Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde, iflas eden şirketin banka hesaplarındaki meblağların iflas sonrası yasalara aykırı şekilde borçlara mahsup edilerek iflas masasına dahil edilmediği iddiasıyla açılan alacak davası.
Özet: İflas idaresi tarafından açılan bu davada, iflasına karar verilen bir şirketin bankadaki hesaplarında iflasın ilanından sonra biriken paraların, davalı banka tarafından kredi tahsilatı ve hesap kapatma gibi gerekçelerle şirketin borçlarına mahsup edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir; zira İcra ve İflas Kanununa göre iflasın açılmasıyla tüm hacze kabil mallar masaya dahil olurken, iflas sonrası oluşan borç ilişkilerinde takas yapılamayacağı ve bankanın rehin hakkı olsa dahi paranın masaya girmesi gerektiği vurgulanarak, haksız mahsup edilen tutarın ticari faiziyle iflas masasına iadesi talep edilmektedir.
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: █████████ Esas - ████████
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARARESAS NO : █████████ EsasKARAR NO : ████████ Karar HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... VEKİLİ : ...DAVALI : ... VEKİLLERİ : ...DAVA : Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2024YAZIM TARİHİ : ... Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müflis şirketin davacısı olduğu Adana 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Esas sayılı dosyasından görülen konkordato istemli dava neticesinde █████/2020 tarihli celsede müflis şirketin iflasına, iflasın █████/2020 günü saat 12:05 itibariyle açılmasına karar verildiğini, iflas tasfiye işlemlerinin Adana 1 İcra müdürlüğü 2020/... İflas sayılı dosyasından yürütüldüğünü, konkordato süreci içerisinde komiser denetiminde faaliyetine devam eden müflis şirketin davalı banka nezdinde bulunan hesaplarında biriken bedellerin iflas tarihinden 1 hafta sonra █████/2020 tarihinde “kredi tahsilatı, master card tahsilatı ve dath hesabı kapatma” işlem açıklamaları ile banka tarafından İİK m. 184 hükmüne aykırı olarak müflisin borçlarına mahsup edildiğini, defalarca müzekkere yazılmasına rağmen davalı bankanın son yazdığı cevapta “yukarıda zikredilen bedellerin takas mahsuba konu edildiği ve ilgili tutarın mahkeme kararı olmaksızın gönderilemeyeceğinden” bahisle müzekkere gereğinin yerine getirilmemesinden dolayı ve arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamamasından dolayı bu davayı açtıklarını, İİK m. 184’e dayanarak iflasın açıldığı tarih itibariyle müflisin hesaplarında bulunan bedeller ile bu tarihten sonra müflisin hesaplarına giren bedellerin tamamının iflas masasına dahil olması gerektiğini, bu hükme rağmen müflisin hesaplarında bulunan dava konusun tutarın borca mahsup edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İİK m. 185’e atıf yaparak her ne kadar davalı banka tarafından gönderilen cevap yazısında ilgili tutarların müflis şirket ile akdedilen bankacılık hizmet sözleşmesi gereği bankaya rehnedilmiş olduğu belirtilmiş ise de bir an için rehin hakkı bulunduğu kabul edilse bile yasa hükmü gereğince rehinli malların da masaya gireceğinin açık olduğunu, davalı bankanın cevap yazısında dayandığı İİK m. 200, 201’in olayda uygulanmasının mümkün olmadığını, İİK m. 200/2’de “müflisin alacaklısı iflas açıldıktan sonra müflisin veya masanın borçlusu olursa takas yapılamayacağı” düzenlendiğini, müflisten alacaklı olan davalı ... Bankası iflasın açılması ile nezdinde bulunan müflise ait hesaplardaki paralar yönünden artık masanın borçlusu durumunda olduğunu, bu haliyle dava konusu tutarın takas-mahsuba konu edilmesinin mümkün olmadığını, davalı bankanın takas-mahsup işlemi yapabilmesi için öncelikle iflas idaresi tarafından tasfiye sürecinde İİK m. 206’da belirtilen 1.,2. ve 3. Sıra alacaklılara ödeme yapılması, arta kalan tutar olursa kendi sırasında takas-mahsup uygulayabileceğini, dilekçe ekinde sunulan Antalya 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/... E. 2015/... K. Sayılı dosyasından verilen kararda bu hususun zikredildiğini ve ilgili kararın temyiz ve karar düzeltme aşamalarında Yargıtay incelemesinden geçerek onandığını, iflasın açıldığı tarih itibariyle müflisin bütün hacze kabil mal ve haklarının bir masa teşkil edilerek alacaklıların alacakları oranında pay almalarının temin edilmesi gerektiğinin hükme bağlandığını, iflasın açılmasından sonra müflis şirketlerin risklerine mahsup edilen bilirkişilerce tespit edilecek tutarının davalıdan alınarak davacı müflis şirket iflas masasına dahil edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile hukuka aykırı şekilde müflis şirketin risklerine mahsup edilen bilirkişilerce tespit edilecek tutara kadar artırma hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL’nin mahsup tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan alınarak davacı iflas idaresine verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, bankanın Adana Ticari Şubesi tarafından ticari müşteri (müflis) ... Tekstil Oyuncak San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden ... Mağazacılık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti- ... ...- ... ...- ... ... müşterek borçlu müteselsil kefaleti ile Nakdi ve Gayrinakdi Krediler ile muhtelif krediler tesis edildiğini ve kullandırıldığını, söz konusu kredilerin ödenmesi amacıyla kredi borçlusu şirkete ve kefillere Adana 5. Noterliğinin █████/2019 tarih ve ... yevmiye nolu hesap kat ihtarnamesi, keşide edilmiş ve hesap özeti ile birlikte usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, ancak herhangi bir ödeme olmadığını, firmanın borçlarını yapılandırma saiki ile konkordato sürecine girdiğini, firma hakkındaki tüm tedbirlerin kaldırılarak firmanın iflasına karar verildiğini, iflas masasına taraflarınca alacak kaydı yaptırıldığını, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, banka ile borçlular arasında imzalanan genel kredi sözleşmeleri gereği bankanın rehin, takas, mahsup hakkı mevcut olduğunu, firmaya aradaki genel kredi sözleşmesi uyarınca nakdi ve gayrinakdi krediler tesis edilip kullandırıldığını, bu sözleşmenin amir hükümlerinden IV. maddede belirtildiği üzere şirketin hesapta bulunan her türlü hak ve alacağının bankaya rehinli olduğunu, rehinli alacağın iflas masasının alacağından öncelikli olduğunun kanunen düzenlendiğini, bankanın bu rehin hakkının mahsubu için borçludan herhangi bir izin almak veya ihbarda bulunmak zorunluluğu olmadığını, müvekkil bankanın iflas masasının borçlusu değil alacaklısı olduğunu, İİK m. 200 uyarınca alacağını mahsup etme hakkına sahip olduğunu, iflasın ilan edilmesinden sonra bankanın iflas masasına 8.291.985,10 TL alacaklı olduğuna dair kaydının alacağın müsdenidatı olan belgeler ile birlikte yapıldığını, icra üzerinde tedbir bulunmayan bankaya rehinli mevduatın alacağa mahsup edilmesinin İİK m. 200 gereği olduğunu, ilgili maddenin “alacaklı alacağını müflisin kendinde olan alacağı ile takas edebilir” demekte olduğunu, bankanın müflisin veya masanın borçlusu olmadığını, davacının bu beyanının gerçek dışı ve mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, alacaklının alacağını İİK m. 200 gereği mahsup etmek için masanın kararını beklemesini gerektiren bir kanun maddesi yada Yargıtay içtihadı olduğunu, alacaklıya kanundan tanınan mahsup hakkı olduğunu, bankaca yapılan takas işleminin yasaya uygun olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir. Bilirkişiler ..., ... ve ... 'ın mahkememize sunmuş oldukları bilirkişi heyet raporunda, davacı ... Tasfiye Halinde Tekstil Oyuncak Ltd. Şti. davalı ... Bankası AŞ’nin kredi borçlusu olduğu ve █████/2020 tarihinde "İİK 292/a-b. Maddesi uyarınca iflasına, İflasın █████/2020 günü saat 12:05 itibariyle açılmasına" karar verildiği, müflis şirketin davalı banka nezdinde bulunan ..., ... ve ... nolu hesaplarında biriken para, █████/2020 tarihinde "kredi tahsilatı, master card tahsilatı ve dath hesabı kapama" işlem açıklamaları ile davalı banka tarafından müflisin borçlarına mahsup edildiği, davacı şirket davalı bankanın yaptığı mahsup işlemine itiraz ettiği, itirazları ve davalı bankanın cevaplarının incelendiği, dava dosyası, tarafların beyanları emsal gösterilen yargı kararları ve TBK, İİK ve Bankacılık Kanunu’nun ilgili hükümleri incelenip değerlendirildiğinde, davalı bankanın davacıya hesap kat ihtarnamesi göndererek alacağını müflisin mevduat hesabından elde ettiği, masaya alacağını kaydettirdiği, dolayısıyla takas beyanında bulunduğu görülmekle hukuka aykırılık olmadığı tespit edilmiştir. Rapora itiraz sonucu düzenlenen ek raporda, kök raporda takas ve mahsup işlemine ilişkin değerlendirmeler yapılmış olduğu, davacı vekili rapordaki değerlendirmelere itiraz etmiş ve İİK m. 184 hükmüne işaretle davalı bankanın takas mahsup hakkının olmadığını ileri sürdüğü, itirazlar ve İİK m. 184 hükmünün davaya konu olayda uygulanması hususunda hukuki değerlendirme mahkemeye ait olduğu, davacı vekilinin talebi doğrultusunda davacı şirketin hesaplarında bulunan ve banka tarafından rehinli olan takas edilen alacağa ilişkin hesap hareketleri incelenmek istenildiği ancak kök rapordan sonra taraflar rapora itiraz etmişlerse de takas-mahsup işlemini gösterir hesap özetleri dosyaya sunulmadığından bu hususta tespit ve değerlendirme yapılamadığı ilişkin rapor sunulmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Somut olayda hukuki mesele, davacı müflis şirketin iflas tarihinden önce muaccel hale gelmiş kredi borcu nedeniyle banka hesabında bulunan tutarın iflas kararı neticesinde İİK 184. maddesine göre iflas masasına mı aktarılması gerektiği, yoksa banka hesabının bulunduğu ve iflastan önce muaccel hale gelmiş kredi borcu nedeniyle hesapta bulunan tutarın alacaklı banka tarafından mahsup edilip edilemeyeceğine ilişkindir. 2004 sayılı İİK'nın İflas Masası başlıklı 184. Maddesinde "İflas açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün malları hangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil eder ve alacakların ödenmesine tahsis olunur. İflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mallar masaya girer." şeklinde düzenlendiği; aynı kanunun Takas başlıklı 200. maddesinde ise "Alacaklı alacağını müflisin kendinde olan alacağı ile takas edebilir. Aşağıdaki hallerde takas yapılamaz.1-Müflisin borçlusu iflas açıldıktan sonra müflisin alacaklısı olursa;2-Müflisin alacaklısı iflas açıldıktan sonra müflisin veya masanın borçlusu olursa" şeklinde düzenlemenin yapıldığı; böylelikle somut olayda çözümlenmesi gereken hususun davalı bankanın kredi alacağının iflas tarihinden önce mi sonra mı muaccel hale geldiğinin tespiti önem taşımaktadır. Mahkememizce anılan hususta davacının davalı banka nezdinde banka hesap hareketleri ile taraflar arasında iflas tarihi öncesi akdolunmuş genel kredi sözleşmelerine istinaden kullandırılan kredi ürünleri dosyaya celp olunmuştur.Her ne kadar 03.07.2020 tarihinde iflasına karar verilen davacı tasfiye halinde ... Tekstil Oyuncak İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti’nin davalı banka ile müşterisi olan firma arasındaki genel kredi sözleşmeleri ile firmaya kullandırılan krediler dolayısı ile banka nezdinde iflas tarihinden önce açılmış ... , ... ve ... no'lu müflis banka hesabında, banka tarafından takas/mahsuba konu edilmiş bakiyesinin aslında iflas masasına aktarılması gerektiği, çünkü iflas ile birlikte müflis tüm hak, alacak ve borçlarının iflas masasına intikal etmesi gerektiği, bu nedenle davacı bankaca kredi borcuna istinaden takas/mahsuba konu edilen müflisin banka hesabındaki tutarın iflas masasına iadesi talepli dava açılmış ise de;Mahkememizce hükme esas alınan █████/2022 tarihli bilirkişi heyeti kök raporu ve █████/2023 tarihli ek raporlarında da belirtildiği üzere; iflasına karar verilen davacı tasfiye halinde ... Tekstil Oyuncak İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti ile davalı banka arasında iflas kararı öncesi akdolunan genel kredi sözleşmeleri nedeniyile davacıya kullandırılan krediler dolayısı ile banka nezdinde iflas tarihinden önce açılmış ..., ..., ... no'lu davacının banka hesabında, banka tarafından takas/mahsuba konu edilmiş bakiyesinin olduğu, davalı bankanın ilgili hesaplarda bulunan para üzerindeki genel kredi sözleşmeleri ile mevduat rehnine bağladığı davalı banka alacağı yönünden kredi borcundan takas/mahsup hakkının bulunduğu; dava dosyasına kazandırılan bilgi, belgeler ve hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde, davalı banka alacağının iflas tarihinden önce muaccel olması, davalı bankanın iflas alacaklısı olması, davalı banka kesinti işlemini iflasın açılmasından sonra yapmışsa da davalı bankanın davacıya hesap kat ihtarnamesi göndererek alacağını müflisin mevduat hesabından elde ettiği, dolayısıyla takas beyanında bulunduğu alacağın iflasın açılma tarihinden önce doğduğu, genel kredi sözleşmesi 15.11.2013 tarihinde imzalandığı, hesap kat ihtarnamesinin ise iflas tarihi öncesi olan 01.02.2019 tarihli olduğu tespit edilmiş olmakla 2004 sayılı İİK’nın 200. maddesi gereğince davalı bankanın mevduat hesabına POS bloke çözme işlemleri sonucu yatan paraları alacağına takas/mahsup etme hakkına sahip olduğu; iflas tarihi öncesi muaccel hale gelmiş alacak nedeniyle davalı bankanın alacağı İİK'nın 184. maddesi gereğince iflas masasına aktarmayıp İİK'nın 200. maddesi gereğince takas/mahsup hakkını kullanabileceği, aksinin kabulünün ise alacaklının takas hakkını kanunda tanınan imkana rağmen tamamıyla ortadan kaldırmış olacağı anlaşılmış olup; davanın reddine dair aşağıda yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE, 2-Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 427,60-TL den peşin alınan 170,78-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 256,82-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-AAÜT gereğince hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 4-Arabuluculuk bürosu tarafından ödenmesine karar verilen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,5-Davacının yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,6-Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise PTT aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına ) İlişkin taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar usulen açıkça okunup anlatıldı. █████/2024 Katip ... Hakim ...¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır