███████ döneminde motor pompası dağıtarak yine arıza yaptığını, davalı firmadan tekrar onarım hizmeti aldıklarını, ███████ döneminde gemi makinesinin bu kez de camshaft arızası yapması akabinde davalı firmadan son kez bakım ve onarım hizmeti aldıklarını, son olarak ███████ döneminin ortasında geminin vulkan kaplininin dağıldığını, dava dışı ... firmasından alınan görüş ve tavsiye raporu ile makine değişimi esnasında ilk montajın hatalı yapıldığının ve süregelen arızaların bu ana problemden kaynaklandığının tespit edilmiş olduğunu, bu hususun .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası kapsamında tanzim edilen bilirkişi heyet raporu ile de desteklenmiş olduğunu, davalı firmadan aldıkları █████/2024 tarihli makine değişimi hizmetinin ayıplı-kusurlu olmasından kaynaklı olarak müvekkilinin ticari kazanç ve itibar kaybına uğradığını, ihtilaf konusu hizmete ilişkin bedelin 152.500,00 USD olduğunu, bu bedelin 32.500,00 USD'lik kısmının █████/2024 vade tarihli senet ile, kalan 120.000,00 USD'lik kısmının ise takip eden her ayın 15'inde vade tarihi olacak şekilde 8 eşit taksitli senetle toplamda 9 senet/taksit olarak ödenmesine karar verilmiş olduğunu, an itibarıyla senetlerin toplamda 92.500,00 USD'lik ilk beşini ödediklerini, bakiye 60.000,00 USD'lik 4 adet senet borcunun müvekkili tarafından dava sürecinde ödenmek durumunda kalınmasının veyahut ödenmemesi durumunda aleyhinde muhtemel icra takipleriyle karşı karşıya kalınmasının hakkaniyete aykırı olacağını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle alacaklısı davalı ... olan; █████/2024 vade tarihli, █████/2024 vade tarihli, █████/2024 vade tarihli ve █████/2025 vade tarihli toplamda 60.000,00 USD bedelli senetlerin iadesini-ödenmesini ve davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.Asıl davada davacı vekili █████/2026 tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava değerini 600.000,00 USD'ye çıkartmıştır.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine Gemi makinesi sökülmesi onarılması ve montajı hizmetin ayıplı olduğu gerekçesiyle senet bedellerinin iadesini istediğini, davacı taraf delil tespiti istemi ve öncesindeki davranışlarıyla taraflar arasına akdedilmiş protokolleri ihlal etmiş olduğunu, davacının ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini, iddia edilen zarar ile müvekkilinin işlemleri arasında illiyet bağlı bulunmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte davanın reddinini talep etmiştir.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;;müvekkili firmanın ... isimli geminin donatanı olduğunu, ilgili geminin ███████ döneminde makine arızası yaptığını, ve davalı firmadan ilk kez makine bakım ve onarım hizmeti almaya başladığını, ███████ döneminde makine bakım ve onarımı nihayete erdiğini ve geminin tersaneden çıkış yaptığını, ███████ döneminde geminin tekrar makine arızası yaptığını ve yine davalı firmadan bakım onarım hizmeti alındığını, ███████ döneminde gemi makinesi arızası konulu benzer şikayetlerle tekrar davalı firmaya başvurulduğunu, ███████ döneminde gemi tersane iskelesine çekilerek bakım ve onarım hizmeti başlatıldığını, ███████ döneminde başlayan bakım ve onarım hizmetlerinin █████/2024 tarihinde davalı firma tarafından giderildiğini ve geminin müvekkili şirkete teslim edildiğini, ███████ döneminin ortasında bu kez de geminin vulkan kaplininin dağılması üzerine dava dışı MGF Marin firmasından alınan bakım ve onarım hizmeti neticesinde geminin idareten sefere çıkabildiğini ancak aynı firmadan alınan görüş ve tavsiye raporu ile gemi makine linenın bozuk olduğu, makine değişimi esnasında ilk montajın hatalı yapıldığı, süregelen arızaların da bu ana problemden kaynaklandığının tespit edildiğini bu durumun .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporu ile de desteklendiğini, müvekkili şirketin davalıya 152.500,00-USD ödeme borcu altına girmiş ise de bu borca karşılık herhangi bir hizmet alamadığını, bu borç nedeniyle davalı tarafça .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, bu nedenlerle İİK. m. 72/3 uyarınca .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasına ilişkin ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde bildirdiği nedenlerle davanın reddini savunmuştur. Taraflar arasındaki █████/2024 tarihli protokol, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik iş sayılı dosyasında bulunan bilirkişi raporu, faturalar ve ödeme dekontlarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle;Dosya, taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak taraflar arasındaki protokol kapsamında satın alınan gemi bakım onarım hizmetinde ayıp olup olmadığı, bu ayıbın gizli veya açık ayıp olup olmadığı, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, ödeme yapılıp yapıymadığı, ayıp varsa yapılacak indirimin miktarı ne kadar olduğu, hizmet nedeniyle gemide bir değer kaybı oluşup oluşmadığı, ayıplı hizmet nedeniyle kar kaybı olup olmadığı, sözleşme hükümleri ve tarafların bu hükümleri yerine getirme durumuna göre asıl ve birleşen dosyalardaki talepler yönünden ayrı ayrı inceleme yapılıp, tespiti için bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, bilirkişi olarak Mali Müşavir ..., Gemi Mühendisi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından hazırlanan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunun dosyamız arasında olduğu görülmüştür.Aldırılan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosya kapsamındaki teknik raporlar, protokol, ticari belgeler ve taraf beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Davalı ...'in ifa ettiği hizmetin montaj hatası nedeniyle ayıplı olduğu, bu ayıbın"gizli ayıp" niteliği taşıdığı ve geminin arıza silsilesi sonucunda "Hükmen Tam Ziya" durumuna geldiği, ayıplı ifa ve garanti ihlali nedeniyle, birleşen davaya konu senetlerin karşılıksız kaldığı ve davacının bu senetlerden dolayı davalıya borçlu olmadığı kanaatine varıldığı; taraflarca ticari defter ve kayıtlar sunulmadığı için değerlendirme yapılamadığı, sunulu dekontlardan █████/2024 tarihli 32.500,00 USD, █████/2024 tarihli 15.000,00 USD, █████/2024 tarihli 15.000,00 USD, █████/2024 tarihli 15.000,00 USD, █████/2024 tarihli 15.000,00 USD olmak üzere davacı tarafından davalıya toplamda 92.500 USD ödeme yapıldığı belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Asıl dava; taraflar arasındaki protokol kapsamında, davacının davalıdan ... adli gemisinin bakım ve onarımı için hizmet satın aldığı, verilen hizmetin ayıplı- kusurlu olması nedeniyle, sözleşme kapsamında yapılmış olan ödemenin davalıdan tahsili, gemide oluşan değer kaybı zararının, ayıplı hizmet nedeniyle oluşan kar kaybı zararının ve manevi zararın tahsili istemine;Birleşen dava (....Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas Sayılı Dosyası); asıl dosya konusu sözleşmede yazılı hizmetin ayıplı olması nedeniyle hizmet bedelinden kalan miktar olan 60.000,00 USD'den borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Dava konusu uyuşmazlığın; taraflar arasında akdedilen Eser Sözleşmesi ile davalı tarafından yapımı üstlenilen “Gemi Onarımı ve Bakımı” işinin ve bu iş kapsamda yapılan “Motor Değişimi" işinin davalı/yüklenici tarafından “ayıplı” yapılıp yapılmadığı, işin ayıplı yapılması sebebiyle davacı/işsahibinin sözleşmeden dönmeye, ödemiş olduğu iş bedellerinin iadesini ve uğramış olduğunu iddia ettiği zararların tazminini talebe hak kazanıp kazanamadığı noktalarında olduğu anlaşılmaktadır.Davalı ile davacı arasında akdedilen Eser Sözleşmesine istinaden davalı/yüklenici tarafından davacı/işsahibine ait gemi için bakım ve onarım hizmeti verildiği, motorun 152.500,00 USD olarak kararlaştırılan bedel karşılığında değiştirildiği, davacı tarafından davalıya 92.500,00 USD ödendiği, bakiye 60.000,00 USD tutarındaki iş bedelinin ise ödenmediğinin yanlar arasında çekişmesiz olduğu, iş bedeli için 9 adet bono keşide edildiği, kapsamlı ve denetime elverişli bilirkişi raporundan davalının edimini ayıplı olarak ifa ettiğinin ve hakkaniyet gereği davacıdan ifayı kabul etmesinin beklenemeyeceğinin anlaşıldığı, uyuşmazlığın yargıya taşınmasına kadar geçen sürede de davacı tarafından davalıya ayıp bildiriminde bulunulduğu ve bunun üzerine davalının sorunu gidermek için onarım hizmeti vermeye devam ettiği, bu durumun ayıp ihbarının süresinde yapıldığını gösterdiği, bu durumda davacının sözleşmeden dönmekte haklı olduğu, sözleşmeden dönen davacının dönme tarihine dek yaptığı ödemeleri (92.500,00 USD) isteyebileceği; ayıplı ifa nedeniyle geminin tam ziyaa uğradığı, bu nedenle genel hükümler çerçevesinde davacının 450.000,00 USD tutarındaki ziya bedelini de isteyebileceği kanaatine varılmıştır.Uyuşmazlığın temeli akdi ilişkiden kaynaklandığından ve davadan önce temerrütün gerçekleştiğine yönelik bir kanıt sunulmadığından faize dava tarihinden itibaren hükmedilmiştir.Davacı tarafından makine yedek parçası değer kaybı bedeli de talep edilmiş ise de; geminin zayi bedeline hükmedilmişken, ayrıca değer kaybına da hükmedilemeyeceği göz önüne alınarak bu istem reddedilmiştir.Her ne kadar davacı tarafından kazanç mahrumiyeti