İstinaf Mahkemesi, COVID-19 pandemisi nedeniyle fuar sözleşmesi ertelemesi ve itirazın iptali davasında bedel iadesi talebini inceledi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının ödeme yaptığı fuarın COVID-19 pandemisi nedeniyle aşırı uzun süre ertelenmesi ve davacıya yeni tarihin bildirilmemesi üzerine sözleşmeyi feshedip bedel iadesi talep etmesi, icra takibi başlatması ve davalının itirazının iptali davasıyla ilgilidir; davalı, ertelemenin mücbir sebep ve sözleşmedeki tarih değiştirme hakkına dayandığını, fuarın yapıldığını ve edimini yerine getirdiğini savunurken, ilk derece mahkemesi davalının fuarı düzenleyerek edimini ifa ettiği ve ödemenin geri istenemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiş, davacı ise istinafta, fuar erteleme süresinin makul olmadığını, mücbir sebep koşullarının oluşmadığını, kendisinin bilgilendirilmediğini ve davalının delil sunmamasına rağmen beyanlarının esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ17. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:█████████ EsasKARAR NO:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:Bakırköy 7. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ:█████/2022NUMARASI:████████ Esas, ████████ KararDAVA:İTİRAZIN İPTALİ KARAR TARİHİ:█████/20266100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında █████/2020 tarihinde imzalanan ... Sözleşmesine istinaden müvekkili tarafından davalıya 67.016,25 TL ödendiğini, ancak 14 ayı aşkın bir süre gerçekleşmesi beklenen fuar düzenleme ediminin davalı tarafından yerine getirilmediğini, artık sözleşmenin devamı müvekkili açısından katlanılamaz hale geldiğinden Kadıköy ... Noterliğinin █████/2021 tarihli ihtarnamesi ile sözleşme feshedilerek ödenen bedelin 30 gün içinde iadesinin istendiğini, ihtarnameye cevap verilmediği gibi bedelin de iade edilmediğini, bunun üzerine Bakırköy 3. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin de davalının itirazı üzerine durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; 22-26 Eylül 2020 tarihlerinde yapılması planlanan fuar için taraflar arasında sözleşme imzalandığını, ancak Covid 19 pandemisinin ortaya çıkması ile birlikte Ticaret Bakanlığı tarafından alınan karar ile ülke genelinde yapılacak fuarların 16 Mart 2020 tarihinden 01 Eylül 2020 tarihine kadar durdurulduğunu, müvekkilinin de bu kapsamda fuarı ertelemek zorunda kaldığını, bu durumun müvekkili için mücbir sebep teşkil ettiğini, fuarın, sektör temsilcileri ile de mutabık kalınarak ertelendiği 08-12 Eylül 2021 tarihleri arasında gerçekleştirildiğini, sözleşmeyi iptal ederek fuara katılmayacağını bildiren davacıya sözleşmenin imzalanmasından sonra fuara katılmayı reddeden katılımcıların sözleşmeden doğan maddi ve manevi sorumluluklarının devam ettiğinin bildirildiğini, ancak davacının fuara katılım sağlamadığını, davacının iddiasının aksine ortada bir ifa imkansızlığının olmadığını, zira fuarın ertelenerek akabinde yapıldığını, sözleşmeye göre müvekkilinin gerekli görmesi halinde fuar tarihini değiştirme hakkının olduğunu ve bu durumun davacıya fesih hakkı vermeyeceğini, davacının fuara katılmaması halinde ödeme yükümlülüğünün devam ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEME KARARI:İlk derece mahkemesince; davalının, fuarın iptal edilmeyip ertelendiğini ve davacının sebepsiz olarak fuarın düzenlendiği yeni tarihte katılım sağlamadığını beyan ettiği, bu hususta davacının bir itirazının bulunmadığı, davalının, sözleşmenin ikinci fıkrası ile fuarın tarihlerini değiştirme hakkının korunduğu, sözleşmenin irade serbestisi içinde imzalandığı ve bunun aksine dair bir iddianın bulunmadığı, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği bir sözleşme ile davalıya tanınan bu imkanı, bir tacir olarak basiretli davranma yükümlülüğü bulunan ve sözleşmenin tarafı olan davacının tanıdığı ve bu imkan dahilinde davalının fuar tarihinde bir değişikliğe gittiği, üstelik bu hakkın sözleşme ile normal şartlar altında sağlandığı ve ertelemenin ise salgın hastalığa dayalı olduğu hususu da göz önüne alındığında söz konusu fuarın tarihinde yapılan değişiklik ile ifa imkansızlığı durumunun yaşanmadığı ve hatta fuarın 8-12 Eylül 2021 tarihinde yapıldığı, buna göre davalının sözleşme gereği yüklendiği edimi yerine getirdiği ve sözleşmeden kaynaklı ödemenin geri istenemeyeceği gerekçelerine istinaden davanın reddine dair karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; sözleşme gereği fuarın gerçekleştirilme tarihinin 22 - 26 Eylül 2020 tarihleri olduğunu, bu durumda █████/ 2020 tarihinden sonra fuarların düzenlenmesine engel teşkil edecek bir hususun söz konusu olmadığını, fuarın davalının iddiasına göre Ticaret Bakanlığı tarafından █████/2020 ile █████/2020 tarihleri arasında beş buçuk ay durdurulduğu kabul edilse dahi, fuarın 1 yıl sonra değil beş buçuk ay sonra yapılması gerektiğini, bu nedenle ortada mücbir bir sebep olmadığını, ayrıca sözleşmede mücbir sebeple ilgili bir hükmün de bulunmadığını, fuarın bu tarihlerden çok sonra 08-12 Eylül tarihinde yapıldığını, ancak yeni fuar tarihi ile ilgili müvekkiline bilgi dahi verilmediğini, davalıya cevap dilekçesinde belirttiği delillerin toplanmasına ilişkin verilen kesin süreye rağmen delil ibraz etmediği halde davalının beyanları esas alınarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, sözleşmede davalının fuar tarihlerini değiştirme hakkı bulunsa da, bu hüküm ile kastedilenin fuar tarihlerinin kısa süreli ertelenmelerine ilişkin olduğunu, önceden tarihi belirlenmeyen bir yıl gibi uzun bir süreli ertelemenin sözleşmenin ne lafzına ne de ruhuna uygun olmadığını, davalının ... bedelini 21 ay öncesinden alıp bu süre zarfında müvekkiline fuarın düzenlenip, düzenlenmeyeceği ve/veya ne zaman düzenleneceği hakkında hiç bir bilgi verilmeden fuarı dilediği gibi ertelemesinin gerek MK'nun 2. maddesi gerekse de hakkaniyet ve ölçülülük ilkeleri çerçevelerinde kabulünün mümkün olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, sözleşmenin feshinden kaynaklı yapılan ödemenin iadesi/tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Davacının, davalı hakkında Bakırköy 3. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında 67.016,25 TL asıl alacak ve 925,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 67.941,63 TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalının takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu, itirazın davacı alacaklıya tebliğine dair bir belgeye rastlanmadığından işbu itirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.İstinaf konusu edilen uyuşmazlık, ... sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle davalıya ödenen icra takibine konu edilen tutarın iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık (...) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir.Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Bir başka söyleyişle, sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir.Gerçekten de sözleşmeye bağlılık ilkesi, hukuki güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır.Taraflar arasında 22-26 Eylül 2020 tarihinde gerçekleşecek ... 2020 Fuarı için ... Sözleşmesi imzalanmış, sözleşme bedeli 67.016,25 TL olarak kararlaştırılmıştır. Dosya kapsamına göre sözleşme bedelinin bir kısmının bankadan havale yoluyla bir kısmının ise davalıya teslim edilen çekler ile ödendiği, davalının da aksine bir iddiasının bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacı, Kadıköy ... Noterliğinin █████/2021 tarihli, ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile, pandemi nedeniyle fuar düzenleme ediminin zamanında gerçekleşmediğini, pandeminin ne zaman sona ereceği de öngörülmediğinden edimin fiilen imkansızlaştığını ve sözleşmenin devamının kendisi açısından katlanılamaz hale geldiğini belirterek sözleşmeyi feshederek yapılan ödemenin de iadesini talep etmiş, ertelenen fuar 08-12 Eylül 2021 tarihleri arasında yapılmıştır.Dava konusu sözleşmenin 2 maddesinde; "...Katılımcı, bu imzadan sonra fuara katılmayı reddetse dahi katılımcının maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder. Katılımcı, ... koşulları, sergi veya fuarın yeri, katılımcının fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, ünvanı vb. hususlarda düzenleyicinin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder." hükmü yer almaktadır. Sözleşmenin fuara katılım koşullarına ilişkin 2. maddesi gereği, davalı şirketin fuarın düzenleme tarihini tek taraflı olarak değiştirme hakkı bulunup bu değişiklikler sözleşmenin fesih sebebi yapılamayacağı gibi, katılımcının ücret ödeme yükümlülüğünü de ortadan kaldırmamaktadır.Nitekim Yargıtay 23. HD'nin █████████ Esas, █████████ karar sayılı kararı da bu doğrultudadır. Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiğine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2022 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026