Haksız hacizden kaynaklanan manevi tazminat talepli davada davacı şirketin istihkak iddiası ile icra ve iflas hukuku kapsamında sorumluluk değerlendirmesi.
Özet: Davacı şirket, davalı alacaklının üçüncü bir şahsa karşı başlattığı icra takibi kapsamında kendi faaliyet adresinde haksız yere malvarlığına haciz konulması ve bu durumun şirketini zarara uğratması iddiasıyla manevi tazminat talep etmektedir; mahkeme, davacının haciz mahallindeki malların kendisine ait olduğuna dair istihkak iddialarını ve sunduğu delilleri değerlendirerek, İcra İflas Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde haksız ihtiyati hacizden kaynaklanan manevi tazminat sorumluluğunun davalının kusuruna dayalı olduğunu incelemektedir.
T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket dava dışı ...'ne İstanbul .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, İş bu icra dosyası kapsamında Küçükçekmece İcra Müdürlüğü ... Talimat doyası ile ... tarihinde müvekkil şirketin faaliyet adresine hacze gelindiği Haciz esnasında gelindiğinde, müvekkil şirket yetkililerinden ... haciz tutanağından görüleceği üzere bu firmanın aile şirketi olduğunu, 2012 yılından itibaren haciz mahallinde bulunduklarını, .... Şirketini tanımadıklarını ve hiç görmediklerini, bahse konu taşınmaz .... Şirketi tarafından .... Şirketine devredildiğini, ... ... Şirketi olarak hacize gelinen taşınmazı ... Şirketinden satın aldıklarını beyan etmiş ve şirket ile ilgili vergi levhası ve imza sirküleri sunulduğunu, İş bu haksız haciz işlemi sonrasında icra müdürlüğünce istihkak iddiası sonrası İcra İflas Kanunu madde 99 gereği karşı tarafa dava açması için 7 günlük süre verilmesi kararı verilmesi için tarafımızca icra müdürlüğüne yazılı beyan dilekçesi verildiği, İlgili dilekçede şirketin haciz mahallinde bulunan taşınmazın tapu kaydı, ürünlerin faturaları, İstanbul Ticaret Odası Kayıtları, Şirketin ortaklık yapısı, vergi levhası evrakları sunulduğunu, Arz olunan nedenlerle; fazlaya ve sair hususlara ilişkin her türlü talep ve dava hak saklı kalmak kaydı ile, Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL manevi tazminatın müvekkil şirkete faizi ile birlikte ödenmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasını mahkememizden talep ve dava etmiştir.Davalı usulüne uygun meşruhatlı davetiyeye rağmen davaya cevap vermemiştir.Mahkememiz dosyasının ... tarihinde Küçükçekmece... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esasına tevzi olduğu, ... tarihinde .... karar numarası ile mahkememize gönderilmesine karar verilerek █████/2025 tarihinde mahkememizi yukarıdaki esasına tevzi olmuştur.DELİLLER :İstanbul .... İcra Dairesi ve Küçükçekmece İcra Dairesi yazı cevapları, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava; Haksız hacizden kaynaklanan davacının manevi tazminatı istemine ilişkindir.Davacı tanığı ... beyanında; "ben davacı şirkete 1995-1999 yılları arasında çalıştım sonrasında da 2009 yılında tekrar çalışmaya başladım halen de çalışmaktayım bölüm idaresi ve sevkiyat işlerine bakmaktayım depo sorumluluğum vardır, 2024 Eylül 2024 tarihinde avukat ve polis eşliğinde hacze gelindi ben bu haciz esnasında dava dışı ... firmasını duydum, bu firma öncesinde davacı firmanın adresinde çalışmış, ben haciz esnasında davacı şirketteydim, davacı şirket patronları gerekli bilgileri vermiş olmasına rağmen ısrarla haciz yapıldı, o esnada müşteriler de bulunmaktaydı ve buna şahit oldular, davacı şirket sahibi olan patronumdan duyduğum kadarıyla kasayı açıp nakit paraya çeklere bilgisayarlara laptoplara haciz konmuş, benim dava ile ilgili bilgim bu kadardır, yapılan haczi davacı şirket komşuları da gördüler."şeklinde beyanda bulunmuştur.İlgili İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklının rehin açığı belgesine dayalı olarak dava dışı ... San. Tic. LTD. ŞTİ. aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. sayılı dosyasıyla davacının menkulleri üzerinde haciz tatbik edildiği, davacı tarafından istihkak iddiasında bulunulduğu bunun üzerine alacaklı vekiline İİK 99. maddesi uyarınca alacaklıya istihkak davası açmak üzere süre verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. 2004 sayılı İİK’nın 259/1. maddesinde, ihtiyati haczin haksız çıkması halinde, borçlunun ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğradıkları bütün zararlardan alacaklının sorumlu olduğu düzenlenmiştir. İhtiyati haciz haksız ve bundan maddi zarar doğmuşsa, alacaklı kusurlu olmasa dahi, zarar görene maddi tazminat ödemekle yükümlüdür. Buna karşılık, haksız ihtiyati haciz koyduran alacaklının kusursuz sorumluluğu sadece maddi tazminat bakımından olup, manevi tazminat yönünden 818 sayılı BK’nın 49. maddesindeki (6098 sayılı TBK'nın 58.maddesi) koşulların oluşması gerekir. Bu maddeye dayalı sorumluluk ise, kusura dayalıdır. Bu itibarla, alacaklının kötüniyetli veya iyiniyetli olup olmadığı da sonuca etkili olup, ağır olmasa da kusurlu olması da gerekmektedir. (Bkz. Prof. B. Kuru, İcra ve İflas Hukuku, Ankara, ...., Cilt ...., Sh.... v.d). (Emsal Yargıtay ... HD nin .... gün ve ... E - .... K. Sayılı ilamı)İİK 97/a maddesine göre "Bir taşınır malı elinde bulunduran kimse onun maliki sayılır. Borçlu ile üçüncü şahısların taşınır malı birlikte ellerinde bulundurmaları halinde dahi mal borçlu elinde addolunur."İİK 99.maddesine göre, "Haczedilen şey, borçlunun elinde olmayıp da üzerinde mülkiyet veya diğer bir ayni hak iddia eden üçüncü kişi nezdinde bulunursa, bu kişi yedieminliği kabul ettiği takdirde bu mal muhafaza altına alınmaz. İcra Müdürü, üçüncü kişi aleyhine icra mahkemesinde istihkak davası açması için alacaklıya yedi gün süre verir."6098 Sayılı TBK 49.maddesine göre, " Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."6098 Sayılı TBK 50.maddesine göre, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."6098 Sayılı TBK 63.maddesine göre, "Kanunun verdiği yetkiye dayanan ve bu yetkinin sınırları içinde kalan bir fiil, zarara yol açsa bile, hukuka aykırı sayılmaz. Zarar görenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar, zarar verenin davranışının haklı savunma niteliği taşıması, yetkili kamu makamlarının müdahalesinin zamanında sağlanamayacak olması durumunda kişinin hakkını kendi gücüyle koruması veya zorunluluk hâllerinde de fiil, hukuka aykırı sayılmaz. "Somut olayda, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi nedeni ile davacının menkul mallarının haczedildiği, davacının istihkak iddiası üzerine İİK 99. maddesi uyarınca alacaklı davalıya istihkak davası açmak üzere süre verilmesine karar verildiği, davalı alacaklı tarafından süresi içinde istihkak davası açılmadığı anlaşılmakla birlikte, davalı alacaklı tarafından süresi içinde istihkak davası açılmamasının haczin hukuka aykırı olduğunu göstermediği, sadece alacaklının İcra İflas Hukuku kapsamında korunmasını engellediği, İİK 259/1. fıkrasındaki, ihtiyati haciz isteyen alacaklının hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan alacaklının sorumlu olduğu düzenlemesinin TBK 49, 50 ve 63.maddeleri ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği, haksız icra takibi veya hacze dayalı manevi tazminat istemi 818 sayılı BK.'nun 49. maddesinden (6098 sayılı TBK'nun 58. maddesi) kaynaklanan bir sorumluluk olup, kusura dayanan bir sorumluluk türü olup bu sebeple de takip (haciz) yaptıran kişinin takipte veya haciz işleminde kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu olgusu gerçekleşmedikçe ve ağır bir zarar da doğmadıkça manevi tazminatla sorumlu tutulamayacağı, davacının, zararını ve davalının kusurunu dosya kapsamında bulunan deliller ve dinlenen tanık beyanları ile kanıtlayamadığı, bu itibarla açıklanan nedenlerle talep edilen manevi tazminatın değerlendirilmesine, kusur sorumluluğunun söz konusu olduğu, haksız ihtiyati haciz sebebiyle manevi tazminata hükmedilebilmesi için öncelikle TBK 49.maddesindeki koşulların oluşması gerektiği, bu itibarla manevi tazminat talebinin yerinde olmadığı anlaşılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.(Yargıtay ... HD'nin .... E. -... K. sayılı emsal ilamı,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .... Esas .... Karar sayılı ilamı)HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın reddine,2-Alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin alınan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-AAÜT gereğince reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 20.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip .... ¸e-imzalıdır Hakim .... ¸e-imzalıdır