İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında nakit teminat iadesi, hatalı demir zayiatı kesintileri ve birim fiyat zararları iddiaları ile tarafların ticari defterlerindeki çelişkili alacak kayıtları.
Özet: Bu hukuki evrak, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olup, davacının kaba inşaat işleri sonrası ödenmeyen 952.872,55 TL nakit teminatın iadesi ile demir zayiatı hesaplaması ve işçilik bedellerindeki artış nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep etmesi; davalının ise, davacının demir zayiatını mutabakatla kabul ettiğini, talebinin fahiş olduğunu ve ek ödemelerle destek verildiğini savunması üzerine, mali müşavir ve inşaat mühendisi uzmanların raporunda tarafların ticari defterlerindeki alacak/borç kayıtlarının farklılık gösterdiğinin tespit edildiği bir uyuşmazlığı özetlemektedir.
T.C.
İSTANBUL10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili 28.09.2023 UYAP tarihli dava dilekçesinde, taraflar arasında 07.02.2022 tarihinde İHA Alt Sistemler Üretim ve Test Merkezi Kaba İnşaat İşleri Sözleşmesi imzalandığı; bu sözleşmeye ek çıkan işler nedeniyle 21.03.2023 tarihli zeyilname düzenlenip sözleşme şartlarına uygun olarak tüm yükümlülüklerin fazlasıyla ve zamanında ifa ve teslim edildiği; teslimden uzun bir süre geçtikten sonra kesin hakediş yapıldığı, her hakedişte kesilen nakit teminat tutarının davacıya iade edilmediği ve ödenmediği; davalının, kesin teminat haricinde davalıya imalatlarındaki işçilik bedellerini de birim fiyat artışını dikkate almadan ilk sözleşme tarihindeki birim fiyattan ödeyerek davacıyı 2.600.000 TL’yi bulan zarara uğrattığı; davalının, sözleşmenin 24.3 maddesine dayanarak hak edişlerden kesilen ve kesin hakediş tutarında da belirtilen toplam 952.872,55 TL nakit teminatını tüm talep ve isteklere rağmen ödemediği; SGK’dan alınan “İlişkisizlik Belgesi”nin davalı şirkete teslim edildiği; davalının, demir zayiatının sözleşmeye göre çok yüksek çıktığını belirterek bu zayiat karşılığında teminat olarak tuttuğu ve dava konusu edilen alacağı ödemeyeceğini, zayiata karşılık mahsup yaptığını bildirdiği; davalının demir zayiatı hesabının yanlış olduğu; davalının mutabakat raporunda davacıya teslim edilmeyen demirleri “teslim edildi” olarak gösterdiği; davalının işçi yevmiyelerindeki %300 artışı hiçbir şekilde karşılamadığı; davalının demirleri birleştirmek için kullanılan ve işlevsiz olan 200-300 kg ağırlığındaki bağlama tellerini de hesaba kattığı; davalı şirketin demir donatı kullanımında fiili imalatı değil projedeki metrajları baz aldığı; davalı şirketin tüm hurdaları sattığı ve davacıya bedel ödemediği; davacının sözleşmede belirtilenden 44.91 ton daha az demir zayiatı verdiği; teslim edilen demir miktarının şirket kayıtlarında 3.984,17 ton olmadığı; teslim edilen miktarın daha az olduğu öne sürülerek düzenlenen hakedişler gereği yapılan teminat kesintileri toplamı olan 952.872,55 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmektedir. CEVAP: Taraflar arasındaki sözleşmenin 07.02.2022 tarihinde imzalandığı; ancak davacının 3 yıl öncesini esas alarak hesapladığı faiz talep tarihinin doğru olmadığı; demir kesintisi 807.519,11 TL iken davacının 952.872,55 TL talep ettiği ve talep miktarının fazla olmasının gerekçelerini dilekçesinde açıklamadığı; davacının taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “sözleşme bedeli” başlıklı 5. maddesinde geçen hak ve yükümlülüklerden bihaber olduğu; davalının 21.03.2023 tarihinde zeyilname imzalayarak ilave ödemelerle, sözleşmede olmamasına rağmen, davacıyı desteklediği; davacının 23.03.2023 tarihinde imzaladığı mutabakat ile 807.519,11 TL bedelinde %3 fire oranını aşan demir zayiatını kabul ettiği; hurda demirin davalı tarafından satılarak bedelinin tekrar davacıdan kesinti içinde alındığı iddiasının doğru olmadığı öne sürülerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmektedir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dosya Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve akademisyen ...'a tevdi olunmuş, düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; Davacı ... Şirketi’nin 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterleri 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun Mükerrer 242. maddesinin 2. fıkrasına, 5766 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile eklenen hüküm uyarınca 14.12.2012 tarihinde yayımlanan 421 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine uygun şekilde e-defter olarak tutulmaktadır. Bu kapsamda envanter defteri dışındaki yasal defterlerin tasdiki uygulaması ortadan kalkmıştır. İncelenen ticari defterlere ilişkin mükellefiyetlerin tam ve eksiksiz yerine getirilmiş olduğu, davalı ... Ticaret Anonim Şirketi’nin 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterleri 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun Mükerrer 242. maddesinin 2. fıkrasına, 5766 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile eklenen hüküm uyarınca 14.12.2012 tarihinde yayımlanan 421 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine uygun şekilde e-defter olarak tutulmaktadır. Bu kapsamda envanter defteri dışındaki yasal defterlerin tasdiki uygulaması ortadan kalkmıştır. İncelenen ticari defterlere ilişkin mükellefiyetlerin tam ve eksiksiz yerine getirilmiş olduğu, davacı tarafın ticari defterlerindeki kayıtlara göre 28.09.2023 dava tarihi itibarıyla davalıdan alacağı 1.107.423,12 TL görünmekteyken davalı şirket ticari defterlerindeki kayıtlara göre davacı alacağı 655.376,58 TL görünmektedir. Davalı şirket ticari defterlerine dava tarihinden önce kaydedilmesi gerekirken 01.04.2024 tarihinde yapılan 4 adet kaydın da dikkate alınmasıyla davalı şirket ticari defterlerindeki davacı alacağının 28.09.2023 dava tarihi itibarıyla 1.107.423,12 TL olması gerektiği; bu durumda tarafların ticari defter ve kayıtlarının birbiriyle örtüşmekte olduğu , davalı şirket ticari defterlerine 28.09.2023 dava tarihinden sonra 01.10.2023 tarihinde “demir zayiat bedeli” açıklamasıyla yapılan 807.519,11 TL tutarındaki kayıt, davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olmayıp taraflar arasındaki ihtilafın konusu olduğu, bu bedelin davalı alacağından tenzil edilmesi gerektiği sonucuna varılacak olursa davacının davalıdan alacağı 299.904,01 TL olacağı, taraflar arasında yapılan 07.02.2022 tarihli sözleşmenin 4. maddesinde “Projeden hesaplanan değerlerin üstüne Demir için % 3, beton için % 5 fire verileceği, bu fire değerinin üstünde oluşan kullanım olursa bedeli Uzman Ekibin hak edişinden kesilecektir.” göre demir için %3 fire payının üzerindeki miktarın hakkedişten kesileceğinin belirtildiği, taraflar arasında yapılan imzalı ve kaşeli 23.03.2023 Tarihli “Demir Donatı Malzeme Mutabakat Tablosunda” sözleşme demir fire oranlarını aşan 64,67 ton karşılığı olan 807.519,11 TL+KDV kesinti tutarında mutabık kalındığı, yeni hesap çizelgeleri ile onaylı tutanak getirmesi durumunda kesinti miktarı ve tutarı yeniden hesaplanacağı belirtilmiş olup, dava dosyasında taraflar arasında yapılmış olan onaylı tutanaklara rastlanılmadığı, taraflar arasında yapılan imzalı ve kaşeli 24.03.2023 Tarihli “7 (Kesin) Hakkedişe” göre Toplam Nakit Teminat Kesintisi Miktarının 952.872,55 TL olduğunun tespit edildiği, netice olarak davalı tarafın 23.03.2023 tarihli Demir Donatı Malzeme Mutabakat Tablosuna yönelik ihtirazî kaydında belirtilen şekilde taraflarca imzalanan veya onaylanan hesap çizelgesi ve onaylı tutanak bulunmadığı, davacı tarafça sunulan belgelerin, demir firesinin hesaplanandan daha düşük olduğuna (ve bu sebeple yapılan teminat kesintisinin yüksek olduğuna) yönelik iddialarını ispat için teknik yönden yeterli olmadığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.Dosya ek rapor alınmak üzere Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve akademisyen...'a tevdi olunmuş, düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; Kök rapordaki davacı tarafın 23.03.2023 tarihli Demir Donatı Malzeme Mutabakat Tablosuna yönelik ihtirazî kaydında belirtilen şekilde taraflarca imzalanan veya onaylanan hesap çizelgesi ve onaylı tutanak bulunmadığı, davacı tarafça sunulan belgelerin, demir firesinin hesaplanandan daha düşük olduğuna (ve bu sebeple yapılan teminat kesintisinin yüksek olduğuna) yönelik iddialarını ispat için teknik yönden yeterli olmadığına dair tespit ve değerlendirmemizde değişiklik olmadığı, Netice olarak, davacı tarafın 23.03.2023 tarihli Demir Donatı Malzeme Mutabakat Tablosuna yönelik ihtirazî kaydında belirtilen şekilde taraflarca imzalanan veya onaylanan hesap çizelgesi ve onaylı tutanak bulunmadığı, taraflar arasında yapılan imzalı ve kaşeli 24.03.2023 Tarihli “7 (Kesin) Hakkedişe” göre Toplam Nakit Teminat Kesintisi Miktarının KDV dahil 952.872,55 TL olarak kesinleştiği, davalı tarafın, huzurdaki davada yalnızca %3'ü aşan demir firesine dair 952.872,55 TL alacak yönünden tespit yapılması gerektiği taraflar arasında akdedilen başkaca sözleşmeler için icra takibi yapıldığı ve dava açıldığından aradaki tüm cari hesaba yönelik yapılan hesaplamaların eldeki davanın konusu olmadığına dair itirazlarına Mahkemece itibar edilmesi durumunda, davalı şirketin ticari defterlerindeki 01.10.2023 tarihli kayıt ile “demir zayiat bedeli” açıklamasıyla 807.519,11 TL tutarında kesinti yapılmış olduğu, davalı şirket tarafından herhangi bir fatura düzenlenmemiş olduğundan KDV tutarının yansıtılmasının mümkün görülmediği, Sayın Mahkemece, teknik bilirkişinin tespitleri doğrultusunda davacı şirketin dava konusu 807.519,11 TL'nin iadesini isteyemeyeceği sonucuna varılması halinde davacının ya fatura kesmesi ya da %18 KDV olarak kestiği 952.872,55- 807.519,11=145.353,44 TL'yi davacıya iade etmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davanın, taraflar arasındaki █████/2022 tarihli kaba inşaat işleri sözleşmesi ile █████/2023 tarihli zeyilname gereğince ve taraflar arasındaki sözleşmenin 24. Hükmü gereğince her hakedişte kesilen nakit teminat tutarının davacıya iade edilmediği ve ödenmediği gerekçesiyle teminat bedelinin davalıdan tahsiline ilişkin açılan alacak davası olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamından taraflar arasında, █████/2022 tarihli kaba inşaat sözleşmesi tanzim edildiği, bu sözleşmeye göre, sözleşmenin konusunun (madde 4.): Şirket’ in İdare nezdinde taahhüt ettiği Baykar 3.Faz İnşaatı kapsamında bulunan “İha alt sistemleri üretim ve test merkezi kaba inşaat işleri” ile ilgili; Teknik ve İdari Şartnamelere uygun olarak her türlü işlerinin sarf malzemesi(bağ teli, kalıp yağı, pas payı vs.) aksesuarları kalıp malzemeleri, iş güvenliği iskeleleri, yatay düşey vinç bedelleri, kule vinç kurulması taşınması deplasesi, beton ve demir dâhil işe ait tüm işçilikleri dâhil imalatının, nakliye ve montajının yapılması işleri kapsadığı, █████/2023 tarihinde zeyilname düzenlendiği ve zeyilname sonrası Güncel Sözleşme bedelinin 14.921.977,41TL+KDV olduğu (07.02.2022 Tarihli Kaba İnşaat İşleri Sözleşmesinde 13.400.000,-TL, 21.03.2023 Tarihli Zeyilname Birim Fiyat Reviz. ve İlave İşler 1.521.977,41TL) ve zeyilname bedelinin % 5 tutarında kesin teminat mektubu verileceği düzenlendiği anlaşılmıştır. Yine dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden taraflar arasında yapılan 07.02.2022 tarihli sözleşmenin 4. maddesinde “Projeden hesaplanan değerlerin üstüne Demir için % 3, beton için % 5 fire verileceği, bu fire değerinin üstünde oluşan kullanım olursa bedeli uzman ekibin hak edişinden kesileceği, buna göre demir için % 3 fire payının üzerindeki miktarın hakkedişten kesileceği , taraflar arasında yapılan imzalı ve kaşeli 23.03.2023 Tarihli “Demir Donatı Malzeme Mutabakat Tablosunda” sözleşme demir fire oranlarını aşan 64,67 ton karşılığı olan 807.519,11 TL+KDV kesinti tutarında mutabık kalındığı, yeni hesap çizelgeleri ile onaylı tutanak getirmesi durumunda kesinti miktarı ve tutarı yeniden hesaplanacağının belirtildiği, dava dosyasında taraflar arasında yapılmış olan onaylı tutanaklara rastlanılmadığı, taraflar arasında yapılan imzalı ve kaşeli 24.03.2023 Tarihli “7 (Kesin) Hakkedişe” göre Toplam Nakit Teminat Kesintisi Miktarının 952.872,55 TL olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda da belirtildiği üzere, davacı şirketin esas talebi, davalı şirketin hakediş ödemelerini yaparken sözleşmeye aykırı olarak fazladan yaptığı iddia edilen teminat kesintilerinin iadesine ilişkindir. Davalı ... AŞ tarafı, taraflar arasında imzalanan 23.03.2023 tarihli Demir Donatı Malzeme Mutabakat Tablosu ile sözleşmeye göre % 3 fire oranını aşan miktarın 64,67 ton karşılığı 807.519,11 TL ilave kesinti konusunda tarafların anlaştığını, artık bundan dönmeyeceklerini ileri sürerken, davacı ... AŞ tarafı söz konusu Mutabakat Tablosu’nun ihtirazi kayıtla imzalandığını tablo altında bu hususun “…64,67 ton olan fire miktarını getireceği yeni ataşman ve hesap çizelgeleri ile onaylı tutanak altına almadığı durumda kesinti miktarını kabul etmektedir…yeni hesap çizelgeleri ile onaylı tutanak getirmesi durumunda kesinti miktarı ve tutarı yeniden hesaplanacaktır” şeklide belirtildiğini savunmaktadır. Dosyada yapılan yargılamada taraf beyanları, sözleşme ve zeyilnameler, bilirkişi kök ve ek raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından taraflar arasında akdedilen █████/2022 tarihli kaba inşaat işleri sözleşmesi ve akabinde imzalanan zeyilnamelerle sözleşme bedelinin 14.921.977,41 TL+KDV olarak kararlaştırıldığı, ( 07.02.2022 Tarihli Kaba İnşaat İşleri Sözleşmesinde 13.400.000 TL 21.03.2023 Tarihli Zeyilname 01 Birim Fiyat Revize ve İlave İşler 1.521.977,41 TL) yine kesin teminatın ise zeyilname bedelinin % 5 tutarında kesin teminat mektubu verileceği konusunda mutabık kalındığı, yine sözleşmenin 4. maddesinde “Projeden hesaplanan değerlerin üstüne Demir için % 3, beton için % 5 fire verileceği, bu fire değerinin üstünde oluşan kullanım olursa bedeli uzman ekibin hak edişinden kesileceğinin kararlaştırıldığı, buna göre demir için % 3 fire payının üzerindeki miktarın hakedişten kesileceği, taraflar arasında yapılan imzalı ve kaşeli 23.03.2023 Tarihli “Demir Donatı Malzeme Mutabakat Tablosunda” sözleşme demir fire oranlarını aşan 64,67 ton karşılığı olan 807.519,11 TL+KDV kesinti tutarında mutabık kalındığı, her ne kadar davacı taraf yeni hesap çizelgeleri ile onaylı tutanak getirmesi durumunda kesinti miktarı ve tutarının taraflarca yeniden hesaplanacağının kararlaştırdığını beyan etmiş ise de, dosyada taraflar arasında kesinti miktarının yeniden hesaplandığına ve tarafların mutabık kaldıklarına ilişkin başkaca belge ve kayıt sunulmadığı, taraflar arasında yapılan imzalı ve kaşeli 24.03.2023 Tarihli “7 (Kesin) Hakedişe” göre Toplam Nakit Teminat Kesintisi Miktarının 952.872,55 TL olduğu, dolayısı ile taraflarca mutabık kalınan demir donatı fire bedelinin davacı tarafça da kabul edildiği, açıklandığı üzere fire miktarının ve dolayısı ile fire bedelinin yeniden hesaplandığına ilişkin başkaca kayıt sunulmadığı, bu durumda davacı tarafın fire bedelinden kaynaklı olarak davalı taraftan alacaklı olmadığı, ancak davalı şirket tarafından herhangi bir fatura düzenlenmemiş olduğundan 807.519,11 TL fire bedeli kesintisine KDV tutarının yansıtılmasının da usule uygun olmadığı ve kesilen KDV miktarı olan 145.353,44 TL yönünden bu miktar kadar davacı tarafın davalıdan alacaklı olduğu anlaşıldığından; davanın kısmen kabulüne, 145.353,44 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE,-145.353,44 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,-Fazlaya ilişkin talebin reddine,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 9.929,09 TL harcın peşin alınan 16.272,69 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatan 6.343,60 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davacıya verilmesine,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 127.127,87-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 16.272,69 TL peşin/nisbi harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 352,00 TL tebligat+posta+diğer masraflar olmak üzere toplam 31.894,54 TL yargılama giderinden fazla yatıralan ve iadesine karar verilen harç düşüldükten sonra kalan 25.550,94 TL yargılama giderinin kabul red oranı (%15,25) dikkate alınarak; 3.897,60 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,7-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı.█████/2026Katip e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır "Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."