Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi, kayıp senet nedeniyle verilen ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin yerel mahkeme kararının gerekçesizliğini inceleyerek istinaf kararı verdi.
Özet: Bir bankanın kargo sırasında kaybolan ve davalı tarafça tahsil için ibraz edilen senede ödeme yasağı konulması ile davalıya teslim edilmemesi yönündeki ihtiyati tedbir talebi üzerine, yerel mahkemenin davalının ihtiyati tedbire itirazını süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddetmesi sonrasında davalı kararı istinaf etmiştir; Bölge Adliye Mahkemesi, yerel mahkeme kararının Hukuk Muhakemeleri Kanununun emrettiği gibi tarafların iddia ve savunmalarını, delillerin değerlendirilmesini ve hukuki dayanaklarını yeterince açıklamayan, doyurucu ve ayrıntılı bir gerekçe içermediğini, bu durumun hukuki dinlenilme hakkı ve istinaf denetimi için temel teşkil eden gerekçeli karar ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir.
T.C.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ..KARAR NO : ..T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİARA KARAR TARİHİ : ..NUMARASI : ..İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDENDAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. ... & Av. ...DAVALI : ... - -...VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : İhtiyati TedbirİSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ :..YAZIM TARİHİ : ..Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar ihtiyati tedbir kararına itiraz eden davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:DAVA: İhtiyati tedbir talep eden davacı . .. vekili dava dilekçesinde; müvekkili bankanın . . tarafından, ...tahsil edilmek üzere kargo ile gönderilen, . Şirketinin alacaklısı olduğu, . Ticaret - ...'ın borçlusu olduğu, .. TL bedelli, .. ödeme tarihli, . nolu bir adet senedin, dava dışı .. kargo ile gönderildiği esnada kaybolduğunu, bunun üzerine. . Asliye Ticaret Mahkemesinin ..sas sayılı dosyasından ödeme yasağı talepli iptal davası açtıklarını, .. tarihli ara karar ile senet borçlusunun senet bedelini ödemekten men edilmesine karar verildiğini, dava konusu senedin davalı ... tarafından dava dışı.. tarihinde tahsil amacıyla ibraz edildiğinin bildirilmesi üzerine istirdat davası açılmak üzere süre verildiğini... Asliye Ticaret Mahkemesince esasa ilişkin karar verilmesine yer olmadığına ve ödeme yasağı tedbirinin kaldırılmasına karar verildiğini, senet üzerindeki tedbirin kalkmış olması ve senedin muhattap bankaya iade edilmiş olması nedeniyle müvekkili banka için ileride telafisi mümkün olmayan olumsuz sonuçlar doğmaması adına dava konusu senedi hukuka aykırı olarak ele geçiren davalıya teslim edilmemesi ve senet üzerine ödeme yasağı konulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. CEVAP: İhtiyati tedbir kararına itiraz eden davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin, dava konusu senedi kendinden önceki ciranta olan dava dışı . . . Ltd. Şti.'den aldığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle ispatlayamadığını, müvekkilinin dava konusu bononun son ve meşru hamili olduğunu, senedi iyiniyetli olarak iktisap ettiğini, basiretli tacir olan davacının söz konusu bonoyu kargo ile göndermesinin açıkça kötüniyetli olduğunu, bu nedenlerle ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiştir. YEREL MAHKEME ARA KARARI: İlk derece mahkemesince; "Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 394. Maddesi uyarınca davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararını itirazının, ihtiyati tedbir kararına karşı süresi içerisinde itiraz edilmediği, dosya kapsamında durum ve koşulların da değişmediği anlaşılmakla itirazının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şeklide hüküm tesisi yoluna gidilmiştir." gerekçesiyle ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı taraf istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinin müvekkiline usulsüz olarak tebliğ edildiğini, bu durumun yerel mahkemece de kabul edildiğini, usulsüz tebligattan müvekkilinin .. tarihinde haberdar olduğunu ve cevap dilekçesinin de aynı tarihte .. tarihinde sunulduğunu, ancak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin itirazları hakkında karar vermeksizin yetki itirazlarını kabul ettiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 6100 sayılı HMK m. 394/V'e göre ihtiyati tedbire itirazın reddi kararına karşı istinaf kanun yolu başvurusudur. Mahkeme kararının gerekçeli olması hususu .. 141'inci maddesinin emredici hükmüdür. Bu nedenle mahkeme kararları tarafların iddia ve savunmalarının özetini, tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri mutlaka kapsamalıdır. Gerekçe, doyurucu olmalı, kararın neden, nasıl, hangi hukuki gerekçeyle ve hangi deliller değerlendirilmek suretiyle verildiği hususlarını içermelidir. Tarafların o dava yönünden hukuk düzenince hangi nedenle haklı ya da haksız olduğunu anlayıp değerlendirilebilmeleri ve istinaf dairesinin hukuka uygunluk denetimi yapabilmesi için ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçenin bulunması Anayasa ve HMK düzenlemesi karşısında zorunludur. Aksi halde, kararın gerekçeli olduğundan bahsetmek mümkün değildir. Maddi olgular ile hüküm arasındaki bağlantıyı açıklamayan sadece yapılan yargılamayı özetleyen gerekçenin de yeterli olmadığı ve doktrinde zahiri / görünürde gerekçe olarak adlandırıldığı unutulmamalıdır. Gerekçeli karar, 6100 Sayılı HMK m. 27'de öngörülen hukuki dinlenilme hakkı, .. . ve . sözleşmesinin 6'ncı maddesinde öngörülen adil yargılanma hakkıyla doğrudan ilgili ve kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle 6100 sayılı HMK m. 355 uyarınca resen de dikkate alınması gerekir. Davaya konu ... Asliye Hukuk Mahkemesince tensip zabtı ile verilen ihtiyati tedbir kararının yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında gerekçe içermediği anlaşılmaktadır. Davanın açıldığı .. Asliye Hukuk Mahkemesi yetkisizlik kararına ilişkin gerekçeli kararında; "Davalıya dava dilekçesinin tebliğine ilişkin tebligat mazbatası incelendiğinde.. ." olan bilinen son adresine çıkarılan tebligatın "Muhatabın geçici olarak işte gittiğini muhatapla aynı konutta ikamet ettiğini beyan eden görünüşe göre .. yaşını bitirmiş ve ehliyeti olan eşi/yakını/daimi işçisi/memuru . . bildirmiş, tebliğ evrakı muhatap adına kabul edilmemiştir. Tebligatın muhattapa adına kabul edilmemesi nedeniyle .... Mahallesi muhtarı imzasına……. tarihinde teslim edilmiştir. 2 nolu haber kağıdı muhatabın kapısına yapıştırılmıştır" şerhi ile tebliğ edildiği, tebliğ mazbatasına muhatabın geçici olarak adreste bulunmadığını beyan edenin sıfatının yazılmadığı, tebliğ evrakını kabul etmeyen kişinin imzasının alınmadığı, imzadan imtina edip etmediğinin belirtilmediği, yine tebellüğden imtina edenin imtina sebebinin tevsik edilmediği, bu hali ile tebliğ işleminin şeklen usulsüz olduğu anlaşıldığından bu tebligata sonuç bağlanamayacağı ve tebliğ tarihinin davalının dava dilekçesine muttali olduğu (Tebligat Kanununu m. 32) tarih olduğunun kabulü gerektiği..bölge Adliye Mahkemesi..Karar sayılı ilamlarının da aynı yönde olduğu), muttali olunan tarihin daha önce olduğu ispatlanamadığından cevap dilekçesinin ve yetki itirazının süresinde olduğu.. Karar sayılı, .. . Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ..sayılı ilamlarının da aynı yönde olduğu) kanaatine varılmıştır." gerekçesiyle davalıya yapılan tebligatın usulsüz olduğunu ve bu nedenle davadan haberdar olduğu tarihe göre cevap dilekçesini süresi içinde kabul ederek davalının yetki itirazını değerlendirdiğini ve yetki itirazının usulüne uygun ve haklı olduğuna karar vererek yetkisizlik kararı verdiği anlaşılmaktadır. Yetkisizlik kararı üzerine dosyanın geldiği ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .. tarihinde ön inceleme duruşması yaptığı, bu duruşmada davalının .. tarihli cevap dilekçesinin süresinde olmadığı gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı vermediği, kendisini yetkili kabul ederek tahkikata başladığı, ancak verilen ihtiyati tedbir kararına .. tarihli cevap dilekçesi ile itiraz eden davalının bu dilekçenin süresinde olmadığı gerekçesiyle .. tarihli duruşmada itirazın reddine karar verdiği anlaşılmaktadır. Davalının .. tarihli aynı dilekçede hem yetki itirazında bulunduğu, hem de ihtiyati tedbir kararına itirazda bulunduğu anlaşılmakla aynı dilekçede ileri sürdüğü itirazlarından birinin kabul edilmesi, diğerinin ise süresinde olmadığı gerekçesiyle hakkında farklı işlem yapılması usul ve yasaya aykırıdır. Davanın ilk açıldığı... Asliye Hukuk Mahkemesinin ihtiyati tedbir kararını gerekçeli olarak vermediği, tensip tutanağında ihtiyati tedbir kararı verdiği, tensip tutanağının davacıya tebliğ edildiği, davalıya ise tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ mazbatasının .. kaydının olmadığı, dosyanın yetkisizlik kararı ile ... Asliye Ticaret Mahkemesine gelmesinden sonra mahkemece dava dilekçesinin tekrar davalıya tebliğe çıkartıldığı, böylece davalıya ikinci kez cevap hakkının tanındığı, davalının süresi içinde verdiği .. tarihli cevap dilekçesinde ihtiyati tedbir kararına tekrar itiraz ettiği, mahkemenin de .. tarihli duruşmada ihtiyati tedbir kararına itiraz hakkında karar verdiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından davalının davaya konu bonoyu elinde bulunduran yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın "Elden çıkan çek" başlıklı 792'nci maddesine göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." Bu maddeye göre davacının öncelikle davaya konu bononun hamili olduğunu, davalının da bonoyu kötüniyetle iktisap ettiğini ya da iktisap etmekte ağır kusurunun bulunduğunu yaklaşık olarak ispat etmesi gerekmektedir. Dava dosyasından davacının bu maddede yazılı olan durumları henüz yaklaşık olarak ispat edemediği anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne ve kararın 6100 sayılı HMK m. 353/I-b-2'ye göre kaldırılmasına ve yeniden karar verilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;A-) 1-İhtiyati tedbir kararına itiraz eden davalı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜ ile;... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. tarihli, .. Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,2-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin karar harcı olarak alınan 732,00 TL harcın isteği halinde ihtiyati tedbire itiraz eden davalı tarafa iadesine,B-) HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,1-Davalının ihtiyati tedbir kararına itirazının REDDİNE,2-İhtiyati tedbire itiraz eden davalı tarafından istinaf kanun yolu aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte değerlendirilmesine, ,3-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,HMK. 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere 08.07.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. 08.07.2026 ...Başkan... ¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır...Katip... ¸e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."