Ticari defterlerin adres değişikliği ve taşınma sürecinde kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebinin, gerekli özenin gösterilmemesi ve basiretli tacir ilkesine aykırılık gerekçeleriyle reddine dair karar.
Özet: Davacı şirket, yoğun bir adres değişikliği ve taşınma süreci esnasında 2023 ve 2024 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin kaybolduğunu ileri sürerek, ileride doğabilecek hukuki ve mali sorumluluklardan korunmak amacıyla Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesini talep etmiştir; ancak mahkeme, defterlerin saklanmasında basiretli tacir ilkesine uygun gerekli özen ve ihtimamın gösterilmediğini, olayın kanunun aradığı yangın, su baskını veya hırsızlık gibi irade dışı bir mücbir sebep teşkil etmediğini tespit ederek, davanın reddine hükmetmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, ticaret siciline kayıtlı şekilde faaliyet göstermekte olduğunu, şirket merkez adresinde değişikliğe gidildiğini, şirketinin adres değişikliğine ilişkin ticaret sicil ilanı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmış olduğunu, adres değişikliği ve taşınma sürecinin oldukça yoğun ve uzun süreli şekilde gerçekleştiğini, şirketin ticari evraklarının, muhasebe kayıtlarının, klasörleri ve defterlerinin farklı lokasyonlara nakledildiğini, söz konusu sürecin aylar boyunca devam etmiş olduğunu, taşınma esnasında şirket evraklarının önemli bir kısmının koliler halinde muhafaza edildiğini, ancak taşınma işlemleri tamamlandıktan sonra yapılan detaylı inceleme neticesinde müvekkili şirketin 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerden yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defterinin kaybolduğunun tespit edilmiş olduğunu, Müvekkili şirket tarafından yapılan tüm araştırmalara rağmen ilgili defterlere ulaşılamadığını, bu nedenle müvekkili şirketin ileride doğabilecek hukuki ve mali sorumluluklar bakımından korunabilmesi adına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER : İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü, İstanbul Defterdarlığı, Esenyut Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, yazı cevabı, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Maddede düzenlenen otuz günlük süre hak düşürücü süredir.Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması zorunludur. Somut olayda, davacı tarafça 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerden yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defterinin adres değişikliği ve taşınma sürecinde kaybolduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş isede, tacirin TTK 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Talebe konu defterlerin, basiretli tacir ilkesine uygun şekilde saklaması gerektiği, buna rağmen gerekli özen ve ihtimam gösterilmediği, olayda mücbir sebebin ya da bir ceza soruşturmasının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Emsal İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin... Esas .... Karar sayılı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .... Esas .... Karar sayılı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin .... Esas .... Karar sayılı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin .... Esas .... Karar sayılı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin .... Esas ... Karar sayılı ilamları)HÜKÜM : yukarıda açıklanan nedenler uyarınca ; 1-Davanın reddine.2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 732,00 TL harcın peşin alınan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzünde açıkça okunup,usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır