yargıtay 2. ceza dairesinin, hırsızlık suçunda bölge adliye mahkemesinin duruşma açmadan cmk 280/1(e) ve (f) harici sebeplerle bozma yetkisi olmadığına ilişkin içtihadı.

Yargıtay 2. Ceza Dairesinin, hırsızlık suçunda Bölge Adliye Mahkemesinin duruşma açmadan CMK 280/1(e) ve (f) harici sebeplerle bozma yetkisi olmadığına ilişkin içtihadı.

Özet: Bölge Adliye Mahkemesinin hırsızlık suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf incelemesinde, sanığın duruşmada hazır bulundurulmaması, eksik araştırma yapılması ve önemli tanığın dinlenmemesi gibi usul hataları nedeniyle ilk derece mahkemesi kararını bozması, bu bozma nedenlerinin Ceza Muhakemesi Kanununda sınırlı olarak sayılan ve bölge adliye mahkemesinin dosya üzerinden bozma yetkisi bulunan haller arasında yer almaması nedeniyle yasal dayanağı bulunmadığından, bölge adliye mahkemesinin bu tür eksiklikleri gidermek için davanın yeniden görülmesi amacıyla duruşma açması gerektiği belirtilmiştir.

2. Ceza Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : █████████ E., ████████ K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜMLER : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık ve müdafiinin temyiz isteminin, delillerin yetersiz olduğu, yeterli araştırmanın yapılmadığı, görgü tanığının beyanlarının dikkate alınması gerektiği ve şüpheden sanık yararlanır ilkesinin ihlal edilerek usul ve yasaya aykırı hüküm kurulduğuna ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre İskenderun 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 03.09.2019 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik istinaf istemleri üzerine yapılan inceleme neticesinde, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 20.04.2021 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile "1-Alt sınırı beş yıldan az olmayan hapis cezasını gerektiren, 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h maddesinde düzenlenen "herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık" suçundan yargılanan sanığın, duruşmada hazır bulundurulması, bunun mümkün olmaması durumunda ise Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla savunmasının alınması gerektiği gözetilmeden; sanığın talimatla alınan ifadesine dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması suretiyle, 5271 sayılı CMK'nin 193/1, 196/2 ve 289/1-e-h-i maddelerine aykırı davranılması,2-Olay yerini gösterir görüntüleri içeren CD üzerinde konusunda uzman bilirkişiye inceleme yaptırılarak, görüntülerin çözümünün yaptırılması, suça konu katılanın kullanımında bulunan 01... plaka sayılı tüp kamyonun yanına park eden beyaz renkli sedan marka araç ve yine İskenderun istikameti ana yol üzerinde kamyonun yanına park eden aracı görecek şekilde bekleme yapan, sanığın kullanımında olduğu anlaşılan ve plakasının 31... olduğu tespit edilen beyaz hackback araçtan inen şahıslar olup olmadığı, katılanın kullanımında bulunan aracın yanına gelip gelmedikleri, mazot çekip çekmedikleri, sanığın hangi eylemlerde bulunduğunun net bir şekilde belirlenmesi, toplanacak delillerle mevcut delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi, sanığın aşamalarda suçlamayı kabul etmemesi karşısında sanığın katılanın kullanımında bulunan araçtan mazot çaldığına dair her türlü şüpheden ve mahkumiyete yeterli delillerin nelerden ibaret olduğunun karar yerinde tartışılması ve sonuca göre sanığın hukuki durumunun tespiti gerekirken, eksik araştırma ve yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde sanığın mahkumiyetine karar verilmesi,3-Olayın gelişimine göre olayın tek tanığı konumunda olan ve kovuşturma evresinde bilgisine başvurulmayan ...'nın olaya ilişkin bilgi ve görgüsünün tespiti ile sanık tarafından kiralanan 31... plaka sayılı araç teslim edildiğinde araçta mazot kokusu olup olmadığının sorulmadığı"ndan bahisle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, ████████ Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280/1. maddesinin (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve ██████████ sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 20.04.2021 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen İskenderun 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.05..2022 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280/1. maddesinin (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.