bursa 1. asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve maddi hasarın tazmini talepli haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve maddi hasarın tazmini talepli haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Bu tazminat davası, davacılar tarafından, sinyal vermeden ana yola çıkarak kendi araçlarında maddi hasar, değer kaybı ve araçtan yoksun kalma bedeli oluşmasına neden olan ve bilirkişi raporuyla %100 kusurlu olduğu tespit edilen diğer araç sürücüsü ile sürücünün sigorta şirketi ve aracı kiralayan firmadan zararlarının tazmini amacıyla açılmış; davalılar ise talep edilen zararın gerçek dışı olduğunu, değer kaybının oluşmadığını ve yetkisizlik itirazlarını ileri sürmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACILAR:1-

VEKİLLERİ : AV.

AV.

DAVACILAR:3-

VEKİLLERİ : AV.

AV.

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ : AV.

AV.

DAVALI : 2-

VEKİLİ : AV.

DAVALI : 3- ...

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;█████/2021 tarihinde ''... Mahallesi .../...'' mevkinde saat 21:30 sularında meydana gelen trafik kazasında, ... Plakalı araç sürücüsü ... ... mahallesi ... Caddesi ...rma İstikameti yönüne doğru giderken, sinyal vermeden ve hızını kesmeden yan yoldan, tarafın gittiği ana yola çıkmış ve davacı tarafın aracına çarptığı, davacı tarafın aracının maddi hasarına ve dolayısıyla değer kaybı oluşmasına neden olduğu anlaşılmakla,

Trafik Kaza tespit tutanağı incelendiğinde işbu kazada ... Plakalı araç sürücüsünün trafik kazasının oluşmasında ve buna bağlı olarak davacı tarafın aracında oluşan maddi hasar ile değer kaybının ortaya çıkmasında %100 kusurlu olduğu ve davacı tarafın gerçekleşen trafik kazasında kusuru olmadığı anlaşıldığı, Davacı tarafa ait araç 2007 model ... marka ... 4x4 2AW olduğu, kazanın ardından davacı tarafın aracının piyasa değerinde çok büyük bir azalma söz konusu olduğu, kazaya %100 kusuru ile sebep olan ... plakalı araç ... poliçe numaralı trafik sigortası ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığı, ilgili sigorta şirketinden █████/2022 tarihinde elektronik e-posta marifetiyle başvuru yapıldığı, elektronik e-postaya hiçbir dönüş yapılmadığı, dilekçede belirtilen iban numarasına ödeme yapılmadığı anlaşılmakla,Davacı tarafın hiçbir kusuru olmaksızın aracında böyle bir değer kaybı yaşanması nedeniyle bu maddi zararın bilirkişi incelemesi ile davacı tarafa ait ... plakalı aracın değer kaybı, amortisman kaybı ve yokluk giderinin belirlenerek davalılardan tahsili hususunda inceleme yapılması,Neticeten değer kaybı için 100,00-TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili, araçtan yoksun kalma bedeli için 100,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili ardından vekalet ücretine hükmedilmesi ile davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

Davalı ...'a usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği gibi delilde bildirmemiştir.Davalı ... Sigorta Anonim Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; parça ve işçilik ücretlerine KDV eklenerek fazla tazminata hükmedilmesi isabetli görülmediği, davacı yanın hasar taleplerinin gerçek dışı olduğu, davacı yanın yaptığı masraflarnın keyfi yapıldığı, onarım gereken parçaların değiştirildiği, faturaların kontrol edilmesi gerektiği, daha fazla hasar olması ve araç kilometresinin 165.000km’den fazla olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı böylece belirtilen hususların tespitini ve netice olarak başvurunun reddinin talep edildiği anlaşılmakla,Neticeten davalı sigorta şirketnin dava açılmasına sebebiyet vermediği anlaşılmakla tüm dava masrafları, faiz ve sair fer'i taleplerinin de reddi, vekalet ücretinin ve masrafların davacı yana tahmiline karar verilmesi ile davanın usulden reddi mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan dahi reddini talep etmiştir.Davalı ... Araç Kiralama Hizmetleri Ve Ticaret Anonim Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; "... .../..." olup yetkili mahkeme ... ... Mahkemeleri olduğu, mahkemenin yetkisine de itiraz edildiği, itirazın kabulü ile dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi, 3. Kişilere kısa veya uzun dönem kiralama işi ile iştigal eden ülkenin önde gelen firmalarından biri olup davaya konu kazaya karışan ... plakalı araç da dava dışı davalılardan ... isimli şahsa kiralandığı, bu husus ... kayıtları ile sabit olduğu, davaya dosyanın yetkili ve görevli ... ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi, Haksız ve mesnetsiz davanın husumet yokluğu ve esastan reddini talep etmiştir.

Bilirkişi raporundan özetle; ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...”ın: Karayolları Trafik Kanunu'nun (47/c) ve (57/a), Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (95/c), (109/a) ve (157/a-8) maddeleri ile aynı kanunun " Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve A: usur Sayılan Haller * başlıklı (84/h) " Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama " maddesini ihlal ettiği dava konusu trafik kazasının oluşumunda *4 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olmuştur. ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü ...”ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi ek raporundan özetle; Dava konusu Plaka No: ...,Markası: ... Ticari Adı: ... ... 4X4 2AW, Tipi : 8F1, Model Yılı: 2007 Cinsi: kamyoneti çift kabin) , Şase Numarası: "...", Rengi siyah, Silindir Hacmi: 2500 cm3, Yakıt Cinsi: DİZEL, Kullanım Amacı: Yük Nakli hususi, Araç Sahibi: ...-... olan Kamyonetin, 12.11.2021 Tarihinde meydana gelen Trafik Kazası nedeniyle Hasarlarından dolayı, Hasar Tarihi itibariyle,Değer Kaybı Bedelinin: 10.000,00 TL-460,93 TL Şigorta Şirketince yapılan değer kaybı ödemesi -9.539,07 TL. Araç Mahrumiyet (ikame Araç) Bedelinin: 6.650,00 TL - 168,07 TL Yıpranma Payı ve Bakım Giderleri Toplamı 6.481,93 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, müzekkere cevapları, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazasından kaynaklı olarak araç mahrumiyet tazminatı, araç değer kaybı tazminatına ilişkindir. Trafik kazaları haksız fiilin bir görünümü olup, somut bir olayda haksız fiilden söz edilebilmesi için hukuka aykırı eylem, kusur, zarar ve hukuka aykırı eylem ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekmektedir. Somut olayda bu durumların tespiti amacı ile dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, düzenlenen kök ve ek raporlarda özetle özetle gerçekleşen trafik kazasında davalı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, araç değer kaybının 9.539,07 TL, araç mahrumiyet bedelinin 6.481,93 TL olduğu rapor edilmiştir. Kusura yönelik değerlendirme yapılırken, ölümlü/yaralamalı trafik kaza tespit tutanağı ve kolluktaki sürücü beyanlarının değerlendirildiği, kaza sonrası araç konumlarını gösterir fotoğrafın da rapor kapsamına alınarak değerlendirildiği, tarafların hangi eylemi ile hangi yasa maddesine aykırı hareket ettiklerinin raporda gerekçeli ve denetime elverişli olacak şekilde yer aldığı anlaşılmakla kusura yönelik değerlendirmeye itibar etmek gerekmiştir. Zarar değerlendirilmesinde ise, dava konusu trafik kazasında davacıya ait araçta hangi parçaların değiştirildiği, hangi parçaların onarıldığı ve işçiliklerin nelerden ibaret olduğunun belirtilerek, aracın önceki kazalarının incelendiği, hasarlı araç görselleri rapora eklenerek raporun denetime elverişli hale getirildiği, araç mahrumiyet süresinini araçta yapılacak işlemlerin tek tek sayılarak kaç gün sürecinin belirtildiği ve bu suretle toplam araç mahrumiyet süresinin bulunduğu, emsal araçların kiralama fiyatlarının denetime elverişli şekilde raporda yer aldığı anlaşılmakla, zarara ilişkin değerlendirme de usule uygun olduğundan rapora itibar etmek gerekmiştir. Her ne kadar davacı tarafça değer kaybı talep edilmiş ise de, aynı talebin daha önce ... Komisyonuna yapıldığı, bu dosyanın karar çıktığı ve karar doğrultusunda sigorta şirketinin ödeme yaptığı anlaşılmştır. Dava konusu uyuşmazlığa emsal olabilecek bir uyuşmazlıkta ... ... 26. H.D 2024/ E, 2025/ K sayılı ilamında ''...Sigortacılık Kanunun 30. Maddesinde de, alternatif çözüm yolu olarak ... Yolu düzenlenmiş " Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla" kanunda istisna olarak sayılan durumlar haricinde Birlik nezdinde oluşturulan ... Komisyonu başvurarak, tahkim usulünden faydalanabileceği düzenlenmiştir, Yasa'nın █████. maddesinde, kanun ve kanunun verdiği yetkiye istinaden belirlenen miktara kadar olan talepler yönünden uyuşmazlık hakemi tarafından verilen kararların kesin olduğu, bu miktarın üzerinde olan kararlara karşı itiraz hakem heyetine gidilebileceği, itiraz hakemi tarafından verilen kararlarında; kanun ve kanun verdiği yetkiye istinaden belirlenen miktara kadar olan itiraz hakem heyeti kararlarının kesin olduğu, bu miktarın üzerindeki kararlara karşı ise ... yoluna gidilebileceği belirtilerek, Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun hükümlerinin, sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu durumda, davacının isteği ile tahkim yolunu tercih etmiş olması sonrasında, hakem tarafından başvuru hakkında esastan karar verilmiş olması ve kararın kesinleşmesi halinde, davacı aynı tarafa karşı, aynı talepler ve sebeplerle, kararın tatmin edici olmaması ve sair sebeplerle, yeniden mahkeme yoluna müracaat edemez. Davacının, ... Komisyonuna yapmış olduğu başvuru, kısmi yahut belirsiz alacak olarak yapılmış ve tazminat miktarı, söz konusu başvuruda tespit edilmiş olmakla birlikte, başvuran talebini artırmamış ise, eda hükmü oluşturulmayan kısım yönünden, mahkemeden hüküm altına alınmasını talep etmesinde hukuki yararı olduğu kabul edilse dahi, zararın eksik hesaplandığı, kusurun doğru tespit edilmediği gibi sebeplerle zararın hakem tarafından tespit edilenden fazla olduğunu ileri süremez. Kesinleşen Tahkim Kararı varlığı durumda, HMK'nın 303. maddesi gereğince, şekili anlamda kesinleşen karar, aynı taraflar arasında aynı sebepler ve aynı alacak için maddi anlamada kesin hüküm oluşturacağından, aynı talepler açısından açılacak davada kesin hüküm, dava şartı olarak taraflarca ileri sürülmese dahi resen nazara alınacaktır... '' şeklinde verilen karar değerlendirildiğinde esastan sonuçlanan tahkim dosyalarında, kendi isteği ile tahkim yolunu seçen başvurucunun artık tahkim dosyasında bedelin düşük belirlendiği iddiasını ileri süremeyeceği, başvurucu yönünden tahkim dosyasının kesin hüküm teşkil edeceği belirtilmiştir. Somut uyuşmazlığa bakıldığında da, tahkim dosyasında esas hakkında değerlendirme yapılarak karar verildiği anlaşılmakla, bu kararın davacı açısından kesin hüküm teşkil ettiği anlaşılmış olup bu talep yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş, araç mahrumiyet bedeli yönünden ise her ne kadar bilirkişi raporuna itibar edilmiş ise de, araç mahrumiyet bedelinden araç işleteni ve araç sürücüsünün sorumlu olacağı, davalı ... tarafından davaya konu aracın █████/2021-█████/2021 tarihli kira sözleşmesi ile diğer davalı ...'a kiralandığı bu, uzun dönem süreli kiralama sözleşmesi ile aracın fiili hakimiyeti diğer davalı ...'a devredilmiş olduğundan davalı ...'un işleten sıfatı kalmadığından bu davalı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş, diğer davalı ... yönünden ise bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.(Arabuluculuk giderinden tarafların sorumluluğu yönünden ise ... 4. Hukuk Dairesinin 2022/ E, 2024/ K sayılı ilamında ''...Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir...'' şekli ile belirtildiği üzere trafik kazalarından doğan tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanmayacağı, bu sebeple dava kabul edilmiş olsa dahi bu bedelden davalının sorumluluğu olmayacağı gerekçesi ile arabuluculuk ücretinden davacının sorumlu tutulmasıan karar vermek gerekmiştir.)

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, a)Davanın değer kaybı talebi yönünden reddine,b)Davanın araç mahrumiyet bedeli yönünden yalnızca davalı ... yönünden kabulü ile 6.481,93 TL'nin kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden araç mahrumiyet tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine,

2-Davacıların bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 10.523,90 TL'nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplandığında 4.209,56 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gereken 442,78 TL karar harcından peşin alınan 427,60 TL ve 650,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.505,20 TL'nin davalı ...'tan alınarak hazineye irad kaydına,

4-Peşin harç 427,60 TL ve tamamlama harcı 650,00 TL ve 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.505,20 TL'nin davalı ...'tan alınarak davacı tarafa verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 6.481,93 TL vekalet ücretinin davalı ...'tan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

6-Davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ... Araç Kiralama Hizmetleri'nin kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 5.603,44TL'nin ayrı ayrı vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ... Araç Kiralama Hizmetleri'ne verilmesine,

7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

8-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,

Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. █████/2026

Katip

E-imzalıdır

Hakim

E-imzalıdır