trafik kazası sonucu pert olan aracın rayiç bedeli ile ilgili, sigorta tahkim komisyonu kararı sonrası kesin hüküm itirazına dayalı istinaf başvurusu süreci.

Trafik kazası sonucu pert olan aracın rayiç bedeli ile ilgili, sigorta tahkim komisyonu kararı sonrası kesin hüküm itirazına dayalı istinaf başvurusu süreci.

Özet: Trafik kazasında ağır hasar gören aracının gerçek pert bedelinin sigorta tahkim komisyonunca eksik ödendiğini iddia eden davacı, açtığı kısmi alacak davasının, ilk derece mahkemesince önceki tahkim kararının kesin hüküm teşkil ettiği gerekçesiyle usulden reddi üzerine, tahkim kararının mevcut talebin tamamını kapsamadığını ve kesin hüküm şartlarının oluşmadığını belirterek bu karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO : █████████

KARAR NO : █████████

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ: █████/2026

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İşbu dava kapsamında █████/2023 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu ... başvuru numarası ile hakeme başvurulmuş olduğundan zamanaşımı süresi kesilmiş olup Uyuşmazlık Hakeminin █████/2024 ... sayılı kararının tebliği ile zamanaşımı süresinin tekrardan başladığını, 29.11.2022 tarihinde ... plaka sayılı aracın, müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması neticesinde müvekkilinin aracının ağır hasar gördüğünü, kazanın oluşumunda ... plaka sayılı aracın sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, gerçekleşen kazada müvekkiline ait ... plakalı aracın almış olduğu darbe neticesinde ağır hasarlandığını, ... plakalı aracın, davalı sigorta şirketine ... poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin, aracındaki hasarın onarımı için ... A.Ş.'ye başvurmuş olup ... A.Ş. tarafından açılan hasar dosyası üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde, araçtaki hasarın miktarının fazlalığı nedeniyle müvekkilinin aracının pert e ayrılmasına karar verildiğini, hasar dosyası kapsamında aracın rayiç bedeli 280.000,00-TL ve sovtaj bedeli 136.600,00 TL olarak belirlendiğini, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılmış bilirkişi rayiç bedeli 285.000,00 TL belirlediğini ancak davalı sigorta şirketi belirlediği rayiç ve sovtaj bedellerini ödememiş olmasına rağmen bilirkişi ödemiş gibi hesap yaptığını, ... dosyasında ıslah yapılmadığını ve 5.000,00 TL üzerinden karar verildiğini, davalı şirket ekteki mutabakatname de yer alan 280.000,00 TL rayiç bedeli ödemediğini, aracın gerçek rayiç değerinin kendi araştırmalarına göre en az 421.500,00 TL olduğunu, müvekkilinin aracında meydan gelen hasar sebebiyle ödenen bedel ile (... kararı gereği 5.000,00 TL) aracın gerçek rayiç değeri arasındaki 416.500,00-TL pert bedelinin poliçe limitleri dahilinde ödenmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 109. madde gereğince kısmi alacak davasının kabulü ile müvekkiline ait ... plakalı araç için şimdilik 100,00-TL pert bedelinin poliçe limitleri dahilinde 29.11.2022 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizinden aşağı olmamak üzere enflasyon oranında faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 29.11.2022 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında hasarlanan ... plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan maddi zararların karşılanması talebiyle müvekkili şirket aleyhine işbu dava ikame edildiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, yapılan incelemede aracın rayiç değerinin 280.000,00 TL olarak tespit edildiğini, başvuru dilekçesinde bahsi geçen 29.11.2022 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı aracın, müvekkili şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, davacı yan tarafından █████/2024 tarih ve imzalı ibraname ile müvekkili sigorta şirketi yönünden borçtan ibra olmuş bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "6100 sayılı Yasanın 114/1-i ve 115/2 maddesi gereğince davanın kesin hükme ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerektiğini, bu madde gereğince talepler farklı olduğu için kesin hüküm şart oluşmadığını, bir hüküm, davada veya karşılık davada ileri sürülen taleplerden, sadece hükme bağlanmış olanlar hakkında kesin hüküm teşkil ettiğini, bu madde gereğince pert bedelini ne kadar olacağı ödenip ödenmediği ve mahsup yapılıp yapılmayacağı tahkim yargılamasında hükme bağlanmadığından karar kesin hüküm teşkil ettiğini, Mahkemece hüküm altına alınmayan ve önceki yargılamalarda açıkça reddedilmeyen 2005 yılı ve sonrasına ilişkin alacak taleplerine ilişkin davanın bilirkişi incelemesi yaptırılarak ilk davada belirlenen kriterlere göre hesaplama yapılıp alacağın olup olmadığı konusunda bir karar verilmesi gerekirken kesin hüküm oluşturmayan bir karara dayanılarak kesin hükmün varlığından bahisle davanın reddi usul ve yasaya aykırı olduğunu, eski ve yeni davanın konusu olan maddi şeyler fiziksel bakımdan aynı olsa bile bu şeyler üzerinde talep olunan haklar farklı ise müddeabihlerin aynı olduğundan bahsedilemeyeceğini, her iki davanın dayandığı maddi vakıalar (olaylar) aynı ise diğer iki koşulun da bulunması hâlinde kesin hükmün varlığından söz edilebileceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle hasar bedeli talepli maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmakla yükümlü olup taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler (HMK m. 115/1). Mahkeme, karşılıklı dilekçelerin verilmesinden sonra ön incelemede öncelikle dava şartlarını, dava şartlarından sonra ilk itirazları inceler ve bu hususlarda karar verir (HMK m. 115, 117/2, 137/1, 138, 139, 140). Gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir (HMK m. 138, 140). Mahkeme, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ve dava şartlarını, dava şartlarından sonra ilk itirazları incelemeyi tamamladıktan sonra, ön inceleme için bir duruşma günü tespit ederek taraflara bildirir (HMK m. 139/1). Ön inceleme duruşması da tamamlandıktan sonra, tahkikata başlamadan önce, hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def’ileri inceleyerek karar vermesi gerekir (HMK m. 142).

Dava konusu uyuşmazlığın daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması (derdest olmaması) ve daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması dava şartıdır ( HMK m.114/1-ı-i) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir (6100 sayılı HMK m.115/2).

HMK'nın 303/1. maddesine göre, bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.

Somut olayda; █████/2022 tarihinde, davalı sigorta şirketine ... poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araç arasındaki trafik kazası neticesinde ... plakalı aracın hasarlandığı, eksper raporu doğrultusunda davacıya ait aracın rayiç değerinin 280.000,00TL sovtaj bedelinin ise 136.000,00TL olarak belirlendiği ve █████/2023 tarihli mutabakatname imzalandığı, davalı tarafından davacıya 143.000,00TL ödendiğine ilişkin █████/2023 tarihli ibraname imzalandığı, ödemenin yapıldığına ilişkin makbuz veya banka dekontu bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacının ...'nın ... başvuru sayılı dosyasında fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak hasar pert bedeli farkının tahsili talepli başvuru yaptığı, bu başvuru dosyasında alınan bilirkişi raporunda bakiye 5.000,00 TL hasar olduğunun tespit edildiği, bunun üzerine ...'nın ██████████ Karar sayılı kararı ile "Başvuranın 5.000 TL araç hasar farkı tazminatının kabulüne" itiraz yolu açık olmak üzere karar verdiği anlaşılmıştır.

... Hakem Heyetinin ...sayılı dosyasında verdiği karar uyuşmazlığın esasını çözümleyen kararlardan biri olmadığı gibi, karara karşı itiraz yoluna başvurulup başvurulmadığı ve kararın şekli anlamda kesinleşip kesinleşmediğinin de araştırılmadığı, ayrıca davacının ... Hakem Heyetinin ... sayılı dosyasında davacının alacak konusu pert bedel farkı iken işbu davada ise mutabakatnamede belirlenen aracın rayiç ve sovtaj bedellerinin ödenmediği iddiasına dayanılarak tazminat talep edildiği anlaşıldığından dava konularının aynı olmadığı ve kesin hüküm koşulları oluşmadığı halde İlk Derece Mahkemesince kesin hüküm dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır

O halde İlk Derece Mahkemesince işin esasına girilerek ödeme dekontlarının da ilgili sigorta şirketinden celbi ile diğer delillerle birlikte değerlendirme yapılarak oluşacak duruma göre karar vermek olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine,

4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,

5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026