İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak Davasında, Bankanın Hızlı Deprem Risk Analizi Raporunun Hatalı Olmasından Doğan Tadilat Bedeli Talebi ve Davalının Sorumsuzluk Savunması.
Özet: Davacı banka, kiralamayı planladığı şubenin deprem risk analizini yapan davalı şirketin raporlarının sözleşmeye aykırı ve eksik olduğunu, bu nedenle yaptırılan tadilatlar ile vergi ödemelerinden kaynaklanan zararlarının tahsilini talep etmektedir. Davalı şirket ise sözleşme kapsamındaki hizmetin "hızlı risk tespiti" niteliğinde yüzeysel bir çalışma olduğunu, bu kapsamda üzerine düşen edimleri eksiksiz ve usulüne uygun şekilde yerine getirdiğini, detaylı inceleme gerektiren hususların sözleşme dışında kaldığını belirterek sorumluluğu reddetmektedir.
T.C.
İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2025KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların Talepleri Davacı vekilinin █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle: müvekkili banka tarafından kiralanması planlanan şube lokalinin risk analizinin yapılması işi davalı tarafından üstlenildiğini, davalı ... proje tarafından düzenlenen risk analiz raporlarının taraflar arasındaki sözleşme ilişkisine aykırı olduğunu belirterek müvekkili Banka tarafından dava-dışı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ödenen tadilat bedelinin belirlenerek ödeme tarihi olan 07.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak Müvekkil Bankaya verilmesini, şimdilik net 1.000,00-TL, ... adına vergi dairesine ödenen KDV tevkifatının belirlenerek ödeme tarihi olan 26.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak Müvekkil Bankaya verilmesins, şimdilik net 1.000,00-TL. Müvekkil Banka adına vergi dairesine ödenen damga vergisinın belirlenerek ödeme tarihi olan 27.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak Müvekkils Bankaya verilmesini, ...'dan kesilerek vergi dairesine ödenen damga vergisinin belirlenerek ödeme tarihi olan olan 27.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak Müvekkili Bankaya verilmesini, Yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 19.09.2023 Tarihli Depreme Karşı Hızlı Değerlendirme Raporuna İlişkin; müvekkile şirket ile davacı şirket arasında İstanbul ili ... İlçesi ... Mah. ... Cad. No: 45 adresinde bulunan taşınmazın deprem riskinin belirlenmesi amacıyla Bina Risk Analizi Hizmet Alımı Çerçeve Sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşme kapsamında yapılacak olan işlem, “Depreme Karşı Hızlı Risk Tespiti” (HRT olarak anılacaktır) şeklinde adlandırılan tespitlerden ibaret olduğunu, taraflar arasında akdedilen 13.06.2023 tarihli Bina Risk Analizi Hizmet Alımı Çerçeve Sözleşmesi içeriğinde ilgili TBDY yönetmeliğine göre işlem yapılmasının talep edildiğini, sözleşme kapsamında bahse konu binanın depreme karşı yeterli güvenliğe sahip olup olmadığı tam anlamıyla belirlenmesinin mümkün olmadığını, Bina Risk Analizi Hizmet Alımı Çerçeve Sözleşmesinde, teklif formunda, taraflar arasındaki yazışmalarda ve hazırlanan raporlarda belirtildiği üzere taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında bahse konu müvekkili şirketten TBDY kapsamında değil, “Depreme Karşı Hızlı Risk Tespiti” (HRT) kapsamında işlemlerin yapılması talep edilmiştir. Bahse konu kiralık binaya, akdedilen sözleşme kapsamında “Depreme Karşı Hızlı Risk Tespiti” işlemleri müvekkili şirketçe eksiksiz ve usulüne uygun şekilde yapıldığını, 24.08.2023 teklif formu ve 13.06.2023 tarihli Bina Risk Analizi Hizmet Alımı Çerçeve Sözleşmesi kapsamında yer verilen tüm işlemler yapılmış ve bina risk puanı 152 olup “Düşük riskli” olarak tespit edildiğini, 24.08.2023 teklif formu ve 13.06.2023 tarihli Bina Risk Analizi Hizmet Alımı Çerçeve Sözleşmesi kapsamında yer verilen saha işlemleri usulüne uygun şekilde müvekkili şirketçe yapıldığını, teklif formunda ve sözleşme kapsamında saha işlemleri içerisinde "Bina Tavanının Kazınması" işlemi bulunmadığını, müvekkili şirketçe hazırlanan 25.04.2024 tarihli ikinci rapordaki olumsuzlukların "Bina Tavanının Kazınması" işlemi yapılmadan ortaya çıkmasının imkansız olduğunu, bu büyüklükteki işlemin, “Depreme Karşı Hızlı Risk Tespiti” (HRT) ön değerlendirme raporlarında bulunmadığını, bina kiralanmadan bu işlemin yapılmasının imkansız olduğunu, taraflar arasında akdedilen 13.06.2023 tarihli Bina Risk Analizi Hizmet Alımı Çerçeve Sözleşmesinde saha işlemleri içinde "Bina Tavanının Kazınması" işlemi bulunmadığını, ilgili işlemin sözleşmede yer almaması nedeniyle de 19.09.2023 tarihli ilk Depreme Karşı Hızlı Değerlendirme Raporunda bu hususların tespit edilmediğini, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi kapsamında ... tarafından üstlenilen tadilat işlerinin tamamının yerine getirildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca yüklenilen ödev, Depreme Karşı Hızlı Risk Tespiti işlemi olduğunu, bu işlemin sathi, dar kapsamlı, basit usulde, dışardan harici bir gözle görünen olası risklerin kısıtlı imkanlarla tespiti mahiyetinde olduğunu, elverişli zaman, yeterli masraf ve teknik altyapı söz konusu olmadığından; ayrıntılı bir analiz, teknik sorumluluğun dahil olduğu bir raporlama, detaylı ve derinlikli testler mahiyeti itibariyle sözleşme konusu işlemin kapsamında dahil olmadığını, davacı tarafça iddia olunan ve talep edilen tutara ilişkin müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında yapılacak olan işlemin, “Depreme Karşı Hızlı Risk Tespiti” (HRT) olduğu, sözleşme kapsamında "Bina Tavanının Kazınması" işlemi bulunmadığı, bina kiralanmadan bu işlemin yapılmasının imkansız olduğu, 19.09.2023 tarihli rapor ile 25.04.2024 Tarihli Depreme Karşı Hızlı Değerlendirme Raporu arasında farklılık bulunmasının nedeninin iki rapor arasındaki bu süreçte davacı tarafça "Bina Tavanının Kazınması" işleminin yapılması olduğu, 25.04.2024 tarihli ikinci rapordaki olumsuzlukların "Bina Tavanının Kazınması" işlemi sonrasında ortaya çıktığı, bu hususun davacı tarafça da ikrar edildiği, müvekkil şirketin akdedilen sözleşme gereğince yükümlülüklerini tam ve eksiksiz biçimde yerine getirdiği ve hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı dikkate alınarak davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini alep etmiştir. Davacı vekili █████/2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Dava değerini toplamda 4.000,00-TL'den 633.848,41-TL'ye çıkarıldığını, 519.196,27-TL Müvekkili Banka tarafından dava-dışı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ödenen tadilat bedelinin ödeme tarihi olan 07.08.2024 tarihinden itibaren ( aksi kanaatte ise ihtarname tebliğ tarihi olan 19.09.2024 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak Müvekkili Bankaya verilmesini, 39.760,16-TL ... adına vergi dairesine ödenen KDV tevkifatının ödeme tarihi olan 26.08.2024 tarihinden itibaren (aksi kanaatte ise ihtarname tebliğ tarihi olan 19.09.2024 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak Müvekkili Bankaya verilmesini, 37.445,99-TL Müvekkil Banka adına vergi dairesine ödenen damga vergisinin ödeme tarihi olan 27.05.2024 tarihinden itibaren (aksi kanaatte ise ihtarname tebliğ tarihi olan 19.09.2024 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak Müvekkili Bankaya verilmesini, 37.445,99-TL ...'dan kesilerek vergi dairesine ödenen damga vergisinin ödeme tarihi olan olan 27.05.2024 tarihinden itibaren (aksi kanaatte ise ihtarname tebliğ tarihi olan 19.09.2024 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak Müvekkili Bankaya verilmesini, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir. B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve GerekçeDava, Davacının kiralamayı düşündüğü yapı için davalıdan aldığı deprem risk raporu doğrultusunda yaptığı harcamaların tahsili talepli alacak davasıdır. Uyuşmazlık taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği alınan raporun deprem risk raporumu hızlı tespit raporumu olduğu, raporun mevcut durumu ayrıntılı ve doğru şekilde analiz edip etmediği, davacının rapor sonucu doğrultusunda yaptığı harcamaları davalıdan isteyip isteyemeyeceği hususlarında toplanmaktadır. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.Mahkememizce görevlendirilen İnşaat Mühendisi bilirkişi heyetinden oluşan Prof. Dr. ... Prof. Dr. ... Prof. Dr. ... █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Tarafların Deprem Riski Tespiti Bakımından Nasıl Bir İnceleme Yapılması Hususunda Anlaştıkları; Taraflar arasında düzenlenen çerçeve sözleşmesinde, iki farklı inceleme yöntemine yer verilmiştir. Bunlardan ilki; sözleşmenin 6.1 maddesinde verilen “2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği(TBDY2018)” kapsamında 'Zaman Tanım Alanından Doğrusal Olmayan Analiz ile mevcut yapı taşıyıcı sisteminin deprem performansının tespit edilmesi şeklinde belirlenen 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine uygun performans esaslı yapısal analizler olup: yapının bir bütün olarak taşıyıcı siteminin tespiti, taşıyıcı sistem rölövesinin çıkartılması, malzeme özeliklerinin belirlenmesi (beton karot numunesi alınması, çekiç okuması, sıyırma ve donatı tespiti vb), zemin etüdü yapılması gibi uzun süreli ve kapsamlı arazi ve deneysel çalışmalar sonrası, yapısal modellerin oluşturulması sonrası performans esaslı nonlineer analizlerin gerçekleştirilmesini içermelidir. İkinci İnceleme Yöntemi ise; genel olarak gözleme dayalı verileri kullanarak, uzman sistem kapsamında geliştirilen ve her bir veriye atanan puana göre, ortaya çıkan toplam puanı esas alarak, hızlıca karar verilmesine yönelik öneri sunan sistemlere benzeyen, hızlı değerlendirme raporu olarak verilmiştir.Davalı tarafından, davacıya iletilen █████/2023 tarihli teklif içeriği ve teklif bedelden, bu ikinci inceleme yöntemi (PUANLAMA SİSTEMİ İLE HIZLI DEĞERLENDİRME) esas alan bir anlaşma yapıldığı görülmektedir. Kaldı ki davacı taraf teknik ofiste görevli İnşaat Mühendislerince, █████/2023 tarihli teklif içeriğinin neleri kapsadığının kolaylıkla bilinecek bir teknik husus olduğu da heyetimizce değerlendirilmektedir. Davalı ... tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli raporun, █████/2023 tarihli teklif içeriğinde vurgulanan hızlı değerlendirme yöntemine uygun olarak düzenlendiği değerlendirilmiştir. Davalı ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli ikinci raporun, yapının kiralanması sonrasında, tadilat imalatlarına yönelik iş kalemlerinin uygulanması aşamasında, yapının mahallerinde yer alan asma tavan, alçıpan vb malzemelerin sökülmesi sonrasında yapının taşıyıcı sistem elemanlarının (kolon, kiriş, döşeme) ortaya çıkartılması sonrasında düzenlendiği anlaşılmaktadır. Dolaysıyla █████/2024 tarihli rapora esas inceleme de yapının, taşıyıcı sistem elemanlarının gözlemsel tespitine yönelik daha uygun bir inceleme ortamının oluşturulduğu görülmektedir. Sonuçta Davalı ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporun, gözlemsel tespit anlamında daha gerçekçi durum tespiti yapılmasını sağladığı tartışmasız bir teknik gerçektir. Davalı tarafından hazırlanan █████/2024 tarihli rapor ile dava dışı ... firmasınca hazırlanan █████/2024 tarihli rapor içeriği tespitler ile ulaşılan sonuçların birbiri ile genel anlamda uyumlu olduğu görülmektedir. Sadece davalı tarafından düzenlenen █████/2023 tarih ve █████/2024 tarihli rapor içeriği tespitler ile ulaşılan sonuçların birbiri ile uyumlu olmadığı görülmektedir. Bunun esaslı nedeninin ise, davalı tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli rapor aşamasında, söz konusu binanın taşıyıcı sistem elemanlarının tamamının açık olmaması, yani asma tavan, alçıpan, kaplama vb malzemeler ile taşıyıcı sistem elemanlarının üzerlerinin kapalı olması, yeterli inceleme ortamının bulunmamasından kaynaklı olduğu açıktır. Çünkü söz konusu bina henüz kiralanmamış ve Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında bina maliklerinden, taşıyıcı sisteme müdahale anlamına gelecek (tahribatlı yöntemle karot alınması, sıyırma vb) işlemlere yönelik herhangi bir kararında alınmaması olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı tarafından hazırlanan █████/2024 tarihli rapor ile dava dışı ... firmasınca hazırlanan █████/2024 tarihli rapor içeriği tespitler ile ulaşılan sonuçların birbiri ile genel anlamda uyumlu olduğu ve yapılan durum tespitlerinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı tarafından hazırlanan █████/2023 tarihli rapor sonrasında, davacı ile dava dışı kiraya veren ... ve Teks. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti. ile 01.02.2024 imza ve 01.03.2024 başlangıç tarihli Kira Sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Davalı tarafından banka şubesi amaçlı kullanımına yönelik, dava dışı ... şirketine yaptırılan, tadilat esaslı imalatlara ait kesin hakediş ve İnşaat İşlerine ait hesap tablosu aşağıdaki şekilde verilmiştir. Yıkım söküm işleri kapsamında, moloz nakliyesi, atımı, şantiye kaba temizliğine yönelik kesin keşif bedeli ile Mobilya Ahşap işleri bedellerinin, piyasa şartları ile uyumlu olması nedeniyle heyetimizce de kadri maruf bulunmuştur. Ancak kiralama nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zarar içeriğine, mobilya ahşap işlerinin dahil edilmesinin teknik mantığı heyetimizce anlaşılamamıştır. Dava dosyasına sunulan faturanın; tadilat işleri kapsamındaki imalat kalemleri ile uyumlu olduğu yerinde fiili olarakta görülmektedir.” şeklinde mütalaada bulunmuştur. İtirazlar üzerine bilirkişi heyeti 24.02.2026 tarihli ek raporda; “Kök rapor sonrası taraflarca, dava dosyası içeriğine, tespit değerlendirme ve kanaatimizi değiştirir nitelikte herhangi bir yeni belge sunulmadığı görülmüştür. bu nedenle kök raporumuzdaki değerlendirmeler ile kanaatimizde herhangi bir değişikliğin bulunmadığı görüşüne ulaşılmıştır." şeklinde mütalaa etmiştir.Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporları ile birlikte tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; taraflar arasında dvaacının kiralamayı düşündüğü taşınmaz baımından depreme dayanıklılık hususnda hızlı tespit yapılması hususunda bir iş ilişkisi olduğu, davalının hazırladığı rapor doğrultusunda taşınmazı kiralayan davacının yapıyı kullanmaya başladıktan sonra davalının raporunun gerçeği yansıtmadığını anladığından bahisle uğradığı zararın tazmini amacıyla işbu davayı ikame ettiği, davalının davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce alanında uzman bilirkişilerden mahal incelenerek rapor hazırlanması istenilmiş, hazırlanan raporda davalının hızlı tespitini kolon giydirmelerini çıkarmadan usulüne uygun şekilde yaptığı, hızlı tespit raporunun usulüne uygun hazırlandığı, binanın kullanılmasından sonra ortaya çıkan hususların hızlı tespitle mümkün olmadığı kanaati bildirilmiştir. Hazırlanan raporun yerleşik içtihatlarca benimsenen bilimsel metodlara uygun ve yargısal denetime açık şekilde düzenlendiği değerlendirilerek hükme esas alınmasına karar verilmiş, taraflar arasında hızlı tespit için bir anlaşma olduğu, davalının hazırladığı raporun hızlı raporlama kriterlerine uygun olduğu, kolonlar açık olmadığı için o anki mevcut durumu analiz ettiği, o nedenle davalının işini gereği gibi yapmış olduğu, sözleşmeye aykırı eylemi bulunmadığı, kusurlu eylemi olmadığı değerlendirilerek davacının zararından sorumlu olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.HÜKÜM:1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harcın, 615,40 TL peşin harç, 10.756,24 TL ıslah harcı toplamı olan 11.371,64 TL harçtan düşümü ile artan 10.639,64TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 101.077,26TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,6-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00TL nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026 Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır