Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Ukraynadaki öğrencilerin savaş sonrası yatay geçişlerinde ÖSYS/YKS puan şartı arayan YÖK kararının iptali istemini ve Anayasaya uygunluğunu değerlendiriyor.
Özet: Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukraynadaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen ve Türkiyedeki merkezi yerleştirme sınavı (ÖSYS/YKS) başarı sıralaması veya taban puanı gibi şartlar arayan kriterlerin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Sekizinci Dairesi, bu kuralların Anayasa ve Yükseköğretim Kanununa uygun olduğunu, eşitsizlikleri ve haksızlıkları engellemek, eğitim sisteminin amacına ve işleyişine uygun rasyonel ve nesnel ölçütler getirmek, merkezi sınavsız yurt dışı kayıtlarına ayrıcalık tanınmasını önlemek amacıyla getirildiğini belirterek davacının talebini reddetmiş; işbu temyiz başvurusunda da bu Daire kararının bozulması talep edilmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Kurulu VEKİLİ: Av. ... 2- ... Üniversitesi VEKİLİ: Av. ...İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacının yatay geçiş başvurusunun reddine ilişkin Biruni Üniversitesi işlemi ile Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna’daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişlerine veya özel öğrenci olarak eğitimlerine devam etmelerine ilişkin Yükseköğretim Genel Kurulunun █████/2022 tarihli kararının "Yatay Geçiş" başlıklı I. bölümünün 1. ve 4. maddelerinin, 9. maddesinde yer alan "yatay geçiş için gerekli belgelerle" ibaresi ile aynı maddenin son cümlesinin, 12. maddesinde yer alan "denetim sürecinde hazır bulundurulmak üzere en kısa sürede temin ve muhafaza etmekle yükümlüdür." ibaresinin ve "Özel Öğrencilik" başlıklı II. bölümünün tamamının iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla; Anayasa'nın 130. maddesi ile 131. maddesinin 1. fıkrasına, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendine, 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (ı) bentleri ile 45. maddesinin (a) ve (b) bentlerine, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in ek 2. maddesine yer verilerek,Yükseköğretim Genel Kurulunun █████/2022 tarihli kararının "Yatay Geçiş" başlıklı I. bölümünün 1. maddesi yönünden; Madde ile Ukrayna’daki yükseköğretim kurumlarının örgün eğitim programlarına kayıtlı olan öğrencilerin yatay geçiş başvurularının değerlendirilebilmesinde, kayıt yılındaki ÖSYS/YKS’ye girmiş olmaları ve ÖSYS/YKS’de başarı sıralaması şartı aranan programlar için başarı sırası şartını, ÖSYS/YKS’de başarı sırası aranmayan alanlarda, Türkiye’de ilgili yıldaki eşdeğer diploma programlarının en düşük taban puanına sahip olma şartını, özel yetenek programlarında ise üniversitelerin ilgili yılın ÖSYS/YKS’de özel yetenek programları için ilan edilen en düşük merkezi sınav puanına sahip olma şartını (üniversitelerin, istedikleri takdirde özel yetenek sınavı yapma hakkı saklıdır), ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarından aldıkları önlisans eğitimlerini yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının lisans programlarına saydırarak kayıt yaptıranların da belirlenen şartları sağlamaları gerektiği yönünde karar alındığı, Davacı tarafından, Ukrayna'daki üniversitelerden mezun olanların denklik başvurularının kabulünde ÖSS/YKS puanı esas alınmadığı gibi Mısır ve Suriye gibi ülkelerden savaş nedeniyle yapılan yatay geçişlerde de herhangi bir puan şartı öngörülmediği, Ukrayna'daki öğrencilerin yatay geçişlerinde ÖSS/YKS puanının istenmesinin Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğunun ileri sürüldüğü,Davalı idare tarafından, dava konusu kuralların nesnel kriterler içerdiğinin, merkezi yerleştirme puanı olanların olmayanlara göre öncelikli olması veya daha yüksek olanın tercih edilmesinin zorunlu olduğunun, başarı sıralaması şartı aranan programlara merkezi sınava girmemiş veya girip son derece düşük derecelere sahip öğrencilerin kabul edilmemesinin doğal bir sonuç olduğunun savunulduğu,Ukrayna-Rusya savaşı sebebiyle Ukrayna'da eğitim gören öğrencilerin yatay geçiş taleplerinin hiçbir kriter belirtilmeksizin kabul edilmesinin ya da salt savaş sebebiyle Ukrayna'da eğitim görülememesinin tek başına yatay geçiş taleplerinin kabulü için yeterli görülmesinin eşitsizliklere ve haksızlıklara neden olacağı, bu durumun engellenmesi amacıyla Yükseköğretim Kurulu tarafından yükseköğretim kurumlarının amacına ve işleyişine uygun olarak birtakım ilke ve kriterlerin belirlenmesinin 2547 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerinin gereği ve sonucu olduğu,Buna göre, Ukrayna'daki yükseköğretim kurumlarının örgün eğitim programlarına kayıtlı olan öğrencilerin yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde öngörülen kayıt yılındaki ÖSYS/YKS'deki başarı sırası, başarı sırası aranmayan alanlarda en düşük taban puanı aranması gibi kriterlerin, 2547 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik'te yer alan yükseköğretim kurumunun amacına, işleyiş sistemine uygun olarak rasyonel ve nesnel ölçütler olduğu, bu haliyle Türk eğitim sisteminde önemli bir yeri olan ÖSS/YKS'nin bertaraf edilmesini engelleyici ve başkaca bir sınav ve şart aranmaksızın sadece lise diplomasıyla kayıt yapılan Ukrayna'daki üniversitelerde eğitim gören öğrencilere ayrıcalık tanınmasını önleyici olması yönüyle de eğitimde imkan ve fırsat eşitliğinin sağlanması amacını taşıması nedeniyle alınan kararın 1. maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı,"Yatay Geçiş" başlıklı I. bölümün 4. maddesi yönünden;Dava konusu kararın 4. maddesi ile Ukrayna’daki programa kayıt yapılan yıldaki ÖSYS/YKS kılavuzunda zikredilen sıralama kuruluşları listelerinde aranan sıralama şartını karşılayan üniversitelerin öğrencilerinin de yatay geçiş başvurusu yapmasına imkan tanındığı,Davacı tarafından, savaş gibi ciddi bir mücbir sebep halinde yatay geçiş şartlarının esnetilmesi gerekirken anılan madde ile yatay geçiş yapılmasının fiilen engellendiğinin ileri sürüldüğü, Anayasa'da diğer haklardan farklı olarak eğitim hakkının sınırlanması hususunda kanun koyucuyu bağlayan belli bir meşru amaçlar listesinin bulunmadığı, dolayısıyla kanun koyucunun eğitim hakkının sınırlanması hususundaki takdir aralığının geniş olması ve müdahalenin meşru amacının ulusal ölçekte eğitim kalitesinin korunması olması gerektiği (AYM, E:██████████, █████/2021),2547 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile Yükseköğretim Kuruluna, yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş şartlarının belirlenmesi konusunda takdir yetkisinin tanındığı, Yükseköğretim Kurulunca da Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 14. maddesinde █████/2021 tarihinde yapılan değişiklikle Yükseköğretim Kurulu tarafından esas alınan sıralama kuruluşlarının en az üçünde ilk dört yüzlük dilim içerisinde yer alınmasına dair düzenlemenin yapıldığı,Yükseköğretim Kurulunun, gelişen şartlara göre yatay geçiş başvurularındaki kriterleri değiştirme yetkisinin bulunduğu ve değişen şartları ve oluşan yeni koşulları göz önüne alarak 2021 yılında sıralama kuruluşları listesinde yer alacak üniversitelerin ilk dört yüze düşürülmesindeki amacın, ülkemizde bulunan yükseköğretim kurumlarının eğitim kalitesinin korunması olduğunun görüldüğü,Bu kapsamda, ülkemizde bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvurularında, Yönetmelik'in 14. maddesi ile getirilen ve bilimsel kaliteyi koruma amacını taşıyan bu şartın salt savaş sebebiyle uygulanmamasının gerek teorik olarak gerekse uygulamada yetersiz bir eğitim gören öğrencilere de yatay geçiş imkanı tanınarak denklik sürecinden muaf bir şekilde doğrudan çalışma hayatına katılım hakkı sağlanması sonucunu doğuracağı,Bu durumda, özellikle meslek icrasıyla ilgili doğrudan çalışma hayatına katılma hakkı sağlayacak programların yeterliliklerinin yatay geçiş talebinde bulunan öğrencilerde bulunmasını sağlamak amacıyla getirilen düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,"Yatay Geçiş" başlıklı I. bölümün 9. maddesinde yer alan "yatay geçiş için gerekli belgelerle" ibaresi ile aynı maddenin son cümlesi yönünden;Kararın 9. maddesinde; "2021-2022 eğitim ve öğretim yılı güz dönemi ve öncesinde Ukrayna’daki tanınan bir yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırmış olan ve yatay geçiş için belirlenen şartları sağlayan öğrencilerin, 11-15 Nisan 2022 Cuma günü mesai bitimine kadar yatay geçiş için gerekli belgelerle beraber ilgili yükseköğretim kurumlarına başvuru yapmaları gerekmektedir. Yükseköğretim kurumları yatay geçiş başvurularını değerlendirerek duyurusunu yaptıkları kontenjanın yarısı kadar yedek adayla birlikte 20.04.2022 tarihi mesai saati bitimine kadar internet sayfalarında ilan edeceklerdir. 21-22 Nisan 2022 tarihi mesai saati bitimine kadar asil adayların kayıtları yapılacaktır. Boş kontenjan kalması durumunda, yedek aday listesi yükseköğretim kurumlarının internet sayfalarında 23 Nisan 2022 günü ilan edilerek yedek aday kayıtları, 25 Nisan 2022 Pazartesi günü mesai saati bitimine yapılacaktır. Her ne sebeple olursa olsun ilan edilen tarihlerde ilgili programlara kayıt yaptırmayan adaylar bu haklarından vazgeçmiş sayılacaktır." düzenlemesine yer verildiği, bu maddede yer alan "yatay geçiş için gerekli belgelerle" ibaresinin ve maddenin son cümlesinin işbu davanın konusu olduğu,Davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin yükseköğretim kurumlarının katı uygulamalarına sebebiyet verdiğinin, öğrencilerin transkript, öğrenci belgesi gibi belgeleri savaş sebebiyle sunma imkanının bulunmadığının, düzenlemenin öğrencilerin yatay geçiş başvurusunda bulunmasını engellediğinin, madde ile belirlenen sürelerin makul olmadığının ileri sürüldüğü,Davalı idarece, olağan yatay geçiş sürecinden farklı olarak Ukrayna'daki savaş sebebiyle yatay geçiş hakkının bahar döneminin ortasında kullandırıldığı ve bu öğrencilere belli eğitim öğretim dönemlerinde yatay geçiş hakkının kullanılmasını yasaklayan Yönetmelik kuralının uygulanmadığı belirtilerek öğrenciliği kanıtlayan belgelerin sunulması şartının olası suistimalleri engellemek bakımından zorunlu olduğunun savunulduğu,Kişilerin yükseköğretim kurumlarına yapacakları yatay geçiş başvurularının değerlendirilebilmesi için öğrenci olduklarını ispatlayan belgeleri bu kurumlara sunmasının zorunluluk arz ettiği, salt savaş sebebiyle sadece beyana göre yükseköğretim kurumlarının işlem yapmasının beklenemeyeceği,Öte yandan, davacı tarafından başvuru süresinin makul olmadığı ileri sürülmüş ise de, dönem ortasında yatay geçiş imkanı tanınması sebebiyle iki ay önce başlamış olan eğitim öğretim dönemine yatay geçiş ve özel öğrencilik yoluyla kayıt yaptıracak öğrencilerin bir an önce eğitime başlaması amacıyla bu sürenin belirlendiği, belirlenen sürenin bir an önce işlem yapılarak eğitim öğretim düzeninin bozulmamasını amaçladığının anlaşıldığı,Bu durumda, savaş sebebiyle Ukrayna'da eğitim gören öğrencilerin yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesi amacıyla yatay geçiş için gerekli belgelerle yükseköğretim kurumlarına başvurulmasını ve eğitim öğretimin aksamaması ve başvuruların bir an önce değerlendirilip sonuçlandırılması amacıyla belirli bir süre belirlenmesini öngören düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı,"Yatay Geçiş" başlıklı I. bölümün 12. maddesinde yer alan "denetim sürecinde hazır bulundurulmak üzere en kısa sürede temin ve muhafaza etmekle yükümlüdür." ibaresi yönünden; Kararın 12. maddesinde; "Yükseköğretim kurumları, olası suiistimalleri önlemek bakımından, öğrencilerin yatay geçiş başvurularında ibraz etmesi gereken ancak olağanüstü şartlar nedeniyle ibraz edilemeyen ve kişinin öğrenciliğini kanıtlayan belgeleri (öğrenci belgesi, transkript belgesi, pasaport, emniyetten alınan giriş-çıkış kayıtları vs.) denetim süreçlerinde hazır bulundurulmak üzere en kısa sürede temin ve muhafaza etmekle yükümlüdür." düzenlemesine yer verildiği, davacının maddede yer alan "denetim sürecinde hazır bulundurulmak üzere en kısa sürede temin ve muhafaza etmekle yükümlüdür." ibaresinin iptalini istediği,Davacı tarafından, Ukrayna'da savaşın devam etmesi nedeniyle herhangi bir belgenin kısa sürede temininin mümkün olmadığının, bazı üniversitelerin binalarının savaş sebebiyle zarar gördüğünün, bu şartlar gözetilerek öğrencilerin belge temin etmesi yerine yükseköğretim kurumlarınca yazışma yoluyla belge temini yoluna gidilmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü,Davalı idarece, öğrenciliği kanıtlayan belgelerin temin ve muhafazasının sonradan da olsa sağlanamaması halinde, binlerce öğrencinin başvurduğu süreçte kamu yararına aykırı durumların ortaya çıkabileceği, eğitim öğretim sürecinin kontrol altına alınamayıp olağanın dışında uzayacağı ve belgelerin eksik olmasının üniversiteler nezdinde 2547 sayılı Kanun gereği yapılması zorunlu denetimleri olumsuz etkileyeceğinin belirtildiği,Madde ile Ukrayna'da devam eden savaş sebebiyle yapılacak yatay geçiş başvurularında, öğrenciler tarafından sunulamayan belgelerin sonradan sunulmasına imkan tanındığı, yatay geçiş başvurusunun belirli bir süre içerisinde yapılması gerektiğinden ilgili kişilerin eğitim gördükleri okuldan belge temin etmelerinin zorluğu düşünülerek belgelerin sonradan temin edilebileceğine dair düzenleme yapıldığı, dolayısıyla yükseköğretim kurumlarına yapılacak yatay geçiş başvurularında sunulamayan öğrenciliği kanıtlayan belgelerin sonradan temin yükümlülüğünün bulunduğu, aksi takdirde ilgililerin Ukrayna'daki üniversitede gerçekten öğrenim görüp görmediğinin tespit edilememesinin olası suistimallere sebep olabileceği ve yükseköğretim kurumlarınca yapılması gerekli denetimleri de engelleyeceği,Davacı tarafından belgelerin temininin yükseköğretim kurumlarınca yazışma yolu ile yapılması gerektiği ileri sürülmüş ise de, öğrenciliğini kanıtlayan belgelerin eksiksiz şekilde sunulması yükümlülüğünün başvuruda bulunan taraflarca yerine getirilmesi gerektiği,Bu durumda, yatay geçiş başvurusunda ilgililerce sunulamayan öğrenciliğini kanıtlayacak belgelerin en kısa süre içerisinde ilgililerce temin edilmesini gerekli kılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,"Özel Öğrencilik" başlıklı II. bölüm yönünden;Yetki Yönünden;2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, yükseköğretim kurumlarına yapılacak yatay ve dikey geçişler ile ilgili esasları belirleme yetkisinin Yükseköğretim Kuruluna verildiği, Yükseköğretim Kurulunca da bu kapsamda Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in çıkarıldığı, söz konusu Yönetmelik'te yatay geçişle birlikte özel öğrenciliğe ilişkin hükümlerin de bulunduğu, dolayısıyla her ne kadar Kanun lafzında yatay geçiş esaslarından bahsedilmiş ise de özel öğrencilikle ilgili iş ve işlemlerin de yatay ve dikey geçiş kapsamında olduğunun anlaşıldığı, Yönetmelik'in ek 2. maddesine bakıldığında da, 2547 sayılı Kanun'a benzer bir ifade ile sadece yatay geçişe ilişkin esasların Yükseköğretim Kurulu tarafından belirleneceğinin belirtildiği, dolayısıyla yatay geçiş ifadesi kapsamına özel öğrencilik ile ilgili iş ve işlemlerin de girdiği sonucuna varılmakla söz konusu karar ile özel öğrenciliğe ilişkin bazı şartlar belirlenmesinde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,Esas Yönünden;Dava konusu kararın "Özel Öğrencilik" başlıklı II. bölümünde; özel öğrencilik talebinde bulunulan diploma programının asgari yerleştirme puanı, özel öğrencilik için aranan genel akademik başarı not ortalaması, öğrencinin kayıtlı olduğu diploma programında geçirmesi gereken asgari dönem/yıl, öğrencinin kayıtlı olduğu üniversitenin özel öğrencilik için onayı ve akademik takvim hususlarında, Devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın tüm yükseköğretim kurumlarının gerekli kolaylığı sağlayacağı, özel öğrenci olarak kabul edilenlerin, yükseköğretim kurumlarının yetkili kurulları tarafından belirlenen ücreti ödemekle yükümlü oldukları, vakıf yükseköğretim kurumlarının özel öğrencilerden, özel öğrencilik talebinde bulunulan diploma programına kayıtlı Türk vatandaşı öğrencilerin dönem başına ödediği ücretten fazlasını talep edemeyeceği, özel öğrenciliğin süresi ne olursa olsun özel öğrencilik imkânından yararlanılan üniversiteden diploma/ünvan/statü talep etme hakkı vermeyeceği, ibraz edilmesi gereken ancak olağanüstü şartlar nedeniyle ibraz edilemeyen ve kişinin öğrenciliğini kanıtlayan belgelerin (öğrenci belgesi, transkript belgesi, pasaport, emniyetten alınan giriş-çıkış kayıtları vs.) denetim süreçlerinde hazır bulundurulmak üzere en kısa sürede temin ve muhafaza edilmesi gerektiği, bir yükseköğretim kurumunda özel öğrencilikten yararlanan Türk vatandaşı öğrenci sayısının, her bir diploma programı için sınıf ayrımı gözetmeksizin toplamda 40’ı aşamayacağı, 2021-2022 eğitim ve öğretim yılı güz dönemi ve öncesinde Ukrayna’daki tanınan bir yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırmış ve yatay geçiş şartlarını sağlamayan öğrencilerin 11-15 Nisan 2022 Cuma günü mesai bitimine kadar; yatay geçiş başvurusu yapan ancak yararlanamayan öğrencilerin ise 26-29 Nisan 2022 Cuma günü mesai bitimine kadar özel öğrencilik için gerekli belgelerle beraber ilgili yükseköğretim kurumlarına başvuru yapması gerektiğine dair kararların alındığı,Davacı tarafından, özel öğrencilikle ilgili kararlar ile savaş mağduru öğrencilere hem kayıtlı oldukları üniversiteye hem de özel öğrenci olarak kayıtlarının yapılacağı üniversiteye ücret ödeme zorunluluğunun getirildiği, özel öğrencilik imkanından en fazla iki dönem yararlanılabildiğinden iki dönem sonrasına ilişkin herhangi bir kararın alınmadığı, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğundan "Özel Öğrencilik" bölümünün tamamının hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldüğü,Özel öğrencilik bölümüne ilişkin alınan kararların incelenmesinden, ilgili Yönetmelik'te belirlenen özel öğrencilik için aranan şartların savaş mağduru olan öğrenciler lehine olacak şekilde düzenleme yapıldığının anlaşıldığı, bu kapsamda normal zamanda yapılan özel öğrencilik için aranan asgari yerleştirme puanı, akademik başarı not ortalaması, kayıtlı olduğu üniversitede geçirmesi gereken asgari süre, kayıtlı olduğu üniversitenin onayı şeklinde aranan şartların savaş mağduru öğrenciler için lehe olacak şekilde her türlü kolaylığın sağlanmasına yönelik düzenleme yapıldığı,Yönetmelik'te özel öğrencinin, bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrenci olup farklı bir yükseköğretim ortamı, kültürü, kazanımı edinmek isteyen veya özel durumu, sağlık ve benzeri nedenlerle kayıtları kendi üniversitelerinde kalmak şartıyla farklı bir yükseköğretim kurumunda eğitime devam etme imkanı tanınan öğrenci şeklinde tanımlandığı, bu haliyle özel öğrencilik ilgili kişiye özel olarak kayıtlandığı üniversitenin öğrencisi olma imkanı tanımadığından süresi ne olursa olsun özel öğrenci olarak kabul edildiği üniversitenin diplomasını almaya da hak kazandırmayacağı,Özel öğrenci olarak kabul edilenlere her türlü teorik ve uygulamalı eğitim verecek olan yükseköğretim kurumlarının, bunun karşılığı olarak yetkili kurulların belirlediği ücreti talep etme yetkisinin bulunduğu, yükseköğretim kurumlarından özel öğrenci olarak kabul ettiği öğrencilere tamamen ücretsiz eğitim vermesinin beklenemeyeceği,Yatay geçiş başvurularında olduğu gibi özel öğrencilik başvurularında da olası suistimallerin önlenmesi amacıyla öğrenci olduğunu kanıtlayan belgelerin en kısa sürede temin edilmesi gerektiği, temin yükümlülüğünün özel öğrencilik başvurusunda bulunan ilgililere ait olduğu, yükseköğretim kurumlarında eğitim öğretim düzeninin bir an önce sağlanması amacıyla özel öğrencilik başvurularının da belli bir süre içerisinde yapılması gerektiğine dair düzenlemelerde de üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı,Yukarıda belirtilen sebeplerle Ukrayna-Rusya savaşı sebebiyle eğitimlerine devam edemeyen öğrencilerin eğitimlerine ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarında özel öğrenci olarak devamlarına ilişkin tesis edilen "Özel Öğrencilik" bölümüne ilişkin maddelerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,Dava konusu bireysel işlem yönünden; Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Özel durumlarda yatay geçiş" başlıklı ek 2. maddesi kapsamında yapılacak yatay geçiş işlemlerinin, normal şartlarda yapılan yatay geçiş işlemlerinden farklı olması nedeniyle Yükseköğretim Kurulunca farklı usul ve esasların belirleneceği ve yatay geçiş başvurularının da bu kapsamda değerlendirileceğinin açık olduğu,Ukrayna-Rusya savaşı sebebiyle yapılacak özel öğrencilik ve yatay geçiş başvurularına ilişkin Yükseköğretim Genel Kurulunun █████/2022 tarihli toplantısında alınan kararda, bu kapsamda bulunan öğrenciler tarafından yapılacak başvuruların yükseköğretim kurumlarınca değerlendirilmesine karar verildiği, başka bir ifadeyle yapılacak başvuruların değerlendirmesinde şekil ve usul yönünden takdirin yükseköğretim kurumlarına bırakıldığı görüldüğünden, Yönetmelik'in 7/4. maddesinde yer alan ve normal zamanlarda yapılacak yatay geçiş işlemlerinin yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurulu kararı üzerine yapılacağına dair hükmün ek 2. madde kapsamında yapılacak yatay geçiş işlemleri için de uygulanması gerekmediğinden yatay geçiş başvurularının yükseköğretim kurumlarının takdir yetkisi kapsamında farklı yetkili organlarca değerlendirilip sonuçlandırılmasında yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı,█████/2022 tarihli kararın "Yatay Geçiş" başlıklı bölümünün 1. maddesi uyarınca Ukrayna’daki yükseköğretim kurumlarının örgün eğitim programlarına kayıtlı olan öğrencilerin yatay geçiş başvurularının değerlendirilebilmesinde, kayıt yılındaki ÖSYS/YKS’ye girmiş olmaları ve ÖSYS/YKS’de başarı sıralaması şartı aranan programlar için başarı sırası şartını, ÖSYS/YKS’de başarı sırası aranmayan alanlarda, Türkiye’de ilgili yıldaki eşdeğer diploma programlarının en düşük taban puanına sahip olma şartını, özel yetenek programlarında ise üniversitelerin ilgili yılın ÖSYS/YKS’de özel yetenek programları için ilan edilen en düşük merkezi sınav puanına sahip olma şartını (üniversitelerin, istedikleri takdirde özel yetenek sınavı yapma hakkı saklıdır), ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarından aldıkları önlisans eğitimlerini yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının lisans programlarına saydırarak kayıt yaptıranların da belirlenen şartları sağlamaları gerektiği, Bununla birlikte, aynı bölümün 3. ve 4. maddeleri ile Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle yatay geçiş yapacak öğrencilerden, Yükseköğretim Kurulunca alınan kararın 1. maddesinde yer alan şartları sağlayamayan ancak Ukrayna’daki diploma programına uluslararası sınav ile yerleşenlerin başvurduğu üniversitenin ilgili yılda kabul ettiği uluslararası sınav asgari puan şartını sağlamış olması veya sınavsız yerleştikleri Ukrayna’da eğitim gördükleri üniversitenin, kayıt yaptırdıkları yıldaki ÖSYM internet sayfasında yer alan ÖSYS/YKS kılavuzları ile ilan edilen uluslararası sıralama kuruluşları listesinde 2016 yılı için ilk 1000, takip eden yıllar için ilk 500, 2021 yılı için ilk 400'de, başarı sıralaması aranan diploma programları dışındaki alanlarda ÖSYS/YKS kılavuzunda zikredilen sıralama kuruluşları listelerinde ilk binde yer aldığı takdirde de yatay geçiş başvurusunda bulunabileceklerine dair kararın alındığı,Yükseköğretim Kurulunca alınan kararların yatay geçiş başlıklı bölümünün ilgili maddelerinde belirtilen bu üç şarttan herhangi birini sağlayan öğrencinin yatay geçiş başvurusunda bulunabileceğinin anlaşıldığı,Davacının, üniversiteye kayıt olduğu 2021 yılı YKS/Y-SAY puanının bulunmadığı, Ukrayna'da eğitim gördüğü üniversitenin de kayıt olduğu 2021 yılında ÖSYM klavuzunda belirtilen sıralama kuruluşları listesinde ilk 400'de yer almadığının görüldüğü,Bu durumda, Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna'daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişlerine veya özel öğrenci olarak eğitimlerine devam etmelerine ilişkin olarak Yükseköğretim Genel Kurulunun █████/2022 tarihli kararında belirtilen asgari yatay geçiş şartlarını sağlamadığı anlaşıldığından, davacının yatay geçiş başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle,davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, savaş sebebiyle başka ülkelerden gelen yabancı öğrencilere şartsız ve ücretsiz yatay geçiş olanağı sağlayan davalı idarece Ukrayna'daki öğrenciler için öngörülen yatay geçiş kriterlerinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, Ukrayna'daki üniversitelerin ülkemizce tanınan ve denkliği olan üniversiteler olduğu, bu üniversitelerden mezun olan öğrencilerin ülkemizde mesleklerini icra etmelerini engelleyen yasal bir düzenlemenin bulunmadığı, YKS ile yükseköğretim kurumuna yerleşen öğrencilerin statüsü ile savaş mağduru olan öğrencilerin statüsünün birbirinden farklı olduğu, idarece fiilen uygulanması mümkün olmayan başarı kriterleri öngörülerek yatay geçiş imkanının ortadan kaldırıldığı, hakkaniyete aykırı olan bu durumla eğitim hakkının ihlal edildiği, savaş ortamında devlet eliyle tahliye edilen öğrencilerin transkript gibi belgeleri sunma imkanının bulunmadığı, asgari şartlarda öğrenci olduğunu kanıtlayan herkesin başvurusunun kabul edilmesi gerektiği, Yönetmelik'in ek 2. maddesinin uygulandığı diğer hallerde belge temini konusunda katı kuralların belirlenmediği, öğrenciliğin tespitinin diplomatik yollarla idarece tespit edilebilmesinin mümkün olduğu, ek 2. madde ile sadece yatay geçiş başvuruları hakkında karar verme yetkisinin tanındığı, özel öğrencilikle ilgili karar alma yetkisi tanınmadığından özel öğrencilikle ilgili düzenlemelerin iptal edilerek özel öğrenci olarak eğitimlerine halihazırda devam eden öğrencilerin statülerinin yatay geçiş öğrencisi olarak değiştirilmesi gerektiği, Ukrayna'daki üniversiteye ücret ödeyen savaş mağduru öğrencilerin Yönetmelik'in 22. maddesine aykırı şekilde özel öğrenci olarak kayıtlarının yapılacağı üniversiteye de ücret ödemek zorunda bırakıldığı, Yükseköğretim Kurulu ile Ukrayna'daki üniversite arasında mutabakat andlaşması bulunmadığından Türkiye'de özel öğrenci olarak alınan eğitimin Ukrayna'da geçerli olmayacağı, dava konusu işlemin ulusal ve uluslararası hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı Yükseköğretim Kurulu tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş, davalı Biruni Üniversitesince savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Sekizinci Dairesi kararının, düzenleyici işleme ilişkin kısmı, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bireysel işleme ilişkin kısma gelince;2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Fakülte Yönetim Kurulu" başlıklı 18. maddesinde; "...b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim - öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek," hükmüne yer verilmiş, "Yükseköğretim Kurulunun Görevleri" başlıklı 7/1-e maddesinde ise, "Yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek" Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır. Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in ''Özel durumlarda yatay geçiş'' başlıklı ek 2. maddesinde ise; ''Şiddet olayları ve insani kriz nedeniyle eğitim öğretimin sürdürülemez olduğu Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilen ülkelerde öğrenim gören öğrenciler Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu konuya ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.'' kuralına yer verilmiştir.Yükseköğretim Kurulu tarafından Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna’daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişlerine veya özel öğrenci olarak eğitimlerine devam etmelerine ilişkin olarak alınan █████/2022 tarihli kararda, 2021-2022 eğitim ve öğretim yılı güz dönemi ve öncesinde Ukrayna'daki tanınan bir yükseköğretim kurumuna kaydolan ve bu kararda belirtilen şartları sağlayan öğrencilerin 11-15 Nisan 2022 tarihleri arasında yatay geçiş için gerekli belgelerle birlikte yükseköğretim kurumlarına başvuruda bulunmaları, yükseköğretim kurumlarının █████/2022 tarihinde "kayıt hakkı kazanan" öğrenciler ile yedek adayları açıklaması, "asil adayların kayıtları"nın ise 21-22 Nisan'da yapılması gerektiği belirtilmiştir.Buna göre Yükseköğretim Kurulunca yatay geçiş başvuru şartlarının yanı sıra yükseköğretim kurumlarına yapılacak toplu başvurularda izlenmesi gereken yöntemin de belirlendiği ve bu sürecin yükseköğretim kurumlarınca yönetileceğinin düzenlendiği görülmektedir. Bununla birlikte, kamu hukukunda yetkiler ait olduğu organ, makam ve görevlilere bizzat kullanılmak üzere verildiğinden ve mevzuatta ek 2. madde uygulaması yönünden ayrıksı bir yetki kuralı öngörülmediğinden Daire kararında belirtilenin aksine şartları taşıyan ve belirlenen yönteme uygun şekilde başvuran adayların nihai kayıt işlemleri konusunda fakülte yönetim kurulunun yetkili olduğu açıktır.Ancak uyuşmazlık özelinde konu incelendiğinde; Yükseköğretim Kurulunca belirlenen yöntemin yükseköğretim kurumları yönünden "başvuru" ve "ön inceleme/eleme" sürecini içerdiği ve bu sürecin 11-15 Nisan 2022 tarihleri arasında yapılan yatay geçiş başvurularından asgari şartları haiz olanların ön inceleme safhasında tespit edilip bu konuda karar vermeye yetkili organa sunulmasını gerektirdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, dosyada mevcut bilgi ve belgelerden Ukrayna Ulusal Eczacılık Üniversitesi 1. sınıf öğrencisi olan davacının Yükseköğretim Genel Kurulunun █████/2022 tarihli toplantısında alınan kararlarda belirtilen asgari yatay geçiş şartlarını (başarı kriteri yönünden) sağlamadığı açık olduğundan, davacı tarafından 11-15 Nisan 2022 tarihleri arasında yapılan başvurunun ön inceleme safhasında kabul edilmemesine ilişkin dava konusu Biruni Üniversitesi işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının düzenleyici işleme ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan kararın, bireysel işleme ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,4. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.