bursa 2. asliye ticaret mahkemesinin haksız fiilden doğan trafik kazası sonrası ticari araçta oluşan kazanç kaybı tazminatı talepli belirsiz alacak davasına ilişkin gerekçeli karar.

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin haksız fiilden doğan trafik kazası sonrası ticari araçta oluşan kazanç kaybı tazminatı talepli belirsiz alacak davasına ilişkin gerekçeli karar.

Özet: Bu hukuki evrakta, bir trafik kazası sonucu davacıya ait ticari aracın tamir süresince ticari işlevini yerine getirememesi nedeniyle oluşan kazanç kaybının tazmini talep edilmektedir; davacı, davalı sürücünün asli kusurlu olduğunu belirterek haksız fiil hükümleri uyarınca müşterek ve müteselsilen tazminat talebinde bulunurken, davalı taraf, alacağın belirsiz alacak davası olarak açılmasının usule aykırı olduğunu, önceki icra takibinde miktarın belirlendiğini, hakkın kötüye kullanıldığını ve aracın ticari kullanımının somut belgelerle ispatlanması gerektiğini savunmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2026/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR:1-

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... İli, ... İlçesi, ... semtinde tali yoldan ... Caddesine kontrolsüzce ani çıkış yaptığı esnada ... Caddesi üzerinde seyir halinde olan müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, geçirilen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü Kaza Tespit Tutanağı, Karayolları Trafik Kanunu ile Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca Asli ve tam(%100) kusurlu olduğu tespit edildiği, davaya konu trafik kazası sebebi ile gerek ilgili mevzuat gerekse de ...’ın ... İçtihatları kapsamında davalı sürücü ...'ın haksız fiili neticesinde haksız fiile ilişkin hükümler çerçevesinde araç işleten sıfatıyla davalı ... ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olan davalılardan tazminat hakları doğduğunu, işbu kaza sebebi ile müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana gelmiş olup, ortaya çıkan hasar sebebi ile müvekkiline ait ... Plakalı araç haftalarca serviste kaldığını, müvekkiline ait ticari aracın onarımda kalması hasebiyle bu süre içerisinde ticari işlevini yerine getiremediğinden kazanç kaybına ilişkin alacak hakkı doğduğunu, müvekkiline ait aracın ticari gelir elde ettiği söz konusu olduğundan dolayı kazanç kaybına uğradığını, nitekim Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ‘A-6 Teminat Dışı kalan Haller’ maddesinde kazanç kaybı teminat kapsamı dışında bırakıldığını, müvekkiline ait araç 2015 model ... tek katlı minibüs olarak şehir içi ve şehirler arası turlarda aktif olarak kullanılan bir araç olduğunu, Kaza neticesinde müvekkiline ait araç işletilememiş ve müvekkili şirket kazanç kaybına uğradığını, davanın kabulü ile Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 23.11.2023 tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası sonucu ... plakalı araçta oluşan; 100,00 TL kazanç kaybı bedelinin (davacı müvekkilinin uğradığı zarar tarafımızca tespit edilemediğinden HMK 107. Maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak) kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; 23.01.2024 tarihinde davalılar hakkında ... 3. Genel İcra Dairesi'nin 2024/... E. Sayılı dosyası üzerinden 45.000-TL bedelli icra takibi başlatılmıştır. Bu icra takibinde de borcun sebebi olarak, 23.11.2023 tarihli kaza sebebi ile mahrum kalınan sürede oluşan zarar bedeli gösterildiğini, bu takibe borçlular tarafından itiraz edilmiş ve takip durduğunu, bunun üzerinde davacı şirketin takibe karşı itirazın iptali davası açmasında hukuki bir engel olmadığını, ancak davacı bunun yerine, tazminat davası açmak yoluna gitmiş ve bu tazminat davasını da "belirsiz alacak" davası şeklinde açtığını, kaldı ki, davacı, dava dilekçesinde kazaya karışan aracın kaç günde tamir edilebileceğinin hesaplanmasının kendisinden beklenemeyeceği ve bunun mümkün olmadığını ileri sürdüğünü, bu kapsamda bilirkişi incelemesi talep ettiğini, ancak söz konusu aracın serviste ne kadar kaldığı davacı tarafça hali hazırda bilinen bir gerçek olduğunu, kazanç kaybını bu süre üzerinden belirleyebilecekken işbu davanın belirsiz alacak olarak açılması kabul edilemeyeceğini, davacının önce alacağa ilişkin icra takibi başlatması, sonra itiraz üzerine huzurdaki davayı açması hakkın kötüye kullanılması olduğunu, davacı tarafından alacak 45.000-TL olarak belirlenip icra takibine konu edildi ise, davacının sonrasında neden belirsiz alacak davası olarak huzurdaki davayı açtığı anlaşılamadığını, davacı şirket ... plakalı aracın haftalarca serviste kaldığını ve ticari işlevini yerine getiremediğinden kazanç kaybı yaşadığını belirttiğini, öncelikle aracın ticari bir amaçla çalıştırıldığının ya da ne gibi bir kazanç elde edildiğinin belgeleriyle ispat edilmesi gerektiğini, emsal nitelikteki araçların ne kadar kazandığının tespiti ile zarar oluşacağı yönünde bir tespit haksız kazanç elde edilmesine yol açacağını, aracın, ticari araç olarak kaydedilmiş olması tek başına yeterli olmadığını, söz konusu aracın ticari bir amaçla çalıştırıldığının ya da benzer bir kazanç elde ettiğinin belgelerle ispatlanması gerektiğini, söz konusu aracın kaza nedeniyle çalışmadığı gün bulunup bulunmadığı, var ise hangi tarihler arasında çalışamadığı ile bu aracın kaza tarihinden önceki faaliyetine ilişkin yapılan ödeme kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, bu kapsamda davacının ticari defter ve kayıtların incelenmesini talep ettiklerini, söz konusu aracın işletildiği varsayımında dahi söz konusu aracın işletilmesi tek başına tazminata hak kazanılması için yeterli olmadığını, kaza sonrasında sigorta şirketi tarafından ikame araç tahsis edilip edilmediğinin araştırılması, davacı şirketin ticari faaliyeti değerlendirildiğinde söz konusu araç yerine ikame edebileceği herhangi bir araç olup olmadığının teyit edilmesi gerektiğini, belirsiz alacak davasında hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, usulden reddin kabul edilmemesi halinde açıklanan nedenlerle esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep edtmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan-itiraz dilekçeleri, icra takip dosyası, ticari defterler, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizce yargılama yapılarak tahkikat aşamasına geçilmiş, dosyamız konusunda uzman makine mühendisi, trafik bilirkişi ve SMMM bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu tanzim edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen █████/2026 tarihli raporda özetle; makul onarım süresinin 7 gün olacağı kanaatine ulaşıldığı, davacının ... plakalı araçtan kaynaklı 7 günlük kazanç kaybının brüt satış ciro kaybı; 3.257,06 TL X 7 gün = 22.799,42 TL olduğu, net kaybının 783,73 TL X 7 gün =5.486,11 TL olduğu, izah edilen şartlarda meydana gelen bu kavşak içi yandan çarpışma ve savrulma trafik kazasında, B aracı ... Plakalı otomobil sürücüsü ... 'ın, kısa-kesik yer işaretlemeleriyle anayol kavşak sınırından geçişini belirtilen ve kavşak geometrik yapısının çizildiği kontrollü ... kavşak kesişminde meydana gelen ve kendi kullandığı B aracının kavşağı bu yönde A aracının önünü kesecek nitelikteki eş zamanlı ilerleme darbe açısının fiziki oluşumundaki gerçeklik payı baz alındığından bahisle, 2918 sayılı karayolları trafik Kanunun 84.ncü maddesinde yer alan ve Asli sürücü kusurlarından sayılan H bendini (Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller. Madde 84-araç sürücüleri trafik kazalarına; h) kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar, maddesini ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun bağlı bulunduğu yönetmeliğinin 109.ncu maddesinin A-B- bendindeki (Kavşaklarda Geçiş Hakkı Madde 109- (Değişik:02.11.2000-24218)Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a)Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar. b)Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda; I)Bütün sürücüler geçiş üstünlüğüne sahip olan araçlara, 2)Bütün sürücüler doğru geçmekte olan tramvaylara, 3)Doğru geçen tramvay hattı bulunan karayoluna çıkan sürücüler bu yoldan gelen, geçen araçlara, 4)Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara, 5)tali yoldan ana yola çıkan sürücüler, ana yoldan gelen araçlara, dönel kavşağa gelen sürücüler , 6) dönel kavşak içindeki araçlara, 7)Bir iz veya mülkten çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara,8) dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan araçlara, geçiş hakkını vermek zorundadırlar,altı çizilerek belirtilen kurallarına ve aynı kanunun diğer 47.nci maddesinin C- bendinde, (trafik işaretlerine uyma) Madde 47- Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; c)trafik işaret levhaları, cihazları, yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar, belirtilen hükümlerine riayet edilmediğinden ötürü kazanın oluşumunda asli yönden ve %100 oranında kusurlu sayılabileceği, diğer A aracı ... Plakalı minibüsün sürücüsü ...'in ise, kısa-kesik yer işaretlemeleriyle anayol kavşak sınırından geçişini belirtilen ve kavşak geometrik yapısının çizildiği kontrollü ... kavşak girişinde mesafe-zaman bileşeni içerisindeki hız faktörünün varlığını belirtir nitelikte çarpışma deformasyon yapısı ve savrulma yönünün oluşmadığı gibi, aynı çarpışma temas noktası içerisinde son durma noktasının bulunduğu olay yeri resimlerinden ve olay yeri krokisinde gözlendiğinden bahisle, 2918 sayılı karayolları trafik Kanununa aykırı bir fiili görülmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda kusursuz sayılabileceği, kanaatine varılmıştır.23.11.2023 tarihinde meydana gelen kaza olayında ... plakalı araç ile ile ilgili mahrum kalınan kazanç/net kar kaybı bedelinin kaza tarihi itibariyle 5.486,11 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Davacı vekili █████/2026 tarihli bedel artırım dilekçesiyle; 5.386,11 TL üzerinden eksik harç hesaplanarak (5.386,11*68,███████ = 92 TL) 92 TL ... sistemi üzerinden dosyaya yatırıldığını, bedel artırım talebimiz doğrultusunda 5.486,11 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; █████/2023 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacının ... plakalı aracını kullanamaması nedeniyle oluşan kazanç bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesine ilişkindir.Meydana gelen kazada tarafların kusur oranlarının tespiti, davacının kazanç kaybı oluşup oluşmadığı hususunda davacının ticari defter ve bağlı kayıtları incelenmiş, dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda özetle; davalı sürücü Kudret'in % 100 oranında kusurlu olduğu,... Plaka Sayılı araç sürücüsü davacı ...'in kusursuz olduğu, meydana gelen kazada davacının aracındaki hasarlardan dolayı yedi gün onarım süresinde ticari araç kazanç kaybına uğradığı, ... plakalı kazalı araca ait yedi günlük kazanç bedelinin 5.486,11 TL olduğu belirtildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak, meydana gelen trafik kazasında davacının aracında oluşan kazanç kaybı bedelinden davalıların sorumlu tutulması gerektiği tespit edilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davacının kazanç kaybı tazminat bedeli talebinin KABULÜNE, buna göre 5.486,11 TL nin kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 374,75 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 615,40 TL den ve 92,00 TL ıslah harcından mahsubu ile artan 332,65 TL harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya iadesine,

3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.800,00 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye ÖDENMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan 18.859,00 TL yargılama gideri, 374,75 TL karar ilam harcı, 615,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 19.849,15 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 5.486,11 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değeri, HMK’nın 341/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip ...

¸E-imzalıdır.

Hakim ...

¸E-imzalıdır.