talep edilmiş ise de; kazanç kaybına yönelen istemin müspet zarar niteliğinde olduğu, sözleşmeden dönme halinde müspet zararın talep edilemeyeceği dikkate alınarak bu istem de kabul edilmemiştir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin ████████ E- █████████ K sayılı kararı). Ayrıca geminin rutin masraflarının ayıplı ifa ile doğrudan veya dolaylı olarak bağlantısı bulunmadığından, eş söyleyişle, rutin masraflar edimin ayıplı veya ayıpsız ifası halinde zaten yapılacak masraflar olduğundan, rutin gemi masraflarına dair talep de kabul edilmemiştir.Yine, davalının edimini ayıplı olarak ifa ettiği sabit ise de bu durum davacının kişilik haklarına saldırı niteliği taşımadığından davacının manevi tazminat istemi de yerinde görülmemiştir.Birleşen Dava yönünden durum değerlendirildiğinde;Birleşen davada davacı/işsahibi, henüz ödememiş olduğu 60.000,00 USD'lik iş bedeli tutarını davalı/yükleniciye ödeme borcunun bulunmadığını iddia etmekte ve işbu 60.000,00 USD'lik iş bedeli borcu bakımından menfi tespit talebinde bulunmaktadır. Asıl davaya ilişkin değerlendirmelerde açıklandığı üzere, davacı işsahibinin sözleşmeden dönmekte haklı olduğu belirlendiğinden, henüz ödememiş olduğu 60.000,00 USD'lik iş bedeli borcunu ödememe hakkına da sahiptir. Bu itibarla, davacının davalıya bakiye 60.000,00 USD'lik iş bedeli borcunun bulunmadığı, bu borcu bakımından menfi tespit talebinin yerinde olduğu kanaatine varılarak, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Asıl davadaki maddi tazminat davasının Kısmen Kabulüne, 542.500,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işleyecek faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin Reddine,-Asıl davada manevi tazminat davasının REDDİNE, a-Asıl davadaki maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 1.271.962,56 TL karar ve ilam harcından, 97.009,13 TL peşin ve 455.275,79 TL ıslah/tamamlama harcının mahsubu ile geriye kalan 719.677,64 TL harcın davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,b-Asıl davada davacı tarafından ödenen 97.009,13 TL peşin harç ve 455.275,79 TL ıslah/tamamlama harcı toplamı olan 552.284,92 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,c-Asıl davada maddi tazminat talebi yönünden, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.242.204,45 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,d-Asıl davada maddi tazminat talebi yönünden, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 294.303,37 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,e-Asıl davada manevi tazminat talebi yönünden, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 54.917,44 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,f-Asıl davada davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 100.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.977,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 102.465,40 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre 92.645,79 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, geriye kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,g-Asıl davada 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 2.971,56 TL arabulucu ücretinin kabul oranına göre hesaplanan 2.686,78 TL sinin davalıdan, 284,77 TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, h-Asıl davada gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 2-Birleşen davada (.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas) davanın kabulüne taraflar arasındaki █████/2024 tarihli protokol kapsamında ... gemisi bakım ve onarımı hizmeti için davalıya verilen 9 adet toplam bedeli 152.500,00 USD bedelli senetlerden ödenmemiş olan ve kalan 60.000,00 USD den dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,a-Birleşen dava yönünden alınması gereken 141.944,76 TL karar ve ilam harcından dava açılışı sırasında alınan 35.486,20 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 106.458,56 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,b-Birleşen davada davacı tarafından ödenen 35.486,20 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,c-Birleşen davada Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 308.913,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,d-Birleşen davada davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı ve 350,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 838,40 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, e-Birleşen davada 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. █████/2026 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır