Asliye Ticaret Mahkemesinin, kooperatifin taşeron firmaların işçileri adına ödediği prim ve tazminatların rücuen tahsili talepli, Yargıtay bozması sonrası verilen gerekçeli alacak davası kararı.
Özet: Bu alacak davasında davacı kooperatif, davalı taşeronlardan, kendi işçileri olduğunu iddia ettiği ancak davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan yüklü miktardaki işçi alacakları (kıdem/ihbar tazminatı ve SSK primleri) için rücuen tahsilat talep etmektedir; davalılar ise sözleşmesel ilişki, işverenlik sıfatı ve zamanaşımı gibi savunmalarla sorumluluğu reddederken, mahkemece alınan bilirkişi raporları, taşeronların hizmet dönemleriyle sınırlı rücu sorumluluğu ilkesini doğrulamış ancak dosyadaki eksik belgeler nedeniyle net bir hesaplama yapılamadığını belirtmiştir.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : Dr. ... ...KATİP : ... ...D.........................TEREKE İDARE MEMURU/(LAR) : ... - DAVA : AlacakDAVA TARİHİ : █████/2008KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'un şahıs firması iken şirkete dönüşerek ... İnş.... Ltd.Şti. Olarak ticari yaşamına devam ettiğini, taraflar arasında 5 ayrı sözleşmenin yapıldığını, davalıların çalıştırdığı işçilerin SSK primlerinin davacı kooperatif tarafından ödendiğini,bu ödemeler dolayısıyla davalılardan herhangi bir kesintinin yapılmadığını, taşeron davalıların işçilerinin davacı kooperatife karşı kendilerinden maaş alıyorlarmış gibi ihbar ve kıdem tazminatı için dava açtıklarını, davaların aleyhlerine sonuçlandığını, yapılan icra takipleri sonucunda davacı kooperatifin 138.148.239.900.-TL icra dosyalarına ödeme yaptığını, ödenen bu tutarın ödeme tarihlerinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek kredi faiz oranı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin █████/1998 tarihinde kurulduğunu, davacının bu şirketle kuruluşundan yaklaşık 1 yıl sonra █████/1999 tarihinde sözleşme imzaladığını, davacının iddia ettiği dönemlerde davalı şirketin tüzel kişiliğinin bulunmadığını, diğer davalıyla yaptığı sözleşmelerden davalı şirketin sorumlu olamayacağını, davacının başkasına ait işçileri kendi adına sigortaya kaydettirdiğini söylemesinin kabul edilemeyeceğini, bu işçilerin kendi işçileri olmadığını, dava konusu işçi alacaklarının taraflar arasındaki sözleşmeden önceki döneme ait olduğunu, davacıya karşı dava açan işçilerin davacının işçileri olduğunu, kendilerinin diğer davalının devam niteliğinde olmadıklarını, işletmelerin devri veya birleşmesinin sözkonusu olmadığını, bu sebeple açılan davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın iki işveren arasındaki rücuen alacak davası olduğunu, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, davacı tarafla █████/1993, 1997 ve █████/1998 tarihli sözleşmelerin imzalandığını, başkaca sözleşme imzalanmadığını, diğer davalı şirketle imzalanan sözleşmelerden doğan yükümlülüklerin yerine getirmemesinden kendilerinin sorumlu olmadığını, bu sebeple davanın husumetten reddi gerektiğini, SSK kayıtlarına göre işverenin davacı olduğunu, bu durumun aksinin resmi kayıtla ispatının gerektiğini, davaya konu alacağın zamanaşımını uğradığını belirtmiştir.Yargıtay 15. H.D.'nin █████████ esas, ████████ karar, █████/2016 tarihli kararı ile Mahkememizin ████████ esas, ████████ karar, █████/2013 tarihli kararının bozulmasına karar verildiği görülmüştür. Mahkememizce alınan █████/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, Yargıtay Bozma İlamı doğrultusunda dava dışı işçilerin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından yapım işini üstlenmiş davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluklarının varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği bu aşamada tespit edilmekte olduğu, ancak tarafımdan yukarıda zikredilen esaslar dahilinde hesap raporunun tanzim edilebilmesi için; taraflara ait öncelikle dava dilekçesinin dosyada tespit edilemediği ve sair taraf iddia, savunma ve belgelerinin, yargılama işlemlerinin duraksamaya yer vermeyecek şekilde takibinin mümkün olmadığı, dava dışı işçiler tarafından açılmış İş Mahkemesi dava dosyaları ile İş Mahkemesi kararlarının icraya konduğu icra takip dosyaları, ödeme belgelerinin dava dosyası kapsamına kazandırılması gerektiği, davaya ait dosya dizi pusulası olmadığı, dosyada mevcut kayıtların ve dosya eklerinin yine eksiksiz, duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespitinin mümkün olmadığı, dosyadaki 04.12.2012 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile kısmen denetimle 41 ayrı dava dışı işçinin ikame ettiği davalar ve icra takiplerinin veya denetime elverişsiz yönde sadece ödeme makbuzlarının dosyada mevcut olabileceği anlaşılmakla, hesaplamaya esas olacak yönde inceleme ve denetimin bu aşamada olanaklı olmadığı netice ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce alınan █████/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, Yargıtay Bozma İlamı doğrultusunda dava dışı işçilerin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından yapım işini üstlenmiş davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluklarının varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği bu aşamada tespit edilmekte olduğu, kök raporda ve işbu ikinci raporda açıklanan hususlarla kerk bir (41) ayrı dava dışı çalışan bakımından iddia ve talep bakımından davalılar sorumlu olabilecekleri dönem/süreler, sorumluluk tutarlarının denetimi ile hesaplanması bakımından tüm mevcut bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinin Sayın Mahkeme Hakimliği'nde olduğu, davacı iddiasıyla bildirilen 01.10.1998 tarihli sözleşmenin tespit edilemediği, tespiti mümkün diğer sözleşmelerle sınırlı davalı sorumluluk dönemlerinin denetlenebildiği, hesaplamaya esas yönde dava dışı çalışanların ikame ettiği dava dosyalarının tümüyle eksiksiz dosyada tespit edilemediği, yapılan denetime esas tabloda belirtilen çalışanlar yönünde kısmen ödeme belgesi ve icra takip dosyasının dosyada mevcut olmadığı, eksik hususların tamamlanması halinde dava dışı her bir çalışan bakımından denetimle davacı iddiasına yönelik hesaplamanın tümüyle olanaklı olabileceği, kök raporda yasa ve içtihat hükümleriyle detaylı olarak hesabın unsurları için gerekli bilgi ve belge hakkındaki açıklamalar aynı yönde korunmakla, işbu raporda belirtilen ve hesabın unsurlarına yönelik denetimle dava dışı beş ayrı çalışanlardan ............'e yapılan ödemelere ilişkin tüm icra takip dosyası, daya dosyası ve ödeme belgelerin eksiksiz dosyadaki mevcudiyetiyle hesaplama yapılabildiği ve bu doğrultuda; davacı kooperatif yahut dava dışı alt yüklenicilerin sorumluğu bakımından; ......... ödemesi kapsamında 4.196,26.-TL, .......n ... ödemesi kapsamında 232,06.-TL, ....... ödemesi kapsamında 725,94.-TL, Mustafa ... ödemesi kapsamında 262,97.-TL, ............m ödemesi kapsamında 887,16.-TL, davalı yüklenici ... firması sorumluğu bakımından; Ali Uzun ödemesi kapsamında 2.395,62.-TL, D........ ödemesi kapsamında 657,52.-TL, Mehmet ... ödemesi kapsamında 953,09.-TL, ....... ödemesi kapsamında 275,96.-TL, D........ ödemesi kapsamında 44,84.- TL hesaplandığı, dosya kapsamındaki mevcut hizmet temin sözleşmeleri ile davalılar sorumluluklarının tespit ve kabulü halinde diğer 36 adet dava dışı işçi alacağı ödemelerine ilişkin eksik hususların tamamlanması akabinde hesaplama yapılabileceği, E.......... isimli dava dışı çalışana yönelik iş kazasına bağlı maddi ve manevi tazminat ödemesi yapıldığının tespit edildiği bu yöndeki değerlendirme ve hukuki takdirin Mahkemede olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce alınan █████/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; önceki mübrez raporlar ve 03.03.2020 tarihli ikinci bilirkişi raporundaki tüm inceleme, tespitler ve hesaplamalar aynı yönde korunmakla, işbu rapor tanzimi aşamasında; ikinci bilirkişi raporunda tespit edilerek hukuki takdire sunulan hesabın unsurlarının tespitine ve hesaplamaya esas eksik hususların giderildiğinin tespit edilemediği, 03.03.2020 tarihli raporun aynı yönde korunmakla hukuki takdire sunulduğu, taraf itirazları işbu ek raporda incelenmiş olmakla, davacının ikinci bilirkişi raporuna itirazları yönünde; dosyaya mübrez ödeme ve ibraname belgelerine tümüyle itibarla davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun var olduğu, dava dışı 3. Kişilere yapılan ödemelerin tamamının tümüyle davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsil edilebileceği veya 1 oranında davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsil edilebileceği yönünde tespit ve kabul halinde; davalılardan müştereken ve müteselsilen tümüyle rücu edilebilecek tutarın; 2.621.440,94.-YTL, davalılardan müştereken ve müteselsilen 4 oranında rücu edilebilecek tutarın; 1.310.720,47.-YTL olarak hesaplandığı bildirilmiştir. Mahkememizce alınan █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yargıtay Bozma İlamı gereğince, dava dışı işçilerin davacı konumundaki Kooperatif tarafından ödenen işçilik alacakları bakımından yapım işini üstlenen davalı yüklenicilerin Yargıtay kararlarında benimsenen prensipler doğrultusunda kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun tespit edilebileceği, ancak dava dışı işçilerin davalılar ile imzalanan sözleşmeler döneminde davalılar nezdinde çalışmaları olup olmadığını yani sorumluluk dönemlerinin denetlenmesi için, sigorta hizmet dökümlerinin denetime elverişli olacak şekilde dosyaya kazandırılması gerektiği, ayrıca dosya kapsamında bulunmayan ve aşağıda listelenen 34 adet iş mahkemesi ve icra dosyasının dosyaya kazandırılması halinde, dava dışı her bir (41) işçi bakımından davacı iddiasına yönelik davalıların sorumlu olacağı tutarların hesaplamasının olanaklı olabileceği bildirilmiştir. Mahkememizce alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; █████/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporumuzda Yargıtay Bozma İlamı gereğince, dava dışı işçilerin davacı konumundaki Kooperatif tarafından ödenen işçilik alacakları bakımından yapım işini üstlenen davalı yüklenicilerin Yargıtay kararlarında benimsenen prensipler doğrultusunda kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun tespit edilebilmesi için, dava dışı işçilerin sigorta hizmet dökümleri ile listelenen 34 adet iş mahkemesi ve icra dosyasının dosyaya kazandırılması gerektiği belirtilmiş ise de, █████/2022 tarihli rapor sonrasında Mahkemeniz dosyasına kazandırılan tüm bilgi ve belgeler ile gelen müzekkere cevapları incelendiğinde, dava dışı tüm işçilerin davalılar ile imzalanan sözleşmeler döneminde davalılar nezdinde çalışmaları olup olmadığının tespitine yönelik sigorta hizmet dökümlerinin dosya kapsamına bulunmadığı, ayrıca █████/2022 tarihli raporda celp edilmediği belirtilen icra dosyasının arşivden çıkarılması halinde Mahkemenize gönderileceği bildirildiğinden ve celpedilmesi için listelenen dava dışı işçilere ait iş mahkemesi dosyalarının uyap kayıtları olmadığı fiziki dosyalarının da imha edildiği bildirildiğinden, Heyetimizce eksik dosyaların inceleme imkanının bulunmadığı, bu halde dava dışı her bir (41) işçi bakımından davacı iddiasına yönelik davalıların sorumlu olacağı tutarların hesaplanmasının mümkün olmadığı, bildirilmiştir. Dava, inşaat yapım sözleşmeleri uyarınca davalının çalıştırdığı işçilerin açmış oldukları davalar sonucu ödenen ihbar ve kıdem tazminatlarının davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davalı reddini savunmuş, mahkemenin davanın reddine dair kararı davacı vekilince temyiz edilmiştir.Yargıtay, Mahkememizce verilen hükmü bozmuştur. Bozma gerekçesinde, dosya içerisinde bulunan yine taraflar arasında kesinleşen ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ Esas ████████ Karar sayılı kararında, davalı şirketin 01.03.1998 tarihinde kapsama alındığı ve ödemiş olduğu prim bildirgelerine ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğu ve bunlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğine işaret edilmiştir.Mahkememizce bozmaya uyularak yargılamaya devam edilmiştir.Olaya, mevzuata, hukuka ve denetime uygun olduğu cihetiyle Mahkememizce de itibar edilen █████/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre dava dışı işçilerin alacaklarının hesaplanması için gereken dava ve icra dosyalarının çok eski tarihli olup arşivde de bulunmadıkları cihetiyle inceleme yapılamadığını belirtmeleri karşısında davacının ispat külfetini eda edemediği görülerek aşağıdaki şekilde davanın reddine karar verilmiştir.Yargılama sırasında ölen davalı gerçek kişinin mirasının en yakın tüm mirasçılarınca reddedilmesi karşısında sulh hukuk mahkemesince mirasın resmen tasfiyesi kapsamında mirasa tereke temsilcisi tayin edildiği cihetiyle taraf teşkilinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. HÜKÜM:1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 1.865,05 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 1249,65 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ... ¸ Hakim ... ¸