İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, haksız otoyol geçişlerinden kaynaklanan tahsil edilemeyen ücret ve ceza alacağına itirazın iptali kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, otoyol ihlalli geçişlerinden kaynaklanan ödenmemiş geçiş ücretleri ve 6001 sayılı Kanun uyarınca hesaplanan yasal gecikme cezalarının tahsili için başlatılan icra takibine borçlu tarafından yapılan itirazın iptali davasına ilişkindir; davacı, araçlarıyla belirlenen tarihler arasında ücret ödemeksizin geçiş yapan davalı hakkında icra takibi başlatmış, davalı ise borcun tamamına itiraz etmiştir; sunulan bilirkişi raporu, davacı şirketin ihlalli geçiş ücreti ve bunun 4 katı tutarındaki ceza alacağını talep etme hakkını destekleyerek toplam alacak miktarını hesaplamış olup, mahkeme söz konusu alacak ve cezaların yasal dayanaklarını değerlendirmektedir.
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili █████/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından ... ve ... plakalı araçlar ile 23.10.2023-17.12.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe; davalı-borçlu aleyhine ... 14. İcra Müdürlüğü’nün...E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış olup, davalı-borçlu tarafa ödeme emri tebliğ edildiğini, ancak davalı tarafın, “borcun tamamına, yetkiye, faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine” itiraz ettiğini, ilgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulü ile, davalının ... 14. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, davalı tarafın İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı yana dava dilekçesi ve duruşmaya davet tutanağının usulüne uygun tebliğ edildiği, ancak davalı yanca cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.DELİLLER: Bilirkişi Raporu, KGM, PTT yazı cevapları, ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: █████/2026 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu geçiş ücretlerine ilişkin tahsilatların yapılamamış olduğu, geçişi takip eden 15 gün içinde bakiyenin yeterli hale getirilmemesi sebebi ile tahsilatların HGS ürünü üzerinden yapılmamış olduğu, davalı şirket tarafından da bahse konu geçişlere ilişkin ücretlerin yatırılmış olduğuna ilişkin bilgi-belge sunulmadığı, bu sebeple davacı şirketin geçiş ücreti ve 15 gün içinde ödeme yapılmaması sebebiyle 4 katı ceza tutarını talep edebileceği, Bu durumda davacı şirketin takipte; 473.382,50 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti), 130.015,77 TL İşlemiş Faiz, 26.003,15 TL Faizin KDV’si olmak üzere 629.401,43 TL Toplam Alacak talep edebileceğinin hesaplandığı, Davacı şirketin takipte: 473.382,50 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti), 128.245,42 TL İşlemiş Faiz, 25.649,15 TL Faizin KDV’si olmak üzere 627.277,07 TL Toplam Alacak talep edildiği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. GEREKÇE: Dava, otoyol ihlalli geçişinden kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. ... 14.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 627.277,07 TL geçiş ücreti ve ceza ücreti üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken █████/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, █████/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ...E....Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih,... Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih, ... Esas ve...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda; "Değerlendirme bölümünde de değinildiği üzere; davacı tarafından sunulan bilgi-belgeler incelendiğinde; davalı şirkete ait aracın, davacı şirketin işletmesini yapmış olduğu otoyoldan geçiş yaptığı, söz konuşu geçişlere ilişkin fotoğrafların dosya kapsamında yer aldığı, dosya kapsamında ayrıca İhalli Geçiş Listesi ve Sistem Dökümü isimli excel listesinin yer aldığı ve listede her bir geçişe ilişkin bilgilere yer verildiği, liste ile fotoğrafların uyuştuğu, dava konusu ihalli geçişlerin yapıldığı tarihlerde geçiş yapan araçların davalı şirket adına tescilli olduğu, HGS hesap hareketleri incelendiğinde; ihlalli olduğu iddia edilen geçişlerin yapıldığı tarihlerde HGS ürününde yeterli miktarda bakiye bulunmadığı, sonraki 15 gün içinde de bakiye yüklemesi yapılmakla birlikte daha önceki geçişlere ilişkin ücretlerin tahsil edilmesi sebebi ile dava konuş geçiş ücretlerine ilişkin tahsilatların yapılamamış olduğu, geçişi takip eden 15 gün içinde bakiyenin yeterli hale getirilmemesi sebebi ile tahsilatların HGS ürünü üzerinden yapılmamış olduğu, davalı şirket tarafından da bahse konu geçişlere ilişkin ücretlerin yatırılmış olduğuna ilişkin bilgi-belge sunulmadığı, bu sebeple davacı şirketin geçiş ücreti ve 15 gün içinde ödeme yapılmaması sebebiyle 4 katı ceza tutarını talep edebileceği, Bu durumda davacı şirketin takipte; 473.382,50 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti), 130.015,77 TL İşlemiş Faiz, 26.003,15 TL Faizin KDV’si olmak üzere 629.401,43 TL Toplam Alacak talep edebileceğinin hesaplandığı, Davacı şirketin takipte: 473.382,50 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti), 128.245,42 TL İşlemiş Faiz, 25.649,15 TL Faizin KDV’si olmak üzere 627.277,07 TL Toplam Alacak talep edildiği," sonuç ve kanaatine varıldığı, belirtilmiştir. Raporun usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır. Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunmaları ve alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,Davalının ... 14.İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, 2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 627.277,07 TL alacağın %20'si olan 125.455,41 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Alınması gereken 42.849,29 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 7.575,94 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 35.273,35 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına, 4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 100.091,56 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 7.575,94 TL peşin harç, 732,00 TL başvuru harcı, 104,00 TL vekalet harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 720,80 TL posta masrafı olmak üzere toplam 17.132,74 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde teminat mektubunun davacı yana iadesine, 8-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır