bir aracın park halindeki araca çarpması sonucu oluşan bakiye değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı talepli haksız fiil davasında ticaret mahkemesinin gerekçeli kararı.

Bir aracın park halindeki araca çarpması sonucu oluşan bakiye değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı talepli haksız fiil davasında Ticaret Mahkemesinin gerekçeli kararı.

Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, davalıların sevk ve idaresindeki sigortalı aracın, davacı şirketin park halindeki aracına çarparak %100 kusurlu trafik kazasına neden olması sonucu oluşan bakiye değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tazminine ilişkindir; davalı sigorta şirketi, hasar ve değer kaybı için kısmi ödeme yaptığını ve sorumluluğunun sona erdiğini iddia ederken, mahkeme, kazadaki kusur oranlarını, davacının talep ettiği zarar kalemlerinin gerçekliğini ve miktarını inceleyerek karar verecektir.

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

...

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

...............

................

.....................

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACI DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ... adına kayıtlı, davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın █████/2023 tarihinde müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı araca park halinde çarparak %100 kusurlu bir şekilde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın ise meydana gelen kazada kusursuz olduğunu, bu nedenle davalıların ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda müvekkilinin oluşan maddi zararını tazmin etme yükümlülüğü bulunduğunu, davalı sürücü ...'ın müvekkili