hizmet sözleşmesinden kaynaklanan otoyol ihlalli geçiş ücreti ve ceza alacağına ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, borçlunun faiz ve temerrüt itirazları ile 6001 sayılı kanun değişiklikleri değerlendirilmiştir.

Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan otoyol ihlalli geçiş ücreti ve ceza alacağına ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, borçlunun faiz ve temerrüt itirazları ile 6001 sayılı Kanun değişiklikleri değerlendirilmiştir.

Özet: Davacı, davalı şirketin otoyollardan ücret ödemeden geçişler yapması ve yasal süre içinde ödeme yapmaması üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini, geçiş ücretleri ile birlikte 6001 sayılı Kanun gereği 10 katı tutarındaki gecikme cezasının ve icra inkar tazminatının tahsilini talep ederken; davalı ise faiz başlangıç tarihi ve oranı belirtilmeden, temerrüde düşürülmeden faiz ve ceza talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini istemiş, mahkeme de ihlalli geçişlerden kaynaklanan itirazın iptali davasında 6001 sayılı Kanunun ilgili maddesindeki ceza oranları ve sonradan yapılan, henüz tahsil edilmemiş cezaları etkileyen değişiklikleri değerlendirmektedir.

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2026

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili █████/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından ... plakalı araçlar ile 04-10-2017 - 08-08-2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe; davalı-borçlu aleyhine ... 31. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış olup, davalı-borçlu tarafa ödeme emri tebliğ edildiğini, ancak davalı tarafın, “borcun tamamına, yetkiye, faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine” itiraz ettiğini, ilgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulü ile, davalının .... 31. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, davalı tarafın İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili █████/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı tarafça icra takibi dosyasında, takip öncesinde herhangi bir faiz başlangıç tarihi belirtilmeden 3.455,01 TL'sı tutarında ve %42,25 oranında bir ticari faiz talep edildiğini, ancak davacı tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ihtar ve/veya bildirim yapılmadığından ve müvekkili temerrüde düşürülmediğinden, neye göre hesap edildiği ve hangi tarihten itibaren isletildiği belli olmayan bir faiz kaleminin talep edilmesi hukuka aykırı olduğunu, zira faiz talep edilebilmesi için borçlunun Türk Borçlar Kanunu’nun 117. maddesi uyarınca temerrüde düşürülmüş olması şart olduğunu, somut olayda, icra takibinden önce müvekkiline gönderilmiş herhangi bir temerrüt ihtarı bulunduğunu, basit yargılama usulüne tabi davada delillerini hasreden davacı yan, delilleri arasına bu yönde bir temerrüt ihtarına da dayanmadığını, davacı tarafından talep edilen icra inkâr tazminatı hukuka aykırı olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, kötü niyetli ve haksız takip nedeniyle lehimize %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hüklemdilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: PTT yazı cevabı, KGM yazı cevabı, ... 31. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE: Dava, otoyol ihlalli geçişinden kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

... 31. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 8.103,96 TL geçiş ücreti ve ceza ücreti üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken █████/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, █████/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi ... tarih, ... E.... Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih,... Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)

Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih, ...Esas ve... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)

İhlalli geçiş yaptığı belirtilen araçların dava konusu geçişlerin yapıldığı tarihte davalı şirket adına tescil edildiğinin, davacı şirket tarafından sunulan ihlali geçiş listesinde yer alan her bir geçişe ilişkin fotoğrafın dosya kapsamında yer aldığı görülmekte olup, liste ile fotoğrafların uyuştuğu, davalı şirkete araç aracın davacı şirket tarafından işletilmekte olan otoyoldan geçiş yaptığının anlaşıldığı, Davacı şirket tarafından sunulan tabloda ayrıca, her bir geçişe ilişkin olarak, İhlalli Geçiş Bildirim numarası, Plaka, HGS hesap no, ve provizyon sorgu tarihini gösterir bilgilerin yer aldığı, her bir geçiş için geçiş tarihinden itibaren 15 gün boyunca ödeme için sorgu oluşturulmuş ve bazı araçların her bir sorguda “Ürün Kara Listede” olduğu bilgisinin yer aldığı, ... A.Ş. tarafından Sayın Mahkemeye sunulan cevabi yazıda; ilgili plakalara ilişkin HGS ürününde yeterli bakiye bulunmadığı, bir kısım araçların HGS ürünü olmadığı ve HGS ürünlerinde ücretlendirilen herhangi bir hesap hareketinin bulunmadığının tespit edildiği, davalı tarafça aksini gösterir somut bilgi-belge sunulmadığı, Davacı şirket tarafından davalıya listede yer alan her bir ihlalli geçiş için ödemenin zamanında yapılmaması sebebiyle yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza geçiş ücretinin yansıtıldığı ve takibin bu nedenle haklı olduğu anlaşılmaktadır. Ancak davalı yanca takip tarihinden sonra ve davadan önce takip dosyasına 3.958,00 TL ödeme yapıldığı, itiraz dilekçesinde açıkça KDV ve faize itiraz edildiği anlaşılmakla davalının bu yöndeki itirazının haklı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda anlatılan gerekçe ile dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılama ile ortaya çıktığından icra inkâr tazminat talebinin reddine, davalının kötüniyet tazminat talebinin kabulü ile takip öncesi ödenen 3.958,00 TL’nin %20’si olan 791,60 TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;

1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE,

Davalının ... 31.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak ödenmiş olduğundan 3.455,01 TL işlemiş faiz ve 690,95 TL KDV üzerinden kaldığı yerden devamına, davalı tarafından takip sonrası ödenen 7.939,48 TL alacağın infaz aşamasında dikkate alınmasına, davacı yanın fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılama ile ortaya çıktığından icra inkâr tazminat talebinin REDDİNE,

3-Davalının kötüniyet tazminat talebinin kabulü ile takip öncesi ödenen 3.958,00 TL’nin %20’si olan 791,60 TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

5-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

6-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.145,96 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

7-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.958,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,

8-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 6.000,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.930,41 TL'sinin davalıdan, 3.069,59 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,

9-Davacı tarafından yapılan 732,00 TL başvuru harcı, 104,00 TL vekalet harcı ve 65,80 TL posta gideri olmak üzere toplam 901,80 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 440,44 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

10-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.█████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır