Ana yüklenicinin, belediyenin işçi alacağı ödemesi sonrası kendi hak edişinden kesilen tutarı, alt işverenlerden rücuen tazminat olarak talep ettiği asliye ticaret mahkemesi davası.
Özet: Davacı şirket, ... Büyükşehir Belediyesinin, taşeronları olan davalı firmalarda çalışan bir işçinin alacakları için yaptığı ödemeyi kendi hak edişinden kesmesi üzerine, sözleşme hükümleri uyarınca bu kesilen meblağın kalan kısmını yasal faiziyle birlikte rücuen tazminat olarak davalılardan talep ederken; davalılar ise davanın zamanaşımına uğradığı, ilk arabuluculuk sürecine dahil edilmedikleri, işçinin kendi şirketlerindeki çalışma döneminin kıdem tazminatına hak kazandırmadığı ve istifa ile ayrıldığı, bu nedenle herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığı, faiz başlangıcı ve arabuluculuk ücreti talebinin hukuka aykırı olduğu gibi çeşitli savunmalarla davanın reddini istemektedir.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C....12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RDAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirket uhdesinde bulunan ... Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar, Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım-Onarım ve Tadilat İşi kapsamında, müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron aracılığı ile yaptırmakta olduğunu, davalı şirketlerin de müvekkili şirketin taşeronları olarak çalışmış olduğunu, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçi ...’un işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı’na karşı arabuluculuk yoluna başvurmuş olduğunu, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde █████/2019 tarihinde tarafların anlaşarak işçilik alacaklarının ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödenmiş olduğunu, yapılan 6.661,95 TL ödemenin, müvekkili şirket hak edişlerinden █████/2022 tarihinde kesilmiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından ödenen tutarın zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edilmiş olduğunu, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde taşeron şirketlerle anlaşma yoluna gidilememiş olduğunu, işçinin çalıştığı diğer taşeron şirket olan ... Grup Ltd. Şti. tarafından işçinin kendi şirketlerinde çalıştığı gün sayısına oranla kendilerine rücu edilen miktarı, ödedikleri tarihe kadar olan işlemiş faizi de ekleyerek, müvekkili şirkete toplam 3.860,00 TL ödeme yapmış olduğunu, şirketlerince ödenen işçilik alacağından akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı taşeron şirketlerin sorumlu bulunduğunu beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL’nin ... Büyükşehir Belediyesi’nin müvekkili şirket hak edişlerinden kesinti tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları paylar kadar tahsiline karar verilmesini talep etmiş, █████/2025 tarihli ıslah dilekçesinde 1.000,00 TL olan talebini 1.556,90 TL olarak ıslah ettiğini bildirmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının talep ettiği alacağın zamanaşımına uğramış olduğunu, dava dışı ... ve ... Büyükşehir Belediyesi arasında gerçekleştirilen arabuluculuk sürecinde müvekkili şirketin yer almamış, müvekkili şirketin Anayasal hakkı olan hak arama hürriyetinin kısıtlanmış olduğunu, dava dışı ... ile ... Büyükşehir Belediyesinin anlaşması sebebiyle, davacının hak edişinden kesilmiş olmasında müvekkili şirketin bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, dava dışı ... .... .... Şubesi’nde bulunan banka hesabına yatırılmış olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmesi halinde, dava dışı ...’un müvekkili şirkette çalıştığı dönemde aldığı ücretin göz önünde bulundurulmasını talep ettiklerini, dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalıştığı dönemde kıdem tazminatına hak kazanmamış olduğunu, işçinin iş akdini istifa ile sonlandırmış olması nedeniyle ihbar tazminatına da hak kazanmamış olduğunu, işçinin müvekkili şirkette çalıştığı dönemde fazla mesai yapmamış, Ubgt günleri ile hafta tatillerinde çalışmamış olduğunu, çalıştığı dönemlere ilişkin ücretlerinin ise eksiksiz olarak ödenmiş olduğunu, kaldı ki yıllık izin ücretinden ve ihbar tazminatından son işverenin sorumlu bulunduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin sorumluluğunun kendi hizmet dönemi ile sınırlı olduğunu, devir öncesinde doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçların olması halinde devreden ve devralanın birlikte sorumlu olacağını, yine devredenin sorumluluğunun 2 yıl süre ile sınırlı olduğunu, dava dışı işçinin, müvekkili şirket nezdindeki çalışmasının 2016 yılında istifa ile sona ermiş olması nedeniyle müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin temerrüde düşürülmemiş olduğunu, bu nedenle hak ediş kesinti tarihinden faiz talebinin yerinde olmadığını faiz başlangıç tarihine ve türüne itiraz ettiklerini, arabuluculuk ücretinin taraflarından talep edilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firma arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin █████/2023 tarih ve █████████ E, █████████ K sayılı ilamı).Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; 1) Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçiye ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı taşeron firmanın kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği, 2) Ancak, raporun değerlendirme kısmında detaylıca açıklandığı üzere;Tarafımdan, dava konusu ihtilafa ilişkin Yüksek Yargı kararlarında bildirilen esaslar dahilinde, davalı yüklenici firmanın sorumlu olacağı işçilik alacağı miktarlarının belirlenebilmesi için, dava dışı işçiye ödenmiş işçilik alacaklarının, işçinin hangi hizmet dönem ve süresi (toplam hizmet süresi) bakımından ödenmiş olduğuna, yine dava dışı işçiye ödenmiş fazla çalışma ücreti ile Ubgt ücretinin, işçinin toplam hizmet süresi içerisinde, hangi hizmet dönemleri esas alınarak ödenmiş olduğuna, iş bu dönemler bakımından hesaplamalara esas alınmış son ücretinin ne olduğuna ilişkin bilgi ve belgelerin,Yine, dava dışı ... Büyükşehir Belediyesi tarafından, Belediye nezdinde bulunan davacı şirket hakedişlerinden, dava dışı işçi ...’un işçilik alacağı bakımından yapılmış kesinti tutar ve tarihlerini gösterir bilgi ve belgenin, huzurdaki dava dosyası kapsamına kazandırılması gerektiği belirtilmiştir.█████/2025 tarihli bilirkişi raporunda:1) Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçiye ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı taşeron firmanın kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile davacı şirketçe rücuen tahsilinin talep edilebileceği, 2) Bu doğrultuda yukarıda yapılan hesaplamalar uyarınca;-Davalı yüklenici ... Tem. Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 1.556,90 TL olacağı belirtilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı yüklenici ile akdedilmiş hizmet alım sözleşmesinin, “SGK ve Diğer Yükümlülükler” başlığını taşıyan 8. maddelerinim 6. bendinde; “YÜKLENİCİ’nin çalıştırdığı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat, vergi SGK primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri, YÜKLENİCİ hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı SGK kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler YÜKLENİCİ tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ... .... .... ’ya rücu ettirilemez…” düzenlemesine yer verildiği ve böylece sözleşme kapsamında çalışacak işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından davalı yüklenicinin sorumlu olacağının ön görülmüş olduğu, bu nedenle dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, davacı şirket ile davalı yüklenicinin “genel hükümler” uyarınca yarı/yarıya sorumluluğunun bulunmadığı, davacı Şirket tarafından ödenen işçilik alacaklarından, davalı yüklenicinin hizmet dönemine tekabül eden tutarların tamamının rücuen tahsilinin talep edilebileceği; Dava dışı işçi ...’a arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ödenen işçilik alacaklarının, işçinin █████/2016-█████/2018 tarihleri arası hizmet dönemi bakımından ödenmiş olduğu, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, davacı şirketin Belediye nezdinde bulunan hakedişlerinden 25.08.2022 tarihinde kesinti konusu yapıldığı, 6.661,95 TL işçilik alacağı ödemesinden dolayı; -Davalı yüklenici ... Tem. Ltd. Şti. Firmasının sorumlu olacağı miktarın:6.661,95 TL x 0.2337=1.556,90 TL,-Dava dışı ... Grup Ltd. Şti. Firmasının sorumlu olacağı miktarın:6.661,95 TL x 0.2663=1.774,08 TL,-Dava Dışı İşçinin Ücret Alacakları Nedeniyle, Davacı Şirket Üzerinde Bırakılan miktarın 6.661,95 TL x 0.5000=3.330,97 TL olduğu;Yukarıda açıklandığı üzere, taraflar arasında akdedilmiş hizmet alım sözleşmesinde, işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından yüklenici firmanın sorumlu olacağına dair açık hüküm bulunması ile taraflar arasında akdedilmiş sözleşmede işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından davacı asıl işveren Şirketin sorumlu olacağına dair bir sözleşme hükmünün de bulunmaması nedeniyle, davalı alt yüklenici firmanın hizmet dönemleri itibariyle hesaplanan tutarın tamamının rücuen tahsili talep edilebileceği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile 1.556,90 TL rücuen tazminat alacağının, 1.000,00 TL'sine █████/2022 ödeme tarihinden, 556,90 TL'sine █████/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Kabul edilen 1.556,90 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 106,35 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 615,40 TL harçtan, 427,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 187,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 209,50 TL yazışma gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.209,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 1.556,90 TL üzerinden takdir edilen 1.556,90 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır