ticari satış ve montaj sözleşmesinin davalı tarafından ifa edilmemesi ve şirketin iflası üzerine açılan, ödenen çeklerin iadesi ve kalan çeklerin bedelsizliğine yönelik menfi tespit ve istirdat davası.

Ticari satış ve montaj sözleşmesinin davalı tarafından ifa edilmemesi ve şirketin iflası üzerine açılan, ödenen çeklerin iadesi ve kalan çeklerin bedelsizliğine yönelik menfi tespit ve istirdat davası.

Özet: Davacılar, ticari satış ve montaj sözleşmesinden kaynaklanan alacakları için, davalının sözleşmeyi ifa etmemesi ve iflas etmesi üzerine ödenen çeklerin istirdadını ve ödenmeyen çekler için borçlu olmadıklarının tespitini talep ederken, mahkeme, taraflar arasında zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini tespit ederek, bu eksikliğin bir haftalık kesin süre içinde tamamlanmaması halinde davanın usulden reddedileceği uyarısında bulunmuştur.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Menfi Tespit ve İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2026

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan --------- referans numaralı ve 25 Ekim 2025 tarihli "Satış ve Montaj Sözleşmesi" ne göre cam sevkiyatı ve cam montajları hakkında anlaşmaya varıldığını, müvekkilleri tarafından çeklerin teslim edildiğini, sözleşmede davalı tarafından gönderilmesi gereken ürünlerin gönderilmediğini, ve hiçbir hizmet yapılmadığını, sözleşmeye istinaden ürün ve hizmet bedeli için verilen çeklerin bir kısmı ödenmiş olmasına rağmen davalı yan iflas ettiğini açıklayıp şirketin kapanacağını beyan ettiğini, davalı şirket ile yapılan görüşmeler neticesinde şirketin faaliyetini durduğunu ve hiçbir hizmet verilmediğinin beyan edildiğini, davacılar tarafından yapılan ödemelerin karşılıksız kaldığını sözleşmenin ifasının imkansız olduğunu, sözleşmeye istinaden ürün ve hizmet için verilen çeklerin karşılığında ürün ve hizmet borcunun ödenmeyeceği kesinleştiğinden, karşılıksız kalan çekler yönünden menfi tespit ve istirdat davası açmak zorunda kalındığını, belirterek müvekkillerinin, davalı İlke ---------- Şirketi' ne 7.600.000TL asıl alacak ve tüm ferileri yönünden borçlu olmadığının tespitine, --------- Bankası ---------- Şubesine ait, ----------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 600.000TL bedelli, keşidecisi ---------, lehdarı ---------Şti olan çek, -------- Bankası --------- Şubesine ait, --------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 600.000TL bedelli, keşidecisi ---------, ---------- Bankası ----------- Şubesine ait, ---------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 732.000TL bedelli, keşidecisi ----------, lehdarı İlke --------- Şti olan çek, ---------- Bankası ---------- Şubesine ait, -------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 732.000TL bedelli, keşidecisi ----------, lehdarı ----------- Şti olan çek, ---------- Bankası ---------- Şubesine ait, ----------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 736.000TL bedelli, keşidecisi --------, lehdarı ----------- Şti olan çeklerin bedelsizliğine/iptaline, ödenmiş ve istirdat konusu olan ---------- Bankası ----------- Şubesine ait, ------------ seri numaralı, █████/2025 Tarihli, 600.000TL bedelli, keşidecisi ----------, lehdarı ---------- Şti olan çek, ---------- Bankası ---------- Şubesine ait, ----------- seri numaralı, █████/2025 Tarihli, 600.000TL bedelli, keşidecisi ----------, lehdarı -------- Şti olan çek, --------- Bankası -------- Şubesine ait, ---------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 600.000TL bedelli, keşidecisi ---------, lehdarı ----------Şti olan çek, -------- Bankası --------- Şubesine ait, ---------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 600.000TL bedelli, keşidecisi ----------, lehdarı --------- Şti olan çek, --------- Bankası --------- Şubesine ait, --------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 600.000TL bedelli, keşidecisi ---------, lehdarı --------- Şti olan çek, ---------- Bankası---------- Şubesine ait, ----------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 600.000TL bedelli, keşidecisi -----------, lehdarı --------- Şti olan çek, ---------- Bankası---------- Şubesine ait, ----------- seri numaralı, █████/2026 Tarihli, 600.000TL bedelli, keşidecisi ----------, lehdarı ---------- Şti olan çekler nedeniyle davalıya haksız ve sebepsiz olarak ödenen 4.200.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava; hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında imzalanan ----------- referans numaralı ve 25 Ekim 2025 tarihli "Satış ve Montaj Sözleşmesi" ne göre davalı şirket tarafından sözleşme ve eklerinde yer alan ürün ve hizmetlerin yapılmaması nedeniyle ödenen bir kısım çekler hakkında istirdat henüz ödenmemiş bir kısım çekler hakkında ise menfi tespit talebine ilişkindir. 6102 Sayılı T.T.K.'nın 5/A-1 maddesinde; "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde düzenlenmiştir.

6325 sayılı yasanın 18/A-2. maddesinde, "(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindedir. Genel dava şartlarının düzenlendiği 6100 sayılı HMK m. 115 hükmüne göre dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir. Ancak 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) hükmünde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle, HMK'nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin 115.maddesi hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Somut olayda dava dilekçesi ekinde zorunlu dava şartı arabuluculuk anlaşmama son tutanağı mevcut olmadığı gibi dava dilekçesi içeriğinden ara bulucuya gidildiğine dair bir beyana da rastlanmadığından davacı vekiline muhtıra gönderilmiş, davacı vekili tarafından █████/2026 tarihli dilekçesi ekinde ara buluculuk anlaşmama son tutanağı ibraz edilmiştir. Mahkememizce hazırlanan muhtıranın Uyap işlem kütüğü incelendiğinde davacı vekili tarafından █████/2026 günü saat 14:13 itibariyle açıldığı,█████/2026 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, mahkememizde █████/2026 tarihinde açılan davadan sonra muhtıra gönderilmesi üzerine davacılar vekili tarafından █████/2026 tarihinde ara buluculuk yoluna baş vurulduğu ve █████/2026 tarihli anlaşmama tutanağının düzenlendiği görülmüştür.Dava, ticari nitelikli bir menfi tespit ve istirdat davası olup TTK'nın 5/A maddesi kapsamında arabuluculuk dava şartına tabi olduğundan, davacı tarafın arabuluculuk süreci tamamlanmadan ve hatta bu yola başvurmadan davayı açtığı, oysa TTK'nun 5/A ve 6325 Sayılı Kanunun 18/4-2 maddeleri uyarınca, ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması yeterli olmayıp, arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlanması ve arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın ibrazının gerektiği göz önünde bulundurularak davanın arabuluculuğa ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine,

2-Karar harcı 732,00 TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 129.789,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 129.057,00 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,

5-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde oy birliğiyle karar verildi. █████/2026