Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı davasında kusur ve aktüer raporları ışığında sigorta şirketinin sorumluluğu.
Özet: Bu hukuki metin, 18 Mart 2010 tarihinde meydana gelen ve ölümle sonuçlanan bir trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle açılan davayı konu almaktadır; davacılar, başlangıçtaki taleplerini sonradan 125.647,43 TL olarak ıslah etmiş, davalı sigorta şirketi ise Karayolları Trafik Kanununun 97. maddesindeki ön başvuru şartının yerine getirilmediğini savunmuştur. Yapılan yargılamada kusur oranları bilirkişi raporlarıyla belirlenmiş, aktüer raporlarıyla destekten yoksun kalma tazminatları SGK ödemeleri ve sigorta poliçe limitleri de dikkate alınarak hesaplanmış, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunundaki ilgili maddeler uyarınca işletenin sorumluluğu ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir.
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ...KATİP : ...DAVACILAR : 1- ... 2- ... 3- ... VEKİLİ : ...DAVALI : ... VEKİLİ : ...DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : 29.03.2022KARAR TARİHİ : 15.02.2024GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.03.2010 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araçla Kusumlar Köyü sınırında bulunan ... Madencilikte çalışan işçileri Orhaneli İlçe Merkezine götürdüğü esnada Orhaneli - Bursa Karayolunun Kaletepe mevkine geldiği esnada ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araca çarpması sonucu çift taraflı, ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini belirterek her bir davacı yönünden 50,00-ŞER TL olmak üzere toplam 150,00-TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. ISLAHDavacılar vekili 14.12.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini toplamda 125.647,43-TL olarak belirlemişlerdir.SAVUNMANIN ÖZETİDavalı vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, KTK 97. Maddesi gereğince yerine getirilmesi icap eden sigorta kuruluşuna başvuru şartının davacılar tarafından yerine getirilmediğini, HMK 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir. Kazaya karışan aracın tescil kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, kaza nedeniyle başlatılan soruşturmaya ilişkin dosya getirtilmiş, davacıların ve davalıların ekonomik ve sosyal durumları araştırılmıştır. SGK tarafından verilen cevabi yazıda vefat eden ... 'ın hak sahiplerine 01.04.2010 tarihinden geçerli olmak üzere ölüm aylığının bağlandığı yönünde cevap verildiği görüldü. Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesince alınan 11.10.2010 tarihli İstanbul Trafik İhtisas Dairesi tarafından alınan kusur raporunda; ... 'ın tali kusurlu, ...'ın ise asli kusurlu olduğu yönünde rapor sunulmuştur. Kusur bilirkişisi ... 'a ait 01.11.2022 tarihli raporunda; ... plakalı kamyon sürücüsü ...'ın %75 oranında asli kusurlu, ... plakalı otobüs sürücüsü ... 'ın ise %25 oranında tali kusurlu olduğu yönünde rapor sunulmuştur. Aktüer bilirkişi ... 'ya ait 04.04.2023 tarihli raporunda; ... için SGK kurum ödemesi dışında bakiye bulunmadığı, ... için SGK kurum ödemesi dışında bakiye bulunmadığı, ... için 24.993,01-TL bakiye poliçe limiti dahilinde sorumluluğunun bulunduğu yönünde rapor sunulmuştur. Aktüer bilirkişi ... 'e ait 23.10.2023 tarihli raporunda; ... için 156.553,61-TL, çocuk ... için 1.272,36-TL, çocuk ... için 1.263,05-TL olduğu, davalı sigorta şirketine başvuru tarihinin 03.01.2022 olduğu, 9 iş günü olan 14.01.2022 faiz başlangıcı olabileceği yönünde rapor sunulmuştur. Temerrüt ve Faiz; KTK 9/1, 99/1 maddeleri Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2 maddesi uyarınca trafik sigortacısı talep edilen tazminat ve giderleri hak sahibinin kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu ve gerekli belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 gün içerisinde sigortacının tazminat ödemekle sorumlu tutulmasından dolayı 9. İş gününde temerrüdünden bahsedilmesi imkanı Bulunmaktadır. Davacı tarafça sunulan ve hasar dosya içeriğinde de yer alan tebliğ belgelerinde ilk başvuru tarihinin 28.04.2017 olduğu ve sonrasındaki 9.iş günü olan 11.05.2017 tarihinin faiz başlangıç tarihi olabileceği, dava konusu kazaya karışan sigortalı ... plakalı aracın kullanım amacı HUSUSİ olmakla faiz türünün yasal faiz olabileceği yönünde rapor sunulmuştur. 6098 Sayılı TBK'nun 53/3 maddesi gereğince; ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar ölüm halinde talep edilebilecek zararlar arasında sayılmıştır. Paralel bir düzenleme 818 sy. BK.nun 45. maddesinde de bulunmaktadır. 6098 sy. TBK.nun 55. maddesinde ise destekten yoksun kalma zararlarının belirlenmesinin esasları düzenlenmiştir.2918 Sayılı KTK'nun 85-1 maddesinde işletenin sorumluluğu düzenlenmiştir. İşletenin bu maddeden kaynaklanan sorumluluklarını karşılamak üzere ZMMS'ı yaptırmaları gerekmektedir. (KTK 91 vd. Maddeleri) ZMSS, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Destek kavramının, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini ifade ettiği, eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçekleşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimsenin destek sayılacağı, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişinin destek sayılacağı, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmeyip bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı açıktır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 18.03.2010 tarihinde dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde olup davalı sigorta şirketi nezdinde karayolları zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı araç ile ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen çift taraflı, ölümlü trafik kazası meydana geldiği ve araçta yolcu konumunda bulunan ... 'ın vefat ettiği, müteveffa ... 'ın eşi davacılardan ... ile müteveffa ... 'ın çocukları ... ve ...'ın destekten yoksun kalma nedeniyle açılan tazminat davasında;Ölümlü trafik kazası nedeniyle ceza kovuşturmasının yapıldığı Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/... Esas sayılı dosyası kapsamında mahkemesince alınan 11.10.2010 tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim olunan kusur raporunda; ... 'ın tali kusurlu, ...'ın ise asli kusurlu olduğunun belirtildiği, yapılan yargılama neticesinde dava dışı ... ve ... yönünden TCK'nın 85/2 maddesi gereğince taksirle birden çok kişinin ölüm ve yaralanmasına sebep olmak suçundan ayrı ayrı mahkumiyetlerine karar verildiği; kararın temyiz edilmesi üzerine temyiz başvurusunun Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2012/... Esas ve 2013/... Karar sayılı ilamı ile reddolunarak kararın █████/2013 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.Mahkememizce hükme esas alınan trafik bilirkişisi raporunda da ceza kovuşturma dosyası kapsamında alınan 11.10.2010 tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporu ile uyumlu olarak meydana gelen trafik kazasının oluşumu ve gelişiminde ... plakalı kamyon sürücüsü ...'ın %75 oranında asli kusurlu, ... plakalı otobüs sürücüsü ... 'ın ise %25 oranında tali kusurlu olduğunun belirtildiği;Mahkememizce SGK'ya yazılan müzekkere neticesinde SGK’nın 04.08.2023 tarihli cevabi yazısında dava açılmadan önce davacı ...'a 11.194,61 TL, ...'a 11.051,12 TL ve ...'a ise 45.482,43 TL fiili ödeme yapıldığının, davacı ...'ın fiili ödeme sonrası alacağı maaşın PSD’nin 234.689,89 TL olduğunun bildirildiği görülmüştür.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 55.maddesinde "Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez." hükmü yer almaktadır. TBK 55. gereği ifa amacını güden ödemeler ile sosyal güvenlik ödemelerinin rücuya tabi tutarlarının zarardan indirimi/tenzili gerekmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya bağlanan/ödenen rücuya tabi sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değerinin rücuya tabi tutarının davalı işveren kusuru oranında hesaplanacak tazminattan indirilmesi gerekmekteyse de, SGK tarafından rücu davası açıldığı ve davaya ilişkin kararın kesinleştiği, tespit edilmiştir. Rücu davasında (Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/... Esas 2019/... Karar) davalı ... Sigortanın taraf olmadığı ve mahkeme kararının onama ile kesinleştiği göz önüne alınarak TBK'nın 55. maddesi gereğince SGK fiili ödeme ve PSD gelirinin tazminattan tenzil olunmaması gerekmektedir.Davaya konu ölümlü trafik kazası nedeniyle davalı sigorta şirketinin kaza tarihi olan █████/2013 tarihinde Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen ZMMS poliçe limiti olan 175.000,00 TL ile sorumlu olacağı kuşkusuzdur. Haliyle her ne kadar davacı eş ... yönünden 1.148.455,88 TL, davacı oğul ... için 9.333,86 TL, davacı oğul ... için 9.265,53 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış ise de, davacıların talep edebileceği tutarın poliçe teminat limiti dahilinde garame edilmesi ve poliçe teminatına eşitlenmesi gerekmektedir.Mahkememizce hükme esas alınan █████/2023 tarihli aktüeryal hesap raporunda destekleri olan ... 'ın vefatı nedeniyle TRH-2010 yaşam tablosu esas alınarak progresif rant usulü ile hesaplama yapıldığı, talep olunabilecek tutarın poliçe teminat limitine eşitlenerek garame edilmesi neticesinde davacılar ... için 156.553,61 TL, çocuk ... için 1.272,36 TL, çocuk ... için 1.263,05 TL olduğu; davacılar vekilinin 14.12.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini tüm davacılar yönünden toplamda 125.647,43 TL olarak ıslah ettikleri anlaşılmakla, davacılar tarafınca davalı sigorta şirketine destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle █████/2022 tarihinde başvurulduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi gereğince başvuru tarihinden sonraki 8.iş gününün bitimi olan █████/2022 tarihinde davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü, dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın hususi kullanımda olduğu anlaşılmakla yasal faiz talep olunabileceği görülmekle; davanın kabulü ile davacılardan ...'ın bakiye destekten yoksun kalma tazminatı olarak 123.644,99 TL'nin 02.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacılardan ...'ın bakiye destekten yoksun kalma tazminatı olarak 1.004,90 TL'nin 02.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacılardan ...'ın ise bakiye destekten yoksun kalma tazminatı olarak 997,54 TL'nin 02.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine dair aşağıda yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜ İLE,1-Davacılardan ...'ın bakiye destekten yoksun kalma tazminatı olarak 123.644,99 TL'nin 02.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacılardan ...'ın bakiye destekten yoksun kalma tazminatı olarak 1.004,90 TL'nin 02.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacılardan ...'ın ise bakiye destekten yoksun kalma tazminatı olarak 997,54 TL'nin 02.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte AYRI AYRI DAVALIDAN ALINARAK DAVACILARA VERİLMESİNE,2-Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 8.582,97-TL den peşin alınan 80,70-TL harcın ve ıslah harcı 430,00-TL olmak üzere toplam 510,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 8.072,27-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin harç ve 430,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 510,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-AAÜT gereğince hesaplanan 20.103,59-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, 5-Davacıların yapmış olduğu 2.509,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,6-Ara buluculuk bürosu tarafından ödenmesine karar verilen 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,7-Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise PTT aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına ),Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe veya zabıt katibine yapılacak beyanla Adana Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili dairesine gönderilmek üzere istinaf yolu açık olarak karar verildi, verilen karar okundu, usulen anlatıldı. █████/2024Katip ... e- imzalıdır Hakim ... e- imzalıdır