İnşaat sözleşmesinde yer teslimi gecikmesi, hava muhalefeti ve bina tahliyesi kaynaklı aşırı ifa güçlüğü ile enflasyon farkı ve manevi tazminat talebinin ihtirazi kayıtsız hakedişlerle reddi.
Özet: Bir gar binasının yıkımı ve yeniden yapımı işine ilişkin sözleşmede, olumsuz hava şartları ve davalı idarenin binayı boşaltmaması gibi nedenlerle işe başlama tarihinin ertelenmesi sonucunda enflasyon kaynaklı malzeme fiyat artışları ve hakediş ödemelerindeki gecikmelerden kaynaklanan maddi ve manevi zararlarının tazminini talep eden yüklenici davacıya karşı açılan davada; davalı, ertelemenin davacı talebiyle gerçekleştiğini ve sözleşmede fiyat farkı ödenmeyeceğinin açıkça belirtildiğini, hakedişlerin ihtirazi kayıtsız kabul edildiğini savunmuş; ilk derece mahkemesi ise davacının işe başlama erteleme talebinde bulunmasını ve hakedişleri ihtirazi kayıtsız almasını iyiniyetli bulmayarak, basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini vurgulayıp davanın reddine hükmetmiştir.
6. Hukuk Dairesi         █████████ E.  ,  █████████ K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ E., █████████ K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Malatya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ E., ███████ K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı idare ile müvekkili arasında 11.10.2017 tarihinde ... Gar binasının yıkımı ve betonarme olarak yeniden yapılması işine dair sözleşme imzalandığını ve yer teslimi yapıldığını, ancak taraflarca düzenlenen 02.11.2017 tarihli tutanakla tespit edilen öngörülemeyen olumsuz hava şartları ve çalışılamayacak günlerin yakın olması ve davalının yıkılacak binayı boşaltıp teslim etmemesi nedenleriyle işin başlama tarihinin 01.04.2018 tarihine ertelendiğini, müvekkilinin sözleşmede belirlenen sürede işe başlayamaması nedeniyle 2018 yılı enflasyonundan etkilenerek malzemelerini %70-%90 arasında yüksek fiyatla almak zorunda kaldığını ve zarar uğradığını, nitekim sözleşmeye göre 15 gün içinde yer teslimi yapılarak işe başlanması gerektiğini, sözleşmenin esaslı unsurlarında meydana gelen değişiklik nedeniyle enflasyon kaynaklı fiyat farkı zararının davalı idare tarafından karşılanması gerektiğini, yine hava şartları ve davalının gar binasını boşaltmamasının müvekkili yönünden TBK'nın 138. madde kapsamında aşırı ifa güçlüğüne neden olduğunu, sözleşmenin 01.04.2018 tarihine göre uyarlanması gerektiğini, davalı tarafından hakediş ödemelerinin zamanında yapılmaması nedeniyle de müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, şirketin çeklerinin yazılmasına sebebiyet verilerek zor durumda bırakıldığını, açıklanan nedenlerle, müvekkilinin uğradığı doğrudan ve dolaylı zarardan kaynaklı tüm belirsiz alacaklarının tespiti ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi zararlarının, hakedişlerin zamanında ödenmemesi nedeniyle gecikme faizinin ve ticari itibarının zedelenmesinden kaynaklı 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalıya sözleşme gereği 24.10.2017 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanıldığını, ancak davacının başvurusu üzerine 02.11.2017 tarihli tutanakla da yapılan kontroller sonrasında davacının işe 01.04.2018 tarihinde başlamasının uygun görüldüğünü, davacının imzalanan ve yer teslimi yapılan iş için 2017 yılında gerekli malzemeleri satın almasında veya bağlantılarını yapmasına engel durum olmadığını, işe 01.04.2018 de başlanılacak olmasının buna etkisinin olmayacağını, binanın boşaltılmamasının yüklenicinin işe başlamasına engel olmayıp, havanın fen noktasında çalışmaya engel günlerin başlaması ve bölgedeki beton santralinin beton üretememesi nedeniyle engel durum oluştuğunu, davacının kendi talebi ile de bu hususu kabul ettiğini, sözleşmenin 14.1, 14.2, 14.3 maddelerinde ve şartnamede yükleniciye fiyat farkı ödenmeyeceğinin açıkça düzenlendiğini, tüm hakediş ödemeleri ihtirazi kayıtsız kabul edildiğinden kesinleştiğini ve fiyat farkı talep edilemeyeceğini, ödemelerin zamanında yapıldığını ve davacının zararının ve itibar kaybının bulunmadığını, açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya yer tesliminin 24.10.2017 tarihinde yapıldığı, davacı firmanın yer tesliminden 3 gün sonra 27.10.2017 tarihli TCDD Bölge Müdürlüğü'ne hitaben yazmış olduğu dilekçede binanın boşaltılamamasından ve hava muhalefetinden dolayı işe başlama tarihinin 15.04.2018 tarihine ertelenmesi talebinde bulunduğu, işe ilişkin talebini yer tesliminden çok kısa sonra yapan davacının sonrasında işin ertelenmesinden bahisle enflasyon farkından dolayı tazminat talebinde bulunmasının iyiniyetli bulunmadığı, iş için gerekli malzemelerde zam geleceğine yönelik iddiası ise işinde profosyonel olan ticari işletme sahibinin basiretli davranarak gerekli malzemeleri alması gerektiği için yine iyiniyetli bulunmadığı, davacı yüklenicinin bu hali ile imzalayıp ertlenmesini isteyip soradan hesaplamanın yeniden yapılmasını talep etmesinin kabul edilemeyeceği, sözleşmenin eki yapım işleri şartnamesinde geçici hakedişlere yüklenicinin itirazı olduğu takdirde karşı görüşün neler olduğu ve dayandığı gerekçelerle idareye vereceği ve bir örneğini de hakedişe ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakedişe raporunu ihtirazi kayıt ile imzalaması gerektiği, hiç bir ihtirazi kayıt koymadan hakedişleri alan yüklenicinin sonradan geriye dönük olarak maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmasının iyiniyetli olmadığı gibi kamu ihale kanunu, yapım işleri şartnamesi ve eser sözleşmelerinin lafzına aykırı olacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, işin başlama tarihinin olumsuz hava şartları ve davalının binayı boşaltmaması nedeniyle 5 ay ertelenerek beklenildiğini, sözleşmeye uygun, ifaya hazır bir yer tesliminin yapılmadığını, bu nedenle yıkım işlemlerine başlanılamadığını, işin kapsamlı olup şantiye kurulamadığından depo alanı bulunmadığını ve malzeme alınamadığını, 2018 yılında malzeme alınmak durumunda kalındığından 2017-2018 yılları Çevre Şehircilik Bakanlığı endekslerinde de yer alan %70-%90 oranındaki fiyat farkından etkilenildiğini, basiretli davranılmadığı gerekçesinin hatalı olduğunu, sözleşmenin 9.2 ve 9.4 maddeleri gereği havanın fen noktasında çalışılmayan günleri 01.12-01.04 olarak belirtilmiş ise de, 24.10.2017 tarihinde yer tesliminden sonra 02.11.2017 tarihli tutanak tarihine kadar da binanın boşaltılmadığını ve müvekkilinin faaliyete başlayamadığını, davalı idarenin olumsuz hava şartlarını değerlendirmeksizin ihale dosyasının hazırlık aşamalarını eksik yaptığını ve 02.11.2017 tarihli tutanak ile işin ertelenmesine davalının sebebiyet verdiğini, davalının zamanında olmayan düzensiz ve eksik ödemeleri nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, sözleşmenin 11.2. maddesine göre ödeme yapılmadığını, raporun yetersiz inceleme ile düzenlendiğini, hakedişlere alacakların tahsilinde sıkıntı yaşanacağı endişesi ile itiraz edilmemekle birlikte eksik ve geç ödeme nedeniyle birçok kez sözlü olarak davalıya itirazların bildirildiğini, ancak ödenek eksikliği olduğunun beyan edildiğini, tanık beyanları ile bu durumun ispat edileceğini, mevcut durumun ihtirazi kayıt konulması zorunluluğu doğurup doğurmadığının araştırılması gerektiğini, ihtirazi kayıt hususunun hukuka aykırılık teşkil ettiğine dair görüşler olduğunu, kamu gücü gözetildiğinde taraflar arasında eşitsizlik oluşturduğunu, Danıştayın HİGŞ 42. maddesine yönelik 2023 tarihli iptal kararı gereği Bölge Adliye Mahkemesi karar gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.04.2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!