İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde, tanınmış bir firmanın alüminyum gövdeli vibrasyon takozlarının kopyalandığı iddiasıyla açtığı haksız rekabet ve tazminat davası ile davalının ürünün standart olduğu savunması.
Özet: Bu hukuki belgede, önde gelen bir firma, alüminyum gövdeli vibrasyon takozları tasarımlarının davalı tarafından kopyalandığı, haksız kazanç elde edildiği ve kendilerine ait ürünlerinmiş gibi satıldığı iddiasıyla haksız rekabet davası açarak bu eylemlerin menini, kopya ürünlerin imhasını, kar kaybı ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur; davalı ise savunmasında, söz konusu ürünün standart bir parça olduğunu, kendilerinin 1990dan beri ürettiğini, davacının tasarımlarının tescilli olmadığını veya koruma süresinin dolduğunu, dolayısıyla haksız rekabet eylemi olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; müvekkili firmanın tanınmış bir firma olduğunu, firmanın Türkiye'de gemi, yat, römorkör, iskele ve liman usturmaçaları ile vibrasyon takozları üretimi yapan, konusunda ülkemizin önder kuruluşlarından biri olduğunu, davaca firmanın ürünlerinin başkaları tarafından sıklıkla kopyalandığını, müvekkili firmanın dava konusunun Alimunyum Gövdeli Vibrasyon takozlarını AVT (3A-4-4A-5-6) kodlar ile ürettiğini, söz konusu takozların çizimlerinin ... 12. Noterliğinin ... gün ve ... yevmiye nolu noter beyanı ile noter tarafından tescil edilmiş olduğunu, dava konusu kopya üretimi yapılan takozlara ilişkin katalogların dosyaya sunulacağını, müvekkili firmanın dava konusu ürünlerinin 2003'ten beri ürettiğini gösterir 2003-2004 yılı ... ve müvekkili firmaya ait 2010 yılı Ürün Tanıtım kataloğunun dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, kopya ürünlerin ... üretimi algısı verilerek satıldığını, davalı tarafından haksız kazanç elde edildiğini, fazlaya ilişkin dava ve hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne, telafisi imkansız zararlar meydana gelmemesi için davalı elinde bulunan plan ve projeleri davalının kullanmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalının üretimini yapmış olduğu Alimunyum Gövdeli Vibrasyon takozları plan ve projelerinde müvekkili firmaya ait proje ve tasarımların kullandığını, fiilin ve rekabetin haksız olduğunun tespitine, haksız rekabetin men'i ile davalı elinde bulunan plan ve projelerin ve kopya Alimunyum Gövdeli Vibrasyon takozlarının imhasına, davalı firmanın, müvekkili firma plan ve projelerini kullanarak elde ettiği kar’ının saptanmasını, müvekkili firmanın umduğu kar kaybının hesaplanmasını ve müvekkili firmanın plan ve projelerinin kullanma bedelinin ve de uğradığı zararın belirlenmesine, davalıların haksız eylemi nedeniyle müvekkili firmanın zararı olarak şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın avans faiziyle, 150.000,00 TL manevi tazminatın avans faiziyle davalıdan alınarak taraflarına verilmesine, masrafın davalıya ait olmak üzere hükmün tirajı 50.000'den fazla olan ulusal gazetede yayınlanmasına, tüm masraflar ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili şirketin 1988 yılında kurulduğunu ve faaliyet gösterdi müvekkili şirketin davacı şirketin çizim veya ürünleri ile hiçbir ilgisinin olmadığını, n ketin kurulduğu yıldan bu yana vibrasyon takozu da dahil kendi ürettiği pek çok ürünün satışını yapan bir şirket olduğunu, bu ürünlerin davacının ve sektördeki pek çok firmanın da yaptığı gibi uluslararası fuarlarda ve bu uluslararası firmaların kataloglarında görülerek yapıldığını, bu ürünün bizim ülkemiz dışında ... gibi birçok ülkede gemilerin, yatların ve teknelerin motorlarında titreşimi engellemek için kullanılan standart bir parça olduğunu, yeni bir ürün olmadığını, piyasada bu ürünü yapan ve satan pek çok firma bulunduğunu, web üzerinden inceleme yapıldığında ulusal ve uluslararası pek çok firma tarafından üretilen ve satılan bir parça olduğunun görüleceğini, Müvekkili şirketin de 1990 yılında uluslararası bir fuarda bu ürünü gördüğünü ve bu şekilde üretip satmaya başladığını, davacı ile müvekkili şirketin hiçbir ilgisinin olmadığını, müvekkili şirketin hiçbir işinde davacı şirketi kötüleyecek haksız rekabet oluşturacak eylemde bulunmadığını, davacı şirketin adını, logosunu vs. telaffuz dahi etmediğini, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği dava konusu ürünün tescilli bir ürün olmadığını, vibrasyon takozları ile ilgili fotokopi olarak dosyaya sunduğu ... 12. Noterliğinin ...tarih, ... no.lu beyan evrakının dava konusu vibrasyon takozlarına ilişkin hak sahipliğini gösterir bir belge olmadığını, bu ürünü tasarım olarak kabul etseler dahi tescilsiz tasarımların koruma süresinin, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren 3 yıl olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte hukuken tescilsiz ve koruma süresi sona ermiş bir ürünün aynen kopyalanması veya taklit edilmesinin tek başına haksız rekabet fiilini oluşturmayacağını, müvekkili şirketin 1988 yılından bu yana ticaretini dürüst bir şekilde yapan bir tacir olup, bugüne kadar böyle bir dava ya da şikayetle karşılaşmadığı gibi haksız rekabet oluşturacak hiçbir eylemde de bulunmadığını, buna ilişkin dosyada herhangi bir delil de bulunmadığını, bu nedenle yaklaşık ispat niteliğinde delil dosyada da bulunmadığından ihtiyati tedbir talebinin reddi gerektiğini, usule ilişkin olarak davanın zamanaşımı yönünden reddine, esasa ilişkin olarak ise haksız ve dayanaksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizin... esas ... karar sayılı █████/2023 tarihli kararı ile " 1-Dava dilekçesinin HMK 114/1-c , 115/2 mad uyarınca görev yönünden usulden reddine ve mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Karar kesinleştiğinde ve HMK 20 md uyarınca 2 haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,"dair karar verildiği, kararın davacı tarafın istinaf etmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin █████/2023 tarih ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile "Davacı vekilinin dava dilekçesinde; davacı tarafça çizilen ve tasarlanan takozların çizim ve projelerinin eser mahiyetinde olduğu ileri sürülmekle birlikte FSEK hükümlerine dayanılmadığı, davalı tarafın müvekkiline ait "Alüminyum Gövdeli Vibrasyon Takozlarını" kopyalayarak üretime geçtiği ve satıldığını, haksız rekabette bulunulduğunu ileri sürdüğü anlaşılmıştır. Davacı iddialarının ileri sürülüşü itibarıyla Noter beyannamesi ekindeki fotoğraf, açıklama, çizim ve ölçülerin bulunduğu belgelerin çoğaltıldığının ileri sürülmediği, beyanname ile tespit ettirilen takozların taklit edilerek piyasaya sürüldüğünün ileri sürülerek haksız rekabetin tespiti, meni, refi ile tazminat talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince, yanılgılı değerlendirme ile, davanın FSEK 84. Maddeden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, mahkeme kararının kaldırılmasına," karar verilmiştir. Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya ait olduğu ileri sürülen tasarım ve çizimlerin davalı tarafça izinsiz kullanılıp kullanılmadığı, davalı fiilinin haksız rekabet yaratıp yaratmadığı, haksız rekabet koşullarının oluşup oluşmadığı, davacı tarafça haksız rekabetin tespiti, men'i ve ref'i ile kar kaybı uğranılan maddi zarar ve manevi tazminat isteminde bulunup bulunamayacağı ve zamanaşımı hususunda toplanmaktadır. Mahkememizin █████/2023 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere mali müşavir bilirkişi, Makine Mühendisi bilirkişi, Bilgisayar Mühendisi bilirkişi ve Haksız ve Rekabet alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen █████/2024 tarihli raporda özetle; " 6-TEKNİK İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Dosya üzerinde yapılan incelemede dava konusu olayın; Davacı tarafından üretilen ve çizimlerinin hak sahibi olduklarını iddia ettikleri alüminyum gövdeli vibrasyon takozu ürününün Davalı tarafından kopyalanarak üretime geçilmesi ve kopya ürünlerin Davacı üretimi algısı verilerek satılması ile haksız rekabet kurallarına aykırı hareket edilmiş olduğu iddiasıyla manevi tazminat istemi ile haksız rekabet fiilinin önlenmesi talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafından ise 1990' lı yıllardan bu yana vibrasyon takozu üretip sattığı, söz konusu ürünün yeni bir ürün olmadığı ve bir çok ülkede gemi, yat ve teknelerin motorlarında titreşimi engellemek için kullanılan standart bir parça olduğu ve piyasada bu ürünü yapan ve satan pek çok firmanın bulunduğu savunulmuştur. Davacı tarafından, davaya konu edilen vibrasyon takozu ürünü ile ilgili olarak ... 12. Noterliği' nin... ve ... yevmiye numaralı evrakını dosyaya sunmuş olduğu görülmüştür. Söz konusu evrakta; Tasvire Orak tarafından, ekte fotokopileri bulunan plan, proje ve çizimlerin kendisine ait olduğunun beyan edilerek noter onayı gerçekleştirilmiş olup, ekinde yer alan fotokopi dokümanında ise alüminyum gövdeli vibrasyon takozlarının görselleri ile çizim belgesinin mevcut olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafından da davaya konu olan ürünün farklı firmalar tarafından da üretilerek satıldığına dair görselleri dosyaya sunmuş olduğu anlaşılmıştır. Davalı Vekili tarafından, dava konusu ürünün çizimlerine ilişkin olarak yerinde inceleme yapılması gerektiği talebi ile Sayın Mahkeme tarafından verilen yetki ile söz konusu ürünün çizimlerinin incelenebilmesi için Davalı Şirkette yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Yapılan yerinde incelemede Davalı tarafından; ürünün proje ve çizim dosyalarının mevcut olmadığı, çizimle üretilen bir ürün olmadığı ve 3 boy kalıp halinde standart olarak üretimi sağlandığı belirtildiğinden dolayı herhangi bir inceleme yapılabilmesi mümkün olmamıştır. Yalnızca örnek olarak Davalı şirket tarafından üretildiği belirtilen ve inceleme sırasında sunulan 2 numara boy vibrasyon takozu ürününün fotoğraf çekimi yapılarak aşağıda sunulmuştur. ... Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin2019 ve 2020 yıllarına ilişkin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, 2021-2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, T.T.K ve V.U.K hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,Davalı şirketin 2019-2020-2021-2022 yıllarına ilişkin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, 2023 yıllarına ilişkin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, T.T.K ve V.U.K hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,Davalı Şirket nezdinde çizim dosyası bulunmadığı belirtildiğinden, dava konusu ürüne ait her iki tarafın çizim dosyalarının karşılaştırılmasının mümkün olmadığı, aynı zamanda Davalı tarafından sunulan dokümanlarda da yer aldığı üzere ürünün Davalı dışında başkaca firmalar tarafından da üretilerek satışının gerçekleştirilmiş olduğunun anlaşıldığı,C-Haksız Rekabet Hukuku Yönünden Yapılan Değerlendirmede; davacı tarafından üretildiği iddia edilen Alüminyum Gövdeli Vibrasyon Takozlarının davacı şirket tarafından kullanılmasından söz edilemeyeceği, benzerliklerin teknik zorunluluktan kaynaklandığı TTK m. 54 uyarınca haksız rekabetin varlığından söz edilemeyeceği, bu kapsamda maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin şartların gerçekleşmediği,..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Mahkememizin █████/2024 tarihli ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere mali müşavir bilirkişi, Makine Mühendisi bilirkişi, Bilgisayar Mühendisi bilirkişi ve Haksız ve Rekabet alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen █████/2026 tarihli ek raporda özetle; "Davacı vekilinin kök rapora itirazı sonucu davacı şirketin adresinde keşfen yapılan incelemede, kök rapordaki değerlendirmelerin doğru ve isabetli olduğu, dava konusu vibrasyon takozlarının çok basit yapısı ve kolaylıkla bulunabilen malzemesi nedeniyle döküm işlemi yapabilen her işletmede imal edilebileceği, Türkiye'de ve dünyada çok sayıda imalatçısının olduğu, davacı şirketin özel tasarımı olmadığı, dolayısıyla davalı şirketin davacı şirketin özgün tasarımını taklit ettiğinin söylenemeyeceği kanaatine varılmıştır. SONUÇ:Yukarıda açıklandığı üzere: Dava konusu vibrasyon takozlarının döküm tekniğini kullanan her işletmenin rahatlıkla imal edebileceği basitlikte olduğu, Tasarımının davacı şirketin özgün çalışması olmadığı, Davacı şirket tarafından imal edilmedikleri, fason üretim olarak yaptırıldıkları, Davalı şirketin davacı şirketin özgün tasarımını taklit ettiğinin söylenemeyeceği Kök rapordaki görüşlerimizin aynen devam ettiği" şeklinde rapor ibraz edilmiştir.Somut olayda alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, teknik bilirkişi tarafından dava konusu vibrasyon takozlarının çok basit yapısı ve kolaylıkla bulunabilen malzemesi nedeniyle döküm işlemi yapabilen her işletmede imal edilebileceği, Türkiye'de ve dünyada çok sayıda imalatçısının olduğu, davacı şirketin özel tasarımı olmadığı, dolayısıyla davalı şirketin davacı şirketin özgün tasarımını taklit ettiğinin söylenemeyeceği mütalaa edilmekle usul ve yasaya uygun, denetime elverişli şekilde düzenlenen bilirkişi raporunda yapılan tespitler doğrultusunda eldeki davada TTK m. 54 uyarınca haksız rekabetin varlığından söz edilemeyeceği kanaatiyle davacının maddi ve manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;1-Davacının maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden davanın reddine, 2-Karar tarihine göre alınması gereken 732,00 TL harcın peşin alınan 2.179,90-TL harçtan mahsubu ile fazla yatan 1.447,90-TL karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Maddi tazminat yönünden; Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 5-Manevi tazminat yönünden; Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,7-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. █████/2026 Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır