Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin, borçlunun mali durumu ile alacaklı menfaatini dengeleyen, İİK 285-308/h konkordato davasında yapısal iyileşme ve proje başarısını değerlendiren gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan bir borçlu şirketin konkordato talebine ilişkin gerekçeli kararı detaylandırmaktadır; mahkeme, geçici mühlet ve komiser raporları sürecinin ardından, borçlunun revize projesini, borçlunun mali durumunun yapısal olarak iyileşmesi, alacaklılara iflastan daha iyi bir ödeme imkanı sunulması ve projenin başarı şansının yüksek olması gibi İcra ve İflas Kanununda belirtilen temel şartlar çerçevesinde değerlendirmektedir.
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO : ...KARAR NO : ...BAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...BORÇLU : ...VEKİLİ : Av. ... [16750-57561-37939] UETSDAVA : Konkordato (İİK 285 İla 308/h))DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Borçlu vekili dava dilekçesinde özetle; Borçlu şirket hakkında İİK 285 ve devamı maddeleri gereğince konkordato taleplerinin kabulü ile öncelikle borçlu lehine üç ay geçici mühlet kararı ile birlikte İİK 287 ve 294. Maddeleri gereğince ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve kesin mühlet kararı ile birlikte ihtiyati tedbir kararının devamı ve konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararı ile talep edene 3 ay süre ile konkordato geçici mühleti verilmiş ve tedbirlere hükmolunmuş ve gerekli ilanlar yapılmıştır. Geçici mühlet █████/2026 tarihine kadar iki ay süre ile uzatılmıştır.Konkordato komiseri geçici mühlet içerisinde ara raporlarını ve █████/2026 tarihli nihai raporunu sunmuştur.Borçlu █████/2026 tarihli revize projesini sunmuş, bu revize proje komiserin nihai raporunda değerlendirilmiştir.Dava, adi konkordato istemli olarak açılmıştır.İİK'nun 285.maddesine göre; borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek suretiyle veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir. Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar. Bu durumdaki bir borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Alacaklılar arasında eşitlik esasına dayalı bir ödeme sağlanır ve borçlu iktisadi faaliyetlerine devam eder. Böylece borçlu, piyasadaki varlığını sürdürürken, piyasadaki istikrar ve istihdam imkanları da korunmuş olur. İİK‘ m.287’deki borçlunun iyileşmesi ve konkordatonun tasdiki ihtimali "konkordatonun başarı şansı" kavramı altında ifade edilmiştir. Başarı olasılığı kavramından anlaşılan husus, konkordato projesinin gerçekleşme şansına sahip görülmesidir. Bu sonuca, borçlunun durumu, malvarlığı gelirleri ve taahhütlerini yerine getirmesine engel olan nedenler gözetilerek, objektif verilere göre konkordato başarı olasılığı yargıç tarafından belirlenecektir. ( Konkordato ve Yeniden Yapılanma Hukuku -Av. ..., sayfa 112, 1. Cilt). Mehaz İsv. İİK'da da konkordato mühletinin amaçlarından biri olarak "borçlunun iyileşmesi" kavramına yer verilmiştir. İyileşmeden söz edilebilmesi açısından bilançosal bir iyileşme yeterli olmayıp, yapısal (gerçek) bir iyileşmenin varlığı aranmalıdır. Bu sebeple konkordato talebi, sadece zaman kazanmaya yönelik bir talep olmayıp sürekli ve kalıcı bir iyileşme olasılığını konkordato projesi yardımıyla inanılır kılmalıdır. Bu nedenle ön proje sadece dilek ve temenniler içeren soyut bir belge olarak anlaşılmamalı., mahkeme tarafından mühlet verilebilmesi için ön projenin nasıl başarılı olacağı açıklanmalıdır (Yeni Konkordato Hukuku, ... / ... , ... , ... ,... , 2. Baskı, sayfa 187)Yukarıda da belirtildiği üzere konkordato mühletinin amaçlarından biri olarak belirtilen borçlunun iyileşmesinden söz edilebilmesi açısından bilançosal bir iyileşme yeterli olmayıp, yapısal (gerçek) bir iyileşmenin varlığı aranmalıdır. Bu sebeple konkordato talebi, sadece zaman kazanmaya yönelik bir talep olmayıp sürekli ve kalıcı bir iyileşme olasılığını konkordato projesi yardımıyla inanılır kılmalıdır. Konkordatonun tasdiki şartları başlıklı İİK 305 maddesine göre; Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması zorunludur. Geçici mühlet içerisinde belirlenen rayiç değer bilançosuna göre █████/2026 tarihi itibariyle borçlunun varlıklar toplamı 294.401.488,31 TL, borçlar toplamı ise 72.601.434,45 TL dir. Özkaynakları 221.800.053,86 TL ile pozitif değerdedir. Şirketin iflası halinde borçluların eline geçecek rakamın revize projede teklif edilen tutardan fazla olacağı açıktır. Mevcut proje alacaklılar tarafından kabul edilse bile mahkemece tasdik şartları yönünden resen yapılacak değerlendirmede bu konkordatonun tasdiki mümkün görünmemektedir. Bu haliyle borçlunun konkordato korumasından yararlanması ve kesin süre verilmesi -konkordatonun amacı ile bağdaşmayan- ucuz kredi kullandırılması mahiyetinde olacaktır. Bunun yanında revize projede gösterilen kaynaklar ve dayanılan projeksiyon varsayımlar ve temenniler üzerine kurulu bulunmuştur. Şirketin önceki dönemlerde satış hasılatının önemli bir bölümünü geri dönüşüm faaliyetlerinden elde ettiği, projeksiyon döneminde öngörülen hasılat ve kârlılık hedeflerinin de ağırlıklı olarak geri dönüşüm faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilmesinin planlandığı anlaşılmaktadır. Ancak, revize projede geri dönüşüm faaliyetleri kapsamında gelir yaratacağı değerlendirilen Vakum Belt Filtre Pres makinasının █████/2026 tarihli sözleşme kapsamında ... kiralanmasının kararlaştırıldığı, buna karşılık aynı sözleşmede davacı şirkete aktarılacak aylık kâr tutarının asgari 600.000,00 TL olarak belirlendiği görülmektedir. Bu karlılık borçlu şirketin faaliyeti ve performansı ile ilişkili olmayıp üçüncü kişi konumundaki başka bir şirketin başarısına bağlanmıştır. Bir diğer kaynak olarak gösterilen "... Firmasına Gerçekleştirilecek Satış Sonucunda Ulaşılacak Nakit” olarak planlanan toplam 33.258.150,00 TL’nin yıllık bazda satışı planlanan tarım ürünlerinden elde edilmesi öngörülen gelir tutarı olduğu anlaşılmaktadır. Ancak söz konusu projeksiyonlarda üretim faaliyetinin gerçekleştirilmesi için katlanılması gereken üretim, bakım, işçilik, enerji, gübreleme, hasat ve benzeri maliyet unsurlarına ayrıca yer verilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda brüt tahsilat niteliği bulunan bu rakamın maliyetler gözetildiğinde kaynak olma özelliği çok sınırlıdır.Revize projede “Makine Kira Sözleşmesi Temelinde Ulaşılacak Nakit” kalemi altında öngörülen 13.500.000,00 TL’nin dayanağı da yine ... beklenen pres makinesinin kira geliridir. Kaynak olarak gösterilen 11.000.000,00 TL ticari alacak tahsilatı da şüpheli görülmüştür. Zira bu alacak borçlu şirket ortaklarından ...’in ortağı olduğu ...’nden olan alacaktır. Bu şirket yukarıda bahsedilen Vakum Belt Filtre Pres makinasının kiralandığı ve borçluya yüksek tutarda aylık kar payı ve kira ödeyeceği öngörülen şirkettir. Bu şirketten aylık yüksek miktarda kira ve kar payı alınarak bu 11.000,000 TL borcun da ayrıca tahsilinin beklenmesi gerçekçi değildir. Görüldüğü üzere borçlunun bildirdiği kaynakları büyük ölçüde şüpheli ve afakidir.Borçlunun rehinli borç toplamı 27.917.596,00 TL dir. Bu rehinli alacak yönünden bir proje ortaya konmamıştır. İpoteğin borçlu şirketin faaliyet gösterdiği sera olduğu kayıtlardan anlaşılmaktadır. Konkordato tasdik edilecek dahi olsa tasdik sonrasında rehinli alacaklar açısından satış engeli kalmayacak ve şirketin tarım faaliyetini sürdürdüğü seranın satışı kuvvetle muhtemel olacaktır. Yine aynı şekilde tasdik kararı sonrasında takip edilebilecek 13.885.399,49 TL kamu borcu da konkordatonun büyük engellerinden birini oluşturmaktadır.Borçlunun konkordatoya tabi adi borcu 23.271.194,87 TL olup teklif edilen %25 oranında faiz ile birlikte bu rakam 29 Milyon TL civarındadır. Borçlunun aktif varlığının (adi, imtiyazlı, rehinli) tüm borcunu karşılama oranının 3 den fazla olduğu, Borçlu şirketin rayiç değer bilançosuna göre aktifinin 294.401.488,31 TL olması karşısında teklif edilen konkordatonun alacaklılar aleyhine dengeyi bozduğu ve davacıya ucuz kredi imkânı niteliğinde olduğu, borçlunun yasanın aradığı anlamda gerçek bir konkordato ihtiyacından bahsedilemeyeceği değerlendirilmiş ve talep reddedilerek konkordato mühleti ile tedbirler kaldırılmıştır.HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Talep eden borçlu ...'nün ... nolu sicilinde kayıtlı ... (Vergi no...) (Mersis no ...) hakkında verilmiş olan konkordato geçici mühletinin ve tüm konkordato tedbirlerinin █████/2026 günü saat 15:10 itibariyle kaldırılmasına, borçlu şirketin konkordato talebinin reddine,2-Konkordato komiserinin görevinin sonlandırılmasına, Uyapta işlemin yapılmasına ve kendilerine bilgi verilmesine, eksik ücretinin ödenmesine,3-Kararın İİK 288 Maddesi gereğince ilanına ve ilgili yerlere bildirilmesine,4-Yargılama giderlerini talep eden borçlu üzerinde bırakılmasına, 5-Alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin yatan 615,40-TL harcın mahsubu ile 116,60-TL harcın borçlu şirketten tahsili ile Hazineye gelir kaydına,6-HMK 321/2 md gereği gerekçeli kararın talep aranmaksızın borçlu vekiline tebliğine,7-Karar tebliği ve ilan giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,Dair, borçlu şirket vekilinin, borçlu şirket yetkilisinin ve alacaklı ... vekilinin yüzünde, diğer alacaklıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026Başkan ... e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır