elektrik piyasası mevzuatı uyarınca trafo merkezi bağlantı anlaşmasında, tesis keşif bedeli ile gerçekleşen yatırım tutarı farkından doğan kdv iadesi ve borçlu olunmadığının tespiti uyuşmazlığı.

Elektrik piyasası mevzuatı uyarınca trafo merkezi bağlantı anlaşmasında, tesis keşif bedeli ile gerçekleşen yatırım tutarı farkından doğan KDV iadesi ve borçlu olunmadığının tespiti uyuşmazlığı.

Özet: Elektrik piyasası mevzuatı uyarınca davalı adına inşa ettiği trafo merkezinin bedelini, bağlantı anlaşmasındaki tahmini keşif bedeline güvenerek yüksek tutarda faturalandıran davacı ile; sözleşme sonrası yürürlüğe giren ve davalı tarafından hazırlanan yeni bir metodolojiye dayanarak bu bedeli düşürerek aradaki KDV farkıyla birlikte iadesini talep eden davalı arasında, davacının iade faturası tutarı üzerinden borçlu olmadığının tespiti ve davalının KDV iade talebi konularında bir uyuşmazlık bulunmaktadır.

6. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 27.01.2009 tarihinde davacı tesislerinin Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca 154 KV ... Trafo Merkezine bağlanması için yapılan bağlantı anlaşması uyarınca davacı tarafından yapımı üstlenilen ... Trafo Merkezi'nin 18.10.2011 tarihinde onaylanan geçici kabul işlemi ile davalıya devredildiğini, davalının tesis bedeli olarak 9.105.197,91 TL üzerinden KDV dahil edilerek fatura düzenlenmesini istemesi üzerine 15.12.2011 tarihli faturanın düzenlerek davalıya gönderildiğini ancak davalının bu bedelin keşif bedeli olduğunu, geri ödemeye esas gerçekleşen tesis yatırım tutarının 4.734.662,20 TL olduğunu belirterek 4.730.535,71 TL fark bedel ve 786.696,43 TL KDV'si olmak üzere toplam 5.157.232,14 TL tutarında 12.05.2017 tarihli iade faturasını davacıya gönderdiğini ve ödenen KDV'nin iadesini istediğini, tesisin gerçek yapım bedelinin çok altında olan bu miktarın davacı tarafından kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek, davacının 17.05.2012 tarihli toplam 5.157.232,14 TL bedelli iade faturası yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; 15.12.2012 tarihli faturadaki 9.105.197,91 TL tesis bedelinin geçici keşif bedeli olduğunu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 26.04.2010 tarihli 2536 sayılı kararı ile kabul edilen ''Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi'' hükümleri doğrultusunda davacıya ödenecek tesis bedelinin 4.734,662,20 TL olarak hesaplandığını ve fark tutar için iade faturası düzenlenerek fazla ödenen KDV'nin iadesinin istendiğini, 27.01.2009 tarihli bağlantı sözleşmesinin ''mevzuata uyum'' başlıklı 23. maddesinde, bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonraki mevzuat değişikliklerinin taraflar için bağlayıcı olacağı kararlaştırıldığından davacının Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 26.04.2010 tarihli, 2536 sayılı kararı ile kabul edilen ''Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi'' hükümleri doğrultusunda hesaplanan miktar yönünden talepte bulunabileceğini savunarak davanın reddini istemiş; karşı davada dava dilekçesinde; tesis bedeli olarak hesaplanan 4.734,662,20 TL'nin ilgili mevzuat uyarınca davacının sistem kullanım bedelinden mahsup edilmekte olduğunu, ancak tesis bedelinin KDV'si kurum tarafından peşin ödendiğinden 15.12.2012 tarihli faturadaki tesis bedeli tutarı olan 9.105.197,91 TL için faturada gösterilen 1.638.935,02 TL KDV'nin de davacıya ödendiğini, ancak tesis bedelinin 4.734,662,20 TL olarak hesaplaması sonrasında fark tutar olan 4.370.535,71 TL'ye isabet eden 786.696,43 TL KDV'nin karşı davacıya iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek 786.696,43 TL'nin 17.05.2012 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikten davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2. Karşı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; 27.01.2009 tarihli bağlantı anlaşmasının Ek 4 Tesis Sözleşmesi ile ilgili 2. maddesinde tesis yatırım bedelinin nasıl hesaplanacağının açıkça belirlendiğini ve bu hüküm doğrultusunda sözleşme tarihindeki davalının yayınlamış olduğu birim fiyatlar üzerinden tesis bedelinin güncelenmemiş tahmini keşif bedelinin davalı tarafından 9.105.197,91 TL olarak hesaplanıp sözleşmeye yazıldığını, davacının bu bedele güvenerek tesis yapımını üstlendiğini, 30.03.2010 tarihinde 27537 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Elektrik Piyasası İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkındaki Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğin geçici 6. maddesinin 3. fıkrasındaki "müştereken veya münferiden yapılacak iletim tesisine ilişkin geri ödemeye esas yatırım tutarı, TEİAŞ tarafından hazırlanıp Kurul tarafından onaylanan metodolojiye göre hesaplanır.'' hükmü uyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanan yatırım tutarının hesaplamasına ilişkin metodolijinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 26.04.2010 tarihli ve 2536 sayılı kararı ile onaylandığını, davacının kendisinin hazırladığı ve EPDK tarafından onaylan bu metodolojinin mevzuat değişikliği olarak kabul edilerek, tek taraflı olarak fiyat değişikliği yapılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 27.01.2009 tarihli sözleşme kapsamında davacı tarafında yaptırılan trafo merkezi bedeli için davalının 14.12.2011 tarihli yazısı üzerine davacı tarafça 9.105.197,91 TL'si tesis bedeli, 1.638.935,62 TL'si KDV olmak üzere toplam 10.744.133,53 TL bedelli fatura düzenlendiği ve 1.638.935,62 TL tutarındaki KDV'nin davalı tarafça ödendiği anlaşılmış ise de, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 26.04.2010 tarihli ve 2536 sayılı kararı ile kabul edilmiş olan “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi” doğrultusunda davalı tarafından yatırım tutarının 4.734.662,20 TL olarak hesaplandığı ve fark tutar için iade faturası kesilerek ödenen 786.696,43 TL tutarındaki KDV'nin iadesinin istendiği, 27.01.2009 tarihli Bağlantı Anlaşması'nın “Mevzuata Uyum” başlıklı 23. maddesinde, “Bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonraki mevzuat değişiklikleri taraflar için bağlayıcıdır.” hükmü yer aldığından davalı tarafından yapılan bu hesaplamayla davacının bağlı olduğu; bununla birlikte Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 26.04.2010 tarihli ve 2536 sayılı kararı ile kabul edilmiş olan “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisinin'' dava devam ederken Danıştay 13. Dairesi'nin █████████ E., █████████ K. sayılı kararıyla iptal edildiği ve iptal kararında yer alan gerekçeler doğrultusunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 16.11.2016 tarihli ve 6593-20 sayılı kararı ile yeniden çıkarılan “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi'' hükümleri doğrultusunda yapılan hesaplamada tesis yatırım tutarının 8.225.530,01 TL olarak belirlendiği, fark bedel 879.667,90 TL ve %18 oranında KDV'si 158.340,22 TL olmakla toplam 1.038.008,12 TL tutarlı iade faturası düzenlenmesi ve davalı tarafından fazla ödenen 158.340,22 TL'nin davalıya iade edilmesi gerektiği, 17.05.2017 tarihli 5.157.232,14 TL'lik iade faturasının 4.119.224,02 TL’lik kısmı yönünden davacının borçlu olmadığı gerekçesiyle asıl davanın ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece dava açıldıktan sonra EPDK tarafından onaylanarak 26.11.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 16.11.2016 tarihli ve 6593-20 sayılı metodolojiye göre karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tesis bedeli olarak talep edilen miktarın reddedilen kısmı olan 1.038.008,12 TL'nin içinde 158.341,22 TL KDV'nin de dahil olduğunu, bu miktarın karşı davada ayrıca kabul edilmesinin mükerrer ödemeye sebebiyet vereceğini, ayrıca 158.341,22 TL'nin davacı bünyesinde olmayıp Vergi Dairesine ödenmiş olduğunu, Vergi Dairesine ödenmiş olan paranın davacıdan talep edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu beyan etmektedir.

2.Davalı-karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 16.11.2016 tarihli ve 6593-20 sayılı kararı ile kabul edilen “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi'' hükümlerine göre tesis yatırım bedelinin 8.225.530,01 TL olarak güncellenmesi nedeniyle 3.490.867,81 TL ilave yatırım tutarı için davacıdan 628.356,20 TL KDV'si de dahil olmak üzere toplam 4.119,224,01 TL tutarında fatura düzenlenerek gönderilmesinin 25.09.2017 tarihli yazıyla istendiğini ve buna ilişkin tüm belgelerin dosyaya sunulduğunu, yani davalı kayıtlarına alınmak üzere noter kanalıyla dava konusu iade faturasının tekrar gönderildiğini ve güncellenen yatırım bedeline göre ödenecek 3.490.867,81 TL ilave yatırım tutarı için KDV 'si ile birlikte fatura düzenlenmesinin istendiğini, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 20. maddesinin 3. bendi uyarınca davalı TEİAŞ tarafından hazırlanıp Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nca onaylanan metodoloji hükümlerinine göre hesaplama yapılmasının zorunlu olduğunu, Bağlantı Sözleşmesi'nin 23. maddesinde, bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonraki mevzuat değişikliklerinin taraflar için bağlayıcı olacağı kararlaştırıldığından bu hüküm uyarınca metodoloji hükümlerinin taraflar için bağlayıcı olduğunu, davalının mevzuat hükümleri uyarınca yaptığı işlemler hukuka uygun olduğundan davanın reddine, karşı davanın ise kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kararı verilmesinin doğru olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl ve karşı davada uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı tespit ve alacak istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre asıl davada davacı-karşı davada davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Asıl davada davalı- karşı davada davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Taraflar arasındaki bağlantı anlaşması hükümlerine göre davacı tarafından yapımı gerçekleştirilen ve davalıya devredilen ... Trafo Merkezi tesis bedelinin nasıl hesaplanacağı bağlantı anlaşmasının Ek 4 Tesis Sözleşmesinin 2. maddesinde gösterilmiş olup, bu madde uyarınca sözleşme tarihindeki TEİAŞ'ın yayınlamış olduğu birim fiyatlar üzerinden güncellenmemiş yaklaşık maliyet 9.105.197,91 TL olarak hesaplanıp tahmini keşif bedeli olarak sözleşmeye yazılmıştır. Davacı taraf bu bedel üzerinden 1.638.935,62 TL KDV'sini de ekleyerek toplam 10.744.133,53 TL bedelli fatura düzenleyerek davalıya göndermiş ise de, sözleşme tarihinden sonra 30.03.2010 tarihinde 27537 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Elektrik Piyasası İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkındaki Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğin geçici 6. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen "müştereken veya münferiden yapılacak iletim tesisine ilişkin geri ödemeye esas yatırım tutarı, TEİAŞ tarafından hazırlanıp kurul tarafından onaylanan metodolojiye göre hesaplanır.'' hükmü uyarınca davalı TEİAŞ tarafından hazırlanıp Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 26.04.2010 tarihli ve 2536 sayılı kararı ile onaylanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi hükümlerine göre tesis bedeli davalı tarafından 4.734.662,20 TL olarak belirlenmiş, fark bedel olan 4.370.535,71 TL ve 786.696,43 TL KDV'si olak üzere toplam 5.157.232,14 TL bedelli iade faturası düzenlenerek davacıya gönderilmiştir.

Davacı taraf eldeki davada sözleşme hükmünü değiştiren ve sonradan yürürlüğe giren metodoloji hükümlerinin uygulanmayacağını, tesis bedelinin 9.105.197,91 TL, peşin ödenecek KDV'nin de 1.638.935,62 TL olduğunu belirterek, iade faturaları yönünden borçlu olunmadığının başka bir ifadeyle uyuşmazlık konusu tesis bedelinin tespitini istemektedir.

Taraflar arasındaki Bağlantı Anlaşması'nın 23. maddesinde bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonraki mevzuat değişikliklerinin taraflar için bağlayıcı olacağı kararlaştırılmış olmakla Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 26.04.2010 tarihli ve 2536 sayılı kararı ile onaylanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi hükümlerine göre davalı TEİAŞ tarafından yeniden bedel belirlenmesi ve iade faturası düzenlemesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır. Bununla birlikte yargılama sırasında davalının uyguladığı metodoloji hükümlerinin Danıştay 13. Dairesi'nin █████████ E., █████████ K. sayılı kararıyla iptal edildiği ve iptal kararı sonrasında davalı TEİAŞ tarafından iptal kararına uygun olarak yeniden hazırlanan ve Enerji Piyasası Kurumu'nun 16.11.2016 tarihli ve 6593-20 sayılı kararı ile onaylanan 16.11.2016 tarihli metodoloji hükümlerine göre tesis bedeli bu sefer davalı tarafından 8.225.530,01 TL olarak hesaplanıp, artan 3.490.867,81 TL ve 628.356,20 TL KDV'si olmak üzere toplam 4.119.224,01 TL için fatura düzenlenerek gönderilmesinin davacı taraftan istendiği anlaşılmakla asıl davada tespiti istenen 4.119.224,01 TL yönünden dava konusuz kaldığı gibi, karşı davada da iadesi talep edilen 628.356,20 TL KDV alacağı yönünden dava konusuz kalmıştır.

O halde mahkemece asıl davada 4.119.224,01 TL yönünden, karşı davada 628.356,20 TL yönünden davanın konusu kalmamakla dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, asıl davada bakiye talep miktarı yönünden davanın reddine, karşı dava bakiye talep miktarı yönünden davanın kabulüne ve konusuz kalan talepler yönünden yargılama giderlerinden hangi tarafın sorumlu olacağı da değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

KARAR

1-Yukarıda açıklanan (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle asıl davada davacı-karşı davada davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine

2-Yukarıda (2) numaralı bentte açıklana nedenlerle asıl davada davalı-karşı davada davacı vekilinin temyiz isteminin kabulüne,

3-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının asıl ve karşı dava yönünden ORTADAN KALDIRILMASINA,

4-İlk Derece Mahkemesi kararının karşı dava yönünden BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.