Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, 1999 depremi ve imar kanunu değişiklikleriyle ifası imkansızlaşan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin uyarlanması davasını bozma kararları sonrası değerlendiriyor.
Özet: Yüklenicinin depremler ve değişen imar mevzuatı nedeniyle ifası imkansızlaşan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin uyarlanmasını talep ettiği, arsa sahibinin ise bu iddialara karşı çıkarak talebin reddini savunduğu davada, mahkeme daha önceki hükümlerin Yargıtay tarafından bozulması üzerine, taraflar arasındaki başka bir davanın sonucunun bekletici mesele yapılarak kesinleşmesinin beklenmesi ve bu dosyadaki kesinleşen olguların gözetilerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle yargılamaya devam etmektedir.
T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Sözleşmenin UyarlanmasıDAVA TARİHİ : █████/2011KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP: davacı vekili özetle; müvekkili ile davalı arasında ... tarihinde Bakırköy .... Noterliğince ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat yapımı sözleşmesi yapıldığını, yapımı devam ettiği sırada 1999 depreminin yaşandığını, deprem sonrası yapım çalışmalarına yasak getirildiğini, daha sonra aynı yıl ikinci bir depremin yaşandığını ve imar kanun ve yönetmeliklerinde köklü değişikliklere gidildiğini, kendilerinin dışında ortaya çıkan mücbir nedenlerden dolayı sözleşleşmenin aynen yerine getirilmesinin olanaksızlaştığını, bu nedenle sözleşmenin uyarlanmasını istediklerini, kat irtifak tapusu oluşturulan taşınmazda bazı bağımsız bölümlerin 3. Kişilere satıldığını, bu şahısların bağımsız bölümlere harcamalar yaptıklarını, bu durumda dikkate alınarak uyarlamanın dilekçede yazılı tabloda gösterilen şekilde yapılmasını istediklerini, mevcut yapının üst katlarının ilk projeye göre tamamlanmasının imkansız hale geldiğini, davalı arsa sahibinin yapılacak işlerin giderlerini karşılamadığını, kooperatif üyelerinin bazı daireleri işgal ettiğini, davalının iş takibi için gerekli vekaletnameleri vermediğini, bu şekilde sözleşmeyi ihlal ettiğini, ayrıca eserde yapılacak işlerin takibi için mahkemece yetki verilmesini istediklerini belirtmişlerdir.SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müteahhit firmanın en geç ... tarihinde inşaata başlamayı taahhüt ettiğini, inşaatın 34 aylık sürede yani 30 mart 1997 tarihinde bitirilmesi gerektiğini, bu süre içerisinde herhangi bir doğal afet meydana gelmediğini, davacının bahsettiği 1999 depreminin bu inşaat için ara vermeye sebep olamayacağını, █████/2006 tarihli ek sözleşme yapıldığını ve █████/2006 tarihli ek sözleşme ile sadece resmi dairelerdeki işleri takip etmenin amaçlandığını, davanın esasını etkileyecek nitelikte olmadığını, müvekkili kooperatifin tarafların menfaatini korumak niyetiyle inşaatın devamı için gerekli işleri yapmak ve takip etmek için vekaletname verilmesi yönünde █████/2006 tarihli ek sözleşmeyi hazırladığını, ancak vekalet verilmemesine karar verildiğini, çünkü bu sözleşmenin aleyhte ve kötü niyetli olarak mahkemeye delil olarak sunulduğunu, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesindeki dosyanın halen Yargıtay'da olduğunu belirterek; Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasından incelenmekte olan temyiz aşamasındaki bu davanın bekletici mesele yapılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası,Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası,Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası,Bozma kararı öncesi, Mahkememizce aldırılan ... tarihli bilirkişi raporu, ... tarihli bilirkişi ek raporu, ... tarihli bilirkişi ek raporu, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizin faaliyete geçmesi nedeniyle dava dosyası Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinden, Mahkememize devredilmiştir. Mahkememize ait ... esas ... karar sayılı kararı, Yargıtay .... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ..... gün ve .... esas ....... karar sayılı bozma ilamın ile davacı yararına bozma kararı verildiği, Yargıtay .... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın.... gün ve ..... esas .... karar sayılı kararı ile Yargıtay .... Hukuk Dairesince verilen bozma kararının kaldırılarak, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması, ve yargılama sonucunda verilecek kararın kesinleşmesi durumunda o dosyada kesinleşen olgular gözönünde tutularak davacı talebi hakkında sonucunu uygun karar verilmesi gerekirken bu husus üzerinde durulmadan yazılı şekilde hüküm tesisi olunduğundan bahisle mahkememiz hükmünün değişik bu gerekçe ile bozulduğu ve dosyanın mahkememizin .......esas sayılı dosyasına kaydedildiği, mahkememizden verilen .....esas, ..... karar sayılı, ..... tarihli ilamının ise Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı, ...... tarihli ilamıyla bozularak, dosya mahkememizde ..... esasına kaydedildiği görülmüştür.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 136. maddesi (Mülga 818 sayılı BK m. 117) uyarınca, borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkansızlaşırsa, borç sona erer.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde arsa sahibine, yüklenicinin işe başlayabilmesi için gerekli idari işlemleri yapma veya vekaletname verme şeklinde "işbirliği borcu" yükler. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller bilirkişi raporları ve bozma ilamı kesinleşmesi beklenen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... esas sayılı dava dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Somut olayda noterde düzenlenen ..... tarihli düzenleme şeklindeki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin taraflar arasında imza edildiği, sonrasında ise ek sözleşmeler imza edildiği, ..... tarihli ek sözleşmeye göre bağımsız bölümlerin tapuda devrinden itibaren 20 ay içinde inşaatın teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Taşınmazda kat irtifakının .... tarihinde kurulduğu ve yükleniciye bağımsız bölüm devirlerinin yapıldığı görülmüştür.Davacı tarafından inşaata devam edilirken 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 tarihinde meydana gelen Marmara depremlerinden sonra tüm ilçe genelindeki inşaatların durdurulduğu, 16.03.2001 onay tarihli imar planları doğrultusunda imar izinlerinin verilmeye başlandığı ve 17.12.2000 tarihinde yürürlüğe giren İstanbul İmar Yönetmeliği kapsamında davacı tarafça ruhsat başvurularının yapılması gerektiği ancak davalı arsa sahibi kooperatifin ..... tarihinde İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. sayılı dosyasında sözleşmenin feshi ve tapu iptal tescil davası açtığı, dava sırasında davalı kooperatif ile davacı şirket arasında imzalanan ..... tarihinde ek sözleşme başlıklı belgeyle, davalı kooperatif tarafından davacıya imar durumu değişikliği nedeniyle resmi kurumlarda işlem yapma yetkisi içeren vekaletname verileceğinin kararlaştırıldığı ve mahkeme dosyasına sunulan bu ek sözleşme uyarınca, mahkemece; ..... tarihli ek sözleşme ile tarafların sözleşmenin devamı yönünde iradelerini ortaya koydukları davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, ancak davalı kooperatifin.... tarihinde davacıya ihtarname göndererek vekalet vermekten vazgeçtiğini davacıya bildirdiği, bunun üzerine davacının ..... tarihinde sözleşmenin değişen imar durumlarına göre uyarlanması ve sözleşmenin ifası kapsamında resmi kurumlarda davalı adına işlem yapabilmek için vekaletname verilmesi istemiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır. Ancak eldeki dava sonuçlanmadan bu sefer davalı kooperatif tarafından yeniden .... tarihinde Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında sözleşmenin feshi ve tapu iptal tescil istemli dava açılmış ve bu davada .... tarihinde sözleşmenin feshine, davacı ve davacıdan bağımsız bölüm alan feri müdahiller adına olan tapuların iptali davalı adına tesciline karar verilmiş olup, karar Yargıtay tarafından .... tarihinde onanarak kesinleşmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme feshedildiğine ve davacı ile davacıdan bağımsız bölüm alan feri müdahiller adına kayıtlı bağımsız bölümlerin tapuları iptal edilerek arsa sahibi kooperatif adına tesciline karar verildiğine anlaşıldığından, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda; davada davacının ve davacı yanında davaya feri müdahil olanların taleplerinin konusuz kaldığı anlaşılmış olup, deprem nedeniyle inşaatların durdurulması, imar durumu değişikleri ve sonrasında davalı kooperatifin davacıya vekaletname vermemesi nedeniyle davacının inşaata ilişkin resmi işlemleri yapamadığı anlaşılmış ise de, deprem nedeniyle değişen imar planlarında taşınmazların tali iş merkezi alanında kaldığı ve sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde 110 daire yapılmasının artık mümkün olmadığı ve sonraki objektif imkânsızlık nedeniyle sözleşmenin feshedilmiş olduğu hususu da gözönünde bulundurularak her iki tarafın yaptığı yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılarak eldeki davada konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin alınan 675,00 TL harcın mahsubu ile eksik 57,00 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine, 6-Davanın safahati nazara alınarak; taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine, Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün süre içerisinde dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine temyiz yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek temyiz yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin ve davacı feri müdahil yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Başkan ..... e-imzalıdırÜye .....e-imzalıdır Üye .....e-imzalıdır Katip ....e-imzalıdır