İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, otoyol ihlalli geçiş ücretleri ve cezalarına ilişkin itirazın iptali davasında davalının yetki, borç ve temerrüt savunmaları incelenmektedir.
Özet: Otoyol işletmecisi davacı, davalının iki aracıyla gerçekleştirdiği ihlalli geçişler sonucu tahakkuk eden ödenmemiş geçiş ücretleri ve kanunen belirlenen dört katı gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatı ödenmesini talep ederken; davalı ise takibin yetkisiz icra dairesinde açıldığını, borç kalemlerinin belirsizliğini, temerrüde düşürülmeden faiz talep edildiğini ve ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen dorse plakalı araçların bağlı olduğu çekicilerin HGS bakiyelerinin yeterli olduğunu belirterek itirazlarının haklı olduğunu ve davanın reddiyle kötü niyet tazminatı ödenmesini savunmuştur.
T.C.
İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2025KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde;...(“Otoyol”)’nun işletmesi davacı müvekkil şirket tarafından yürütülmekte olduğunu, davalıya ait ... plakalı araç ile ... plakalı araçlar ile 17.07.2024-19.02.2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketçe; davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış olup, davalı-borçluya ödeme emri 16.07.2025 tarihinde tebliğ edildiğini ancak davalı taraf süresinde itiraz etmiş ve İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalının itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle yapılmış olduğundan, tarafımızca süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığını, açıklanan tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalarının kabulü ile davalının ....İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, takibin devamına, davalının İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; usule ve esasa ilişkin itirazlarının bulunduğunu, taraflar arasında, borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla, takip yetkisiz icra müdürlüğünde açıldığını, müvekkilinin adresi İzmir Gaziemir olduğunu, bu nedenle, takibin İzmir İcra Müdürlüğü'nde açılması gerekirken İstanbul İcra Müdürlüğü'nde açılması hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle yetkiye itiraz ettiklerini, davacının başlatmış olduğu takibin dayanağı belgede ihlalli geçiş listesi sunulmuş, ihlale ilişkin toplam tutar belirtilmişse de ne kadarlık kısmın geçiş ücreti, ne kadarlık kısmın ise ceza bedeli olduğu belirtilmemiş, dolayısıyla iddia edilen borcun neye dayandığı anlaşılamamış, borcun konusu yapılan geçiş ücretlerinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmemesi halinde ceza kesilebileceği gözetildiğinde alacaklının faiz talebinde bulunabilmesi için ayrıca ihtarname yahut bildirim ile müvekkili temerrüde düşürmesi gerekmesine rağmen böyle bir ihtar yapılmaksızın faiz talep edilmiş, yine listede ihlalli geçiş yaptığı öne sürülen araç plakaları incelendiğinde yarı römork niteliğindeki dorselere ait olduğu görülmüş, oysa dorseler için ayrıca HGS alınamayacağından geçiş esnasında dorselerin bağlı olduğu çekicilerin HGS'lerinden tahsilat yapılabileceği ve çekicilerin bakiyelerinin olduğu tespit edilmiş, bahsedilen sebeplerle takibe yapmış oldukları itiraz haklı olup davanın reddinin gerektiğini, davacının amacı müvekkilden haksız ve kötüniyetli olarak geçiş ücretinin yanında ceza bedeli tahsil etmek olduğunu, dorselerin motorlu taşıt sayılmayacağı ve çekici olmaksızın seyir edemeyeceği, sadece dorseler içinsadece dorseler için HGS ürünü alınamadığı ve ancak çekici ile birlikte kullanılabildiği, olay tarihlerinde müvekkile ait çekicilere bağlı HGS'lerde yeterli bakiyenin olduğu yapılacak inceleme sonucu ortaya çıkacağını, hal böyleyken, müvekkile ait çekicilerden geçiş ücreti temin edilebilecekken haksız şekilde icra takibi başlatıldığı, başlatılan takipte müvekkil temerrüte düşürülmeksizin haksız biçimde faiz ve KDV talep edildiği ve tüm bu hususlar ışığında haksız takibe itirazlarının kabulünün gerektiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle yetki yönünden itirazımızın kabulüne, davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacı aleyhine hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; .... İcra Müdürlüğü' nün 2025/... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebine ilişkindir. Mahkememizce .... İcra Müdürlüğü' nün 2025/... esas sayılı takip dosyasının Uyap üzerinden dosyamız arasına alınmış, dava konusu edilen araçların araç sahiplik bilgileri UYAP üzerinden dosyamıza eklenmiş, PTT' ye, Karayolları 1. Ve 4. Bölge Müdürlüklerine yazılan müzekkerelere cevap verildiği, iddia, savunma, toplanan deliller üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilerek, bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunun tetkikinde; Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (█████/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ü lemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı, ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 4 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, davaya konu ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 13.06.2021 ile 20.07.2021 tarihleri arasında davalı ... Uluslararası Taşımacılık Anonim Şirketi adına kayıtlı olduğu, davacı tarafından dava dosyasında ihlâlli geçiş yaptığı bildirilen ... plaka sayılı araçların yarı römork (dorse) cinsi araçlar oldukları, dorse araçları için OGS/HGS ürünü alınmayıp bu araçların geçiş ücretleri (araç sınıfı olarak çekici + dorse birlikte değerlendirilerek) çekici plakasından tahsil edildiği, dorseler için ayrıca bir OGS/HGS ürünü alınmayacak, bankalar/PTT tarafından dorselerin plakalarına ayrı sanal hesaplar oluşturarak Dorse plakalarının kaydının yapılması gerektiği, bu sanal hesapların Dorseli geçişlerde sistemin çekiciye ait OGS/HGS cihazını algılayamadığı durumlarda Dorsenin cezalı ücrete maruz kalmaması için gerekli olduğu, çekicilere bağlı olarak çalışan tüm dorse plakalarının sistemde kayıtlı olması ve sanal hesap açılmasının zorunlu olduğu, ... plaka sayılı Yarı Römork (dorse) cinsi araç plakalarının OGS/HGS internet sayfalarında yapılan açıklamalarında olduğu şekilde (https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Otoyollar/OGS.aspx) herhangi bir çekici türü araç plakalarına sanal olarak bağlanmadığının tespit edildiği, ... plaka sayılı araç için bildirilen 4 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu kanaatine varıldığı,.... plaka sayılı araca ait 4 adetlik “ihlâlli” geçiş için davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği tutarın hesaplanması sonucunda; Geçiş Ücreti 6.747,50 TL , İşlemiş Faiz 1.113,92 TL + İşlemiş Faiz 22,78 TL olmak üzere toplam 8.084,21 TL olarak hesap edildiği, yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutarın 8.084,21 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; dava dosyasında harca esas değerin 8.006,96 TL olarak talep edilmesi nedeniyle davacı otoyol işletmecisinin davalı araç sahibinden 8.006,96 TL talep edebileceği belirtilmiştir.Alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafın davasının kabulü ile; davalı borçlunun .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, itiraz haksız ve alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 1.349,50TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafın davasının KABULÜ ile;Davalı borçlunun .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, 2-İtiraz haksız ve alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 1.349,50TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,4-Davacı tarafından ödenen 615,40 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,5-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile ödenen 615,40 TL başvuru harcı ile 9.077,50 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.692,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 8.006,96 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,7-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, verilen (6100 Sayılı HMK'nın 341. maddesi uyarınca) KESİN nitelikteki karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026 Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır