Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında trafik kazası sonrası sigorta şirketinin rücuen talep ettiği tazminatın değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki belge, bir sigorta şirketinin trafik kazasında sigortalı aracın hasar masraflarını ödemesi sonrası, kazada kusurlu olduğu iddia edilen diğer araç sahibinden rücuen tahsilat amacıyla başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasını özetlemektedir; davacı, davalının itirazının kaldırılmasını ve takibin devamını talep ederken, davalı ise alacağın feragat edildiğini, zaman aşımına uğradığını, görev itirazları olduğunu, sorumluluğun kendi sigorta şirketinde olduğunu ve davacının kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemektedir.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████...............................................DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına kayıtlı aynı zamanda sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 03.10.2022 tarihinde vuku bulan trafik kazasında müvekkili sigorta şirketine sigortalı ... plakalı aracın hasar masrafları davacı müvekkil sigorta şirketince ödendiğini, kaza sırasında davalı tarafın kusurlu olması nedeni ile davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatı rücuen talep tahsil hakkı doğduğunu, bunun üzerine ... 8. Genel İcra Dairesinin ██████████ icra sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu, davalı tarafın icra takibine itirazlarını müteakip dava şartı olması sebebiyle arabuluculuğa başvurulduğunu, 03.05.2024 tarihinde Arabulucu................... yönetiminde yapılan arabuluculuk görüşmelerinde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, bu nedenler ile davalının yaptığı itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından davaya konu alacak için önce ... 1. Genel İcra Dairesi ████████ E. Sayılı icra dosyası ( feragat ) ile sonra da iş bu davaya konu ... 8. Genel İcra Dairesi ██████████ E. Sayılı dosya ile 2. defa icra takibi başlatıldığını, zaman aşımı ve görev itirazları olduğunu, bahsedilen kazanın 03.10.2022 tarihinde gerçekleşmiş olduğunu, belirtilen tarihte müvekkilinin sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş, nezdinde 4.............0 poliçe numarasıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, ... 8. Genel İcra Dairesi ██████████ E. sayılı dosyada borca itiraz etmiş olmakla birlikte ve kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemeniz tarafından itirazın iptaline karar verilse dahi ilgili madde gereğince takibin müvekkilin sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini, müvekkilinin %100 kusurlu olması sebebi ile rücu etme iddiası ve amacı bulunduğunu, davacı tarafın bu talebinden feragat ettiğini, buna göre davacı tarafın iş bu davanın konusu olan alacağından daha önce feragat ettiğinin açık ve net olduğunu, dosyadaki borçtan dolayı tekrar iş bu davanın konusu olan ... 8. Genel İcra Dairesi ██████████ Esas sayılı takip yapmasının kötü niyetli olduğunun bir göstergesi olduğunu, kötü niyet tazminatı talepleri olduğunu, bu nedenler ile davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Eldeki dava, İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK olarak kısaltılacaktır) 67. maddesi gereğince açılan itirazın iptali davasına ilişkindir. Öncelikle dosyanın geçirmiş olduğu safahat incelendiğinde, yargılamanın ilk olarak ... 42. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü, Mahkemece ████████ Karar sayılı kararla davada asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği, verilen görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleştiği, dosyanın kesinleşmesi üzerine Mahkememize gönderildiği ve yukarıda belirtilen esasa kaydedildiği görülmüştür. Mahkememizce davanın dayanağı olan icra dosyası getirtilmiş ve incelenmiştir. ... 8. Genel İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, davacının, davalı aleyhine 11.958,62 TL asıl alacak, 424,61 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 12.383,23 TL üzerinden icra takibi başlattığı, icra takibine dayanak olarak "... plakalı araç ile █████/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonucu ... plakalı araçta meydana gelen hasar masrafının rücuen tazmini" gösterildiği, bu kapsamda █████/2024 tarihli örnek 7 ödeme emrinin davalıya █████/2024 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı tarafından █████/2024 tarihinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı adına kayıtlı ve davalı sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile müvekkili şirket nezdinde kasko sigortalı ... plakalı aracın █████/2022 tarihinde karıştıkları trafik kazası sonrası ... plakalı araçta oluşan hasarın müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkili şirket tarafından ödenen hasar bedelinin kazada tam kusurlu olan davalı taraftan tahsili amacıyla icra takibi başlattıklarını, takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili ise cevap dilekçesinde özetle, davaya konu alacağın zaman aşımına uğradığını, ... plakalı aracın dava dışı ... sigorta nezdinde trafik sigortası ile sigorta örtüsüne alındığını, bu nedenle davanın sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Bilindiği üzere, Mahkemelerin görevine ilişkin kurallar kamu düzeniyle doğrudan bağlantılıdır. Görevle ilgili olarak gerek 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda gerekse 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda pek çok hüküm bulunmaktadır. Söz gelimi, Anayasa'nın 142/1.maddesi uyarınca, mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz (Anayasa'nın 36/2.maddesi). Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz (Anayasa'nın 37/1.maddesi). Bir kimseyi kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz. (Anayasa'nın 37/2.maddesi) Yine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1.maddesinde, mahkemelerin görevinin ancak kanunla düzenleneceği, göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu belirtilmiştir.6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemeleri genel görevli mahkemelerdir. Anılan maddede, "Mal varlığı haklarına ilişkin davalarda aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesinin genel görevli mahkeme olacağı" belirtilmiştir. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili bulunması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın TTK veya diğer mevzuatta mutlak ticari iş olarak düzenlenen hususlardan kaynaklanması gerekir.Bu açıklamalar çerçevesinde dava dilekçesi ve eldeki dosya incelendiğinde, davacı sigorta şirketi nezdinde █████/2021-2022 poliçe vadesinde "Genişletilmiş Artı Kasko Sigorta Poliçesi" ile sigortalı ... plakalı araç ile davalının maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın █████/2022 tarihinde karıştıkları trafik kazası sonucu davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı ... plakalı aracın gördüğü hasar nedeni ile yapılan tazminat ödemesinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla ... 8. Genel İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı görülmektedir. ... plakalı aracın davacı sigorta şirketi nezdindeki kasko sigorta poliçesi, zarar sigortası kapsamında olup, bu davada sigortalıya ödenmiş olan bedelin hasar sorumlusundan rücuen tahsili talep edilmektedir. Sigortacının açacağı rücu davalarında yetkili ve görevli mahkemenin tespitinde halefiyet ilkesi dikkate alınmalıdır. Diğer bir ifade ile sigortalı, zarar sorumlusuna karşı hangi mahkemede dava açması gerekiyor ise, halefiyet ilkesi gereğince sigortacının da rücu davasını aynı mahkemede açması gerekir. Bu cümleden hareketle, her ne kadar ... 42. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmişse de, davanın sigortalıya ödenmiş olan bedelin hasar sorumlusundan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, bu tür davalarda yetkili ve görevli mahkemenin tespitinde halefiyet ilkesi dikkate alınması gerektiği, eldeki davanın sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısına karşı açılmadığı, aksine hasara sorumlusuna karşı açıldığı, hasar sorumlu olan davalının tacir olmadığı, davanın da gerek TTK gerekse diğer mevzuat uyarınca mutlak ticari iş niteliğindeki bir dava mahiyeti taşımadığı anlaşılmakla, dava dilekçesinde ileri sürülen taleple ilgili görevli mahkemenin 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesi uyarınca Mahkemenin görevli olması durumunun dava şartı niteliğinde olduğu, Mahkemece dava şartlarının mevcut olup olmadığı hususunun davanın her aşamasında re'sen araştırılabileceği anlaşılmakla, Mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Dava konusu olaya ilişkin görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/1-c maddesi uyarınca Mahkemenin görevli olması dava şartı niteliğinde olduğundan, HMK'nın 115/2. Maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle DAVANIN USULDEN REDDİNE,2-Dosyanın görevli ve yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-... 42. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı kanun yoluna başvurulmadan kesinleştiğinden, mahkememizce verilen görevsizlik kararının da kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde, HMK'nın 21/1-c maddesi gereğince dosyanın görevli yargı yerinin belirlenmesi için ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine,4-HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025