Danıştay 4. Dairenin, Beykoz Belediyesince verilen ruhsatsız yapı yıkım ve hissedarlara müştereken müteselsilen idari para cezalarının temyiz incelemesine ilişkin kararı.
Özet: Bu dava, İstanbul Beykozdaki askeri yasak bölgede yer alan parseldeki ruhsatsız yapılar nedeniyle uygulanan yıkım kararları ile idari para cezalarına ilişkin olup; Bölge İdare Mahkemesi, yıkım kararlarını ve bilirkişi raporuna göre hukuka uygun bulunan para cezası artırımlarını tasdiklerken, hissedarların sorumluluğunu kişiselleştirmeksizin toplam para cezasından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutan encümen kararlarını, cezaların şahsiliği ve belirliliği ilkelerine aykırılık gerekçesiyle iptal etmiştir.
Danıştay 4. Daire Başkanlığı         ████████ E.  ,  █████████ K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : ████████
Karar No : █████████
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ...Mahallesi, ...mevkii, ... sayılı parselde yer alan taşınmaz üzerinde ruhsatsız imalatlar yapıldığının tespiti yönünde düzenlenen ...tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağına istinaden 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yıkımına ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca davacı ve hissedarları adına müştereken ve müteselsilen 39.270,12-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... Beykoz Belediye Encümeni kararı ile bu kararın bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile aynı yere ilişkin ruhsata aykırı yeni imalatların yapıldığının tespitine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağına istinaden 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yıkımına ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca davacı ve hissedarları adına müştereken ve müteselsilen 112.981,48-TL idari para cezası verilmesine ilişkin...tarih ve ... sayılı Beykoz Belediye Encümeni kararı ile bu kararın bildirimine ilişkin... tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi belge ve bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu işlemlerin yıkıma ilişkin kısımları yönünden, dava konusu işlemlere konu yapıların ruhsatsız olarak yapıldığı, ilgili parselin imar planında askeri yasak bölgede kaldığı, dava konusu yere ilişkin alınan yapı kayıt belgelerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından iptal edildiği, yapıların ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığından bahisle hukuka uygun olduğu, dava konusu işlemlerin para cezasına ilişkin kısımları yönünden ise, temel para cezalarının ve çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet verildiğinden %20, can ve mal güvenliğini tehdit edilecek durum nedeniyle %100 ve hisseli parselde muvafakat alınmadan yapıldığı için %30 artırım uygulanması kısımları dışındaki artırımların hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin yıkıma ilişkin kısımları ile para cezalarının hukuka uygun bulunan kısımları yönünden (29.562.54 TL+98.11.89 TL) davanın reddine, diğer kısımların (9.707.58 TL+14.869.59 TL ) iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; dava konusu işlemleri yıkıma ilişkin kısımları yönünden, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının bu kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine, dava konusu işlemlerin para cezasına ilişkin kısımları yönünden ise, cezaların şahsiliği ve cezaların belirliliği ilkelerine değinilerek, idari yaptırım kararlarında kim ya da kimlerin, hangi merci tarafından, hangi somut eylem ve olgu nedeniyle, bu eylem ve olgulara hukuki sonuç bağlayan hangi mevzuat hükmüne göre yaptırım uygulandığının belirli bir kesinlik içinde ortaya konulması gerekliliğinden bahisle, dava konusu encümen kararlarından para cezaları verilirken hissedarların hangi yapı nedeniyle yapı sahipliği sıfatıyla sorumlu olduklarının ya da hisseleri oranında hangi tutarda para cezasından sorumlu oldukları yönünde ayrıca bir belirleme yapılmadıği, mevzuata aykırı imalatlar için uygulanacak toplam para cezası hesaplandıktan sonra sahibi bulundukları yapı nedeniyle ilgililerinin hisselerine isabet eden miktardaki para cezasına tabi tutulması gerektiği belirtilerek, dava konusu encümen kararlarının her bir hissedarı toplam para cezasının tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutacak şekilde tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı belirtilerek bu kısım yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının anılan para cezaları yönünden davanın reddine ilişkin kısımlarının kaldırılmasına, bu kısımlar yönüyle dava konusu işlemlerin iptaline, Mahkeme kararının para cezalarının geri kalan kısımları yönünden dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun da yukarıda aktarılan gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu taşınmaz üzerinde yer alan binalardan sadece iki tanesinin taraflarına ait olduğu, bu iki yapının da yapı kayıt belgeli yapılar olduğu, bilirkişi raporunda da bu hususa değinildiği, başkaları tarafından inşa edilmiş yapılarla ilgili sırf taşınmazın en büyük hissedarı olması nedeniyle aleyhine işlem tesis edilmesinin hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek İdare Dava Dairesi kararının redde ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Dava konusu işlemlerin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek İdare Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI : Davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; İstanbul Boğaziçi Alanının kültürel ve tarihi değerlerini ve doğal güzelliklerini kamu yararı gözetilerek korumak ve geliştirmek ve bu alandaki nüfus yoğunluğunu artıracak yapılanmayı sınırlamak için uygulanacak imar mevzuatını belirlemek ve düzenlemektir" hükmü, 11. maddesinde; "Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sahibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır. Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır..." hükmü; aynı Kanunun 12. maddesinde; "Kullanma izni verilen yapıların, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce tespit edilecek önceliklere göre ve bir program dahilinde, projelerine ve imar mevzuatına uygunluğu denetlenir. Denetleme sırasında tespit edilen aykırılıklar bu Kanunun 11. maddesinde belirtilen esaslara göre tespit edilir ve derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğüne bildirilir. Tutanak tanziminde mal sahibi veya yönetici veya kiracının bulunması esastır. Terkedilmiş yapılarda tutanak Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. Yapıda imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentiler, bu kanunun 13. maddesinde belirtilen esaslara göre Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yıkılır ve yıktırılır..." hükmü, "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde, "Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.
a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,
b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,
c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,
d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.
Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir.
Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.
Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 4. maddesinde; bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı, 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; (a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için idari para cezası verileceği, bu miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılaracağı; (b) bendinde; mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verileceği düzenlenmiş, (c) bendinde artırım sebepleri sayılmış, söz konusu maddenin 6. fıkrasında; yukarıdaki fıkralarda belirtilen fiil ve hallerin, yapının inşa edilmesi süreci içinde tekrarı halinde, idari para cezasının bir kat artırılmak suretiyle uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 46. maddesinde; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 6. maddesiyle oluşturulan kurulların kaldırılarak, görev ve sorumlulukların 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2. maddesinde belirlenen ve █████/1983 onay tarihli plana göre Boğaziçi alanında gösterilen "Boğaziçi Sahil Şeridi" ve "Öngörünüm" bölgelerindeki uygulamalar İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığınca, "Gerigörünüm" ve "Etkilenme" bölgelerindeki uygulamaların da ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca yerine getirileceği, düzenlemelerine yer verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 18 Mayıs 2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16. maddesi ile eklenen geçici 16. maddesinin birinci fıkrasında; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, █████/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara █████/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve █████/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, dördüncü fıkrasında; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmü; dokuzuncu fıkrasında "Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz." hükmü; onbirinci fıkrasında ise, "Bu madde hükümleri, █████/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alan ile İstanbul tarihi yarımada içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanlarda ve ayrıca 19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirlenmiş Tarihi Alanda uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yasa hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 6 Haziran 2018 tarihli ve 30443 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinin birinci fıkrasında, yapı kayıt belgesi verilen yapıların maliklerinin, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorunda oldukları, aynı maddenin üçüncü fıkrasında, yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, █████/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara █████/2018 tarihine kadar başvurulması (█████/2018 tarih ve 538 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, başvuru süresi 15/6/2019 tarihine kadar uzatılmıştır.), bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve █████/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi (█████/2018 tarih ve 538 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, yapı kayıt bedeli ödeme süresi 30/6/2019 tarihine kadar uzatılmıştır.) halinde yapı kayıt belgesi verilebileceği düzenlenmiş olup; başvuranların beyanına göre Bakanlık veya yetkilendireceği kurum ve kuruluşlarca verilen yapı kayıt belgelerinin, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar ilgililere geçici süreliğine bazı haklar tanıdığı; 3194 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesinin 9. ve 11. fıkralarında ise, anılan Kanun hükmünden yararlanması yasaklanan yapı ve alanların belirlendiği, bu bağlamda, anılan Kanun hükmü uyarınca yapı kayıt belgesi verilemeyecek yapılardan olduğu ya da alanlarda bulunduğu anlaşılan ya da Kanun'da açıkça belirtildiği üzere █████/2017 tarihinde ve bu tarihten sonra yapıldığı tespit edilen veyahut ilgili özel kanunlarındaki düzenlemeler ile korunan doğal, tarihi ve arkeolojik sit alanları, kültür varlıkları, ormanlar, meralar ve kıyılar gibi alanlarda bulunan yapılar hakkında, aslında düzenlenmemesi gereken yapı kayıt belgesinin düzenlendiğinin anlaşılması durumunda, söz konusu yapı kayıt belgesinin, yapı kayıt belgesini düzenleyen idare tarafından iptal edilmesi gerektiğine kuşku bulunmamaktadır. Ayrıca yapı sahibinin beyanına dayalı düzenlenen yapı kayıt belgesi ile kayıt altına alınan yapıların, belgenin düzenlenmesine temel oluşturan 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi ile belirlenen şartları taşımadığının ilgili idaresince tespiti halinde anılan Kanuna dayanılarak hazırlanan Tebliğin 8. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yine yetkili idaresince iptal edilmesi ve bu belgenin sağladığı hakların geri alınması mümkün olduğu gibi, yargısal incelemesi devam eden davalarda da Yasanın istisna kapsamına aldığı alanlarda yapılan yapılar ile █████/2017 tarihinden sonra yapıldığı idaresince somut olarak kanıtlanan yapıların yapı kayıt belgesi ile sağlanan haklardan yararlanamayacağı da açıktır.
Dava konusu işlemlerin yıkıma ilişkin kısımları yönünden;
Dosyanın incelenmesinden; davalı idare elemanları tarafından, █████/2019 ve █████/2019 tarihlerinde "İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ...Mahallesi, ... mevkii, ... sayılı parsel"de yapılan denetimde, ruhsatsız yapılar yapıldığı tespit edilerek 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 11. maddesine istinaden yapı tatil tutanakları düzenlendiği, bu yapı tatil tutanaklarına dayanılarak, ruhsatsız yapıların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca yıkımına ve davacı... ve hissedarlarına müştereken ve müteselsilen para cezası verilmesine ilişkin encümen kararları alınmasının üzerine bakılan
davanın açıldığı anlaşılmakla birlikte, davacının dava konusu taşınmaz üzerinde yer alan yapılardan sadece ikisinin kendisine ait olduğu ve bunlarında yapı kayıt belgeli yapılar olduğu iddası ile dosyaya █████/2020 tarihinde sunulan bilirkişi raporunda yer alan "2013, 2017 ve 2018 tarihli uydu fotoğraflarında...,...,...,...ve ... nolu mevcut yapıların görüldüğü,... tarih ve ... belge numaralı yapı kayıt belgesinin ... ve ... numaralı yapılar için alındığı" yönündeki tespiti ile İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı işleminde, söz konusu yapı kayıt belgesinin tekrar aktif hale getirildiğinin belirtildiği hususları göz önüne alındığında, İdare Dava Dairesince anılan yapı kayıt belgesinin hukuka uygun olup olmadığı veya geçerliliğini sürdürüp sürmediği yönünde herhangi bir araştırma ve değerlendirme yapılmadan, dava konusu işlemlerin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağında belirtilen tüm yapıların yıkımına ilişkin kısımlar yönünden karar verildiği görülmektedir.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen bilirkişi raporuyla da ... ve ... numaralı yapılara ilişkin olduğu ortaya konulmuş olan ... tarih ve ... belge numaralı yapı kayıt belgesinin hukuka uygun olup olmadığı, geçerliliğini koruyup korumadığı hususu araştırılarak açıklığa kavuşturulduktan sonra ortaya çıkacak duruma göre, yapı tatil tutanaklarında ... ve ... numarayla belirtilen yapıların yıkımına ilişkin kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik inceleme sonucu verilen temyize konu İdare Dava Dairesi kararının, dava konusu işlemlerin dayanağı olan yapı tatil tutanaklarında ... ve ... numaralı yapıların yıkımına ilişkin kısmında hukuki isabet, diğer yapıların yıkımına ilişkin kısmında ise hukuki isabetsizlik bulunmamıştır.
Dava konusu işlemlerin para cezasına ilişkin kısımları yönünden:
1-) ... tarih ve ... Beykoz Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasıyla ilgili kısımları yönünden;
Dava konusu taşınmaza ait tapu kayıtlarında davacının taşınmazın 2/3'üne hissedar olduğu dikkate alındığında, taşınmaz üzerindeki imara aykırı uygulamalar nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca verilecek para cezasından hissesine tekabül eden miktar kadar sorumlu olacağı, dolayısıyla toplam para cezasının 2/3'üne tekabül eden kısımdan sorumlu olacağı açık olduğundan, İdare Dava Dairesi kararının ...tarih ve...Beykoz Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasına ilişkin bu kısmında hukuki isabet bulunmamıştır.
