adana bam 9. hukuk dairesi, ehliyetsiz araç kullanımı kaynaklı trafik kazası sonrası sigorta şirketinin rücu talebi itirazın iptali istinaf davası kararı.

Adana BAM 9. Hukuk Dairesi, ehliyetsiz araç kullanımı kaynaklı trafik kazası sonrası sigorta şirketinin rücu talebi itirazın iptali istinaf davası kararı.

Özet: Bir sigorta şirketi, trafik kazasında ehliyetsiz araç kullanımı nedeniyle üçüncü tarafa ödediği tazminatı, aracın sürücüsüne geçerli ehliyeti olmadığı halde aracını kullandıran sigortalısından rücuen talep etmiş, ilk derece mahkemesi Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca, ehliyetsiz kullanıma izin veren davalının oluşan zarardan sorumlu olduğuna karar vererek sigorta şirketinin itirazın iptali davasını kabul etmiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2022

NUMARASI : ███████ Esas ve ████████ Karar

DAVACI : ... ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :█████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :█████/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... numaralı ZMMS poliçesi ile ... Lojistik Taşımacılık İthalat İhracat Petrol Gıda Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. adına sigortalı olan ehliyeti yetersiz ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 16.03.2020 tarihinde aracının arka kısımları ile aynı istikametten gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısmına çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, sürücü ...'in sürücü belgesiz araç kullandığını ve 2918 sayılı KTK 67/1-/B maddesindeki kuralları ihlal ettiğini, bu nedenle %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrasında müvekkili şirketin karşı araç için 10.307,00.TL tazminat ödediğini, davalıya karşı ....İcra Dairesinin █████████ E sayılı dosyası (yetkisizlikle .... İcra müd █████████E sayılı dosyası) ile ödenen tazminatların rücuen tahsili için takip başlatıldığını, davalının borca itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, itirazın mesnetsiz, haksız ve yersiz olduğunu, iptali gerektiğini itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak şartı ile icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını, müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğünün █████████ esas sayılı dosyası ile başlatılan takibine itiraz ettiklerini, yetki itirazları neticesinde icra takibini yetkili ... İcra Müdürlüğüne gönderildiğini, yetkili .... İcra Müdürlüğünün █████████ esas sayılı takip dosyasından ödeme emrinin müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, davanın görülme şartı olan icra takibinin bulunması koşulunun gerçekleşmediğini, ... İcra Müdürlüğü'nün █████████ esas sayılı dosyasından başlatılan takipte takip miktarının 10.517,94.TL olmasına rağmen açılan davanın değerinin yalnızca asıl alacak olan 10.307,00.TL üzerinden ikame edildiğini, davacı tarafın asıl alacak üzerinden dava açmasında hukuki yararının bulunmadığını, davanın 1 yıllık yasal süresi içinde açılmadığını, müvekkili şirket aracına arkadan çarpıldığını, müvekkili şirket aracının bir kusuru bulunmadığını, olaya ilişkin █████/2020 tarihli kaza tespit tutanağının kroki bölümü ile olayın öyküsünün anlatıldığı bölüm ile uyuşmadığını, kazada davacı tarafın kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin araç sürücüsünün yetersiz ehliyetsiz olması halinde bu durumun ayrıca idari para cezası gerektiren bir durum olduğunu, bu durumdan dolayı müvekkili şirket sürücüsüne kusur izafe edilmeyeceğini beyan ederek mahkemece verilen sürede harcın tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına, dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, aksi kanaatte davanın esastan reddine, takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararında, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 88/b maddesine göre dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemize giriş yapıldığından itibaren 6 ay süre ile geçerli olduğu ve 6 ayın sonunda sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi gerektiğini, Suriye uyruklu ... 'in ülkemize kaçak yoldan giriş yaptığı ve kaza tarihi itibari ile ülkemiz tarafından verilmiş geçerli bir sürücü belgesinin bulunmadığını, bu nedenle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4 maddesine göre aracın sürücü belgesiz kullanımına müsade eden davalının bu şekilde meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, bu nedenle davacı sigorta şirketi tarafından yapılan takibin haklı ve hukuka uygun olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin meydana gelen kazada hiç bir kusuru bulunmamakla birlikte olay gününe ait düzenlenen hatalı ve eksik kaza tespit tutanağının hiç bir geçerliliği bulunmaması ayrıca yetersiz ehliyet durumlarında kazaya karışan aracın sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağını, bu sebeple de müvekkiline de rücunun mümkün olmayacağı dikkate alındığında tarafa hükmedilen %20 icra inkar tazminatı da hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin söz konusu başlatılan takipte ve takibin durdurulmasında hiç bir kusurunun bulunmadığını, kaldı ki yapılan icra takibi ilamsız icra takibi olup, söz konusu takibe konu alacağın kesinlik arz etmemesi nedeniyle, tamamen yargılamayı gerektirdiğini, takibin durdurulması nedeni ile alacaklı tarafın herhangi bir mağduriyetinin olmadığının sabit olup, somut bu duruma rağmen ilk derece mahkemesince hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde, koşulları gerçekleşmeyen %20 İcra İnkar Tazminatının davacı lehine hüküm altına alınmasının açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiğini, açıklanan nedenlerle tehir-i icra talepli .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ E. - 2022/... K. Ve █████/2022 tarihli davanın kabulüne dair kararına karşı istinaf taleplerinin esastan kabulü ile anılan kararın kaldırılmasını ve neticede davanın reddine karar verilmesini, takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere davacı taraf aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde sigorta ettirene rücu halleri düzenlenmiş olup, buna göre, tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş olması rücu sebebi olarak kabul edilmiştir. Sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir.

Somut olayda sigortalı aracın kaza tarihinde geçerli bir ehliyeti bulunmayan sigortalı sürücü tarafından kullanıldığı, mahkemece alınan kusur ve tazminat raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, kaza tespit tutanağının, aksi ispat edilinceye kadar geçerli resmi belge niteliğinde olup, aksi yönde bir delilin dosyaya ibraz edilmediği, sigortalı aracın yeterli ehliyetnameye sahip olmayan sürücü tarafından kullanılması nedeniyle davacı sigorta şirketinin işleten-sigorta ettiren konumundaki davalıya rücu imkânı bulunduğu, davacı sigorta şirketinin dava dışı hak sahiplerine yapmış olduğu ödemelerin davalıdan rücuen tahsilini talep edebileceği, neticede Trafik Sigortası Genel Şartlarına göre rücu şartlarının gerçekleştiği bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olmasının yerinde olduğu, ancak alacak likit olmadığından ve rücuya konu zarar hesaplamayı gerektirdiğinden davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, mahkemece kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar vermek gerekmiş, hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararına ilişkin davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b/2. maddesi uyarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

3)-HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,

a)-Davanın KABULÜ ile,

Davalı-borçlunun .... İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı icra dosyasına yaptığı İTİRAZININ İPTALİNE, takibin DEVAMINA,

4) Davacının icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,

5)-Davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 80,70.TL başvurma harcı 176,02.TL peşin harcı olmak üzere toplam 256,72.TL harç ile davacı tarafından yargılama sırasında sarf edilen 1.557,40.TL tebligat posta ücreti olmak üzere toplam 1.814,12.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE

6)-Kabul edilen değer üzerinden hesaplanan 718,48.TL ilam ve karar harcından peşin yatırılan 176,02.TL harcın mahsubu ile bakiye 542,46.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

7)-Kabul edilen dava değeri üzerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 9.200,00.TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacı tarafa VERİLMESİNE,

8)-6325 sayılı kanunun 18/A-14 maddesi uyarınca arabuluculuk aşamasında Devlet tarafından sarf edilen 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA

9)-Dosyada mevcut olan harcanmayan davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

İstinaf incelemesi yönünden;

1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 179,61.TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davalıya İADESİNE,

2)-6100 Sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafça yapılan 145,00.TL, tebligat gideri, posta gideri 220,70.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının toplamı 365,70 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

3)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

4)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

5)-HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır