hırsızlık suçunda istinaf mahkemesinin cmk 280/1 (e)-(f) dışındaki bozma kararlarının yetkisiz ve hukuka aykırı olduğunu yargıtay tespit etti.

Hırsızlık suçunda istinaf mahkemesinin CMK 280/1 (e)-(f) dışındaki bozma kararlarının yetkisiz ve hukuka aykırı olduğunu Yargıtay tespit etti.

Özet: Yüksek Mahkeme, hırsızlık davasında Bölge Adliye Mahkemesinin (BAM) ilk derece mahkemesi kararını, Ceza Muhakemesi Kanununun (CMK) 280/1(e) ve (f) maddelerinde sayılan sınırlı durumlar dışında, duruşma açmaksızın bozma kararı vermesinin hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir. Kararda, BAMın olay yeri tespiti ve uzlaştırma gibi eksiklikleri gidermek için dosyadan bozma yerine duruşma açarak yeniden yargılama yapması gerektiği, kanuni dayanağı olmayan bozma kararlarına istinaden ilk derece mahkemesince verilen hükümlerin hukuken geçersiz sayılacağı vurgulanarak, istinaf kanun yolunun yorumlanmasındaki hatalara dikkat çekilmiştir.

2. Ceza Dairesi ██████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : ████████ E., █████████ K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü;

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, "kararın eksik inceleme sonucu alındığına, bu nedenle usul ve yasaya aykırı olduğuna, beraatine karar verilmesi gerektiğine" yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Sakarya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.02.2022 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 21.10.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile "Dosya kapsamına göre; hırsızlık suçunun .... Mahallesi....Sokak üzerinde buluna...Cami avlusundan gerçekleştiğinin iddia edilmesi, hırsızlık yapılan yere ilişkin görgü tespit tutanağı, olay yeri inceleme tutanağı ve krokilerinde yer almaması karşısında, hırsızlık yapılan yerin niteliği konusunda tereddüt bulunduğundan, öncelikle hırsızlık yapılan yerin niteliğinin tereddüde yer bırakmayacak şekilde tespiti zorunlu olduğundan, olay yerinde katılan hazır edilerek telefonu sanığa verdiği noktayı göstermesinin istenmesi suretiyle keşif yapılarak bina ve eklentisi niteliğinde ise bu takdirde sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h, şayet binanın eklentisi olmayan yerden alındığı anlaşılır ise bu takdirde eylemin 5237 sayılı TCK’nın 141/1 maddesine uyan suçu oluşturacağı, 02.12.2016 tarihinde 29906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Yasanın 24. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinin 1.fıkrasının (b) bendine eklenen alt bendler arasında yer alan ve 5237 sayılı TCK'nın 141. maddesinde tanımı yapılan hırsızlık suçunun uzlaşma kapsamında kaldığı anlaşılmakla uzlaştırma yoluna gidilmeden hüküm kurulması, Kabule göre de; Gerekçeli karar başlığında gözaltı giriş çıkış tarihleri ile gözaltı süresinin gösterilmemesi suretiyle CMK'nın 232/2-d maddesine aykırı davranılması" nedeniyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, ████████ Karar sayılı kararında “...bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve ██████████ sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 21.10.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Sakarya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.11.2022 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.