Kararın, ...tarih ve...Beykoz Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasının davacının tapu kaydında sahip olduğu 2/3 oranındaki hissesi dışında kalan kısımdan da müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu kısma gelince; İdare Dava dairesi kararının bu kısmı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin bulunmaması nedeniyle usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2-) ... tarih ve ...sayılı Beykoz Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasıyla ilgili kısımları yönünden;
Yukarıda yer verilmiş olan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 6. fıkrası gereği, İmar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin, mevzuata aykırı yapının inşası sürecinde tekrarı halinde para cezasının bir kat artırılarak uygulanacağı sabit olup, anılan tekerrür hükmünün uygulanabilmesi için; yapılan ilk tespitten sonra para cezası verilmesi ve bu para cezasının ilgilisine tebliğ edilmesi, mevzuata aykırı yapının inşasına devam edildiğinin tekrar tespiti üzerine, sadece ikinci tespite konu aykırılıklar üzerinden yeni fiile verilecek ceza miktarı belirlendikten sonra, bu miktar üzerinden tekerrür hükmü uygulamak suretiyle para cezasının belirlenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden;"İstanbul ili, Beykoz ilçesi,... Mahallesi, ... mevkii, ... sayılı parsel"de yer alan dava konusu taşınmaza ilişkin olarak ilk olarak ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edişen aykırı imalatlar nedeniyle, yapılan denetimde, ruhsatsız yapılar yapıldığı tespit edilerek ... tarih ve...Beykoz Belediye Encümeni kararıyla para cezası verildiği, taşınmazda ikinci kez █████/2019 tarihinde denetim yapıldığı, yapılan denetimde ilk yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıklara ilave yeni aykırılıkların da tespit edilmesiyle ... tarih ve ... sayılı yapı ikinci tatil tutanağının düzenlendiği, ikinci yapı tatil tutanağına dayanılarak,...tarih ve ... sayılı Beykoz Belediye Encümeni kararıyla para cezası verildiği görülmekte, ilk para cezasının davacıya...tarih ve...sayılı işlemle, ikinci para cezasının ise ... tarih ve ... sayılı işlemle tebliğe çıkarıldığı, dolayısıyla her iki para cezasının aynı tarihte tebliğe çıkarıldığı, davacıya ilk para cezası tebliğ edilmeden, ikinci para cezasında tekerrür hükmünün uygulandığı gibi, idare tarafından ikinci para cezası verilirken, ilk kez tespit edilmiş aykırılıklara verilen para cezası miktarı düşülmeden, toplam para cezası üzerinden artırıma gidildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerden ...tarih ve ...ayılı Beykoz Belediye Encümeni kararında hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, yukarıda açıklanan nedenlere temyize konu İdare Dava Dairesi kararının ... tarih ve... sayılı Beykoz Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasına ilişkin kısımlarında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, dava konusu işlemlerden ... tarih ve...Beykoz Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasının 1/3'üne ilişkin kısmının Üye...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla, dava konusu encümen kararlarının, dayanak yapı tatil tutanaklarında ... ve ... numara ile gösterilen yapıların dışında kalan yapıların yıkımına ilişkin kısımlarının oybirliğiyle ONANMASINA,
3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının, dava konusu işlemlerden encümen kararlarının, dayanak yapı tatil tutanaklarında ...ve ... numara ile gösterilen yapıların yıkıma ilişkin kısımlarının, ... tarih ve ...Beykoz Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasının 2/3'üne ilişkin kısmı ile ... tarih ve...sayılı Beykoz Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasıyla ilgili kısımlarının oybirliğiyle BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Türk Medeni Kanunu'nun 688. maddesinde, "Paylı mülkiyette birden çok kimse, maddi olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla maliktir. Başka türlü belirlenmedikçe, paylar eşit sayılır. Paydaşlardan her biri kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Pay devredilebilir, rehnedilebilir ve alacaklılar tarafından haczettirilebilir." hükmü, 701. maddesinde de, "Kanun veya Kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte mali olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir. Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır." hükmü getirilebilmiştir..
Yukarıda yer verilen hükümlerle, aynı taşınmazın birden fazla malikinin olması durumunda, mülkiyetin türüne göre maliklerin taşınmaz üzerinde ne şekilde tasarruf edebileceklerinin esası düzenlenmiştir. Paylı mülkiyet halinde her bir malik kendisine ait hisse üzerinde bağımsız hak sahibi olabiliyor ve borçlanabiliyorken, elbirliği mülkiyet halinin söz konusu olduğu durumlarda, her bir malik hissedarı olduğu taşınmazın tamamı üzerinde diğer hissedarlarla birlikte tüm haklara ortak şekilde sahip olabilmekte borçların da tamamından müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olmaktadır.
Bu durumda, İdare Dava Dairesince davacının dava konusu taşınmaz üzerinde sahip olduğu hissesinin elbirliği halinde mülkiyet şeklinde mi, yoksa paylı mülkiyet şeklinde mi olduğu husus ortaya konulduktan sonra müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulup tutulamayacağı değerlendirilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle Dairemiz kararına dava konusu işlemlerden... tarih ve ... Beykoz Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasının 1/3'üne ilişkin kısmının onanmasına ilişkin kısım yönünden katılmıyorum.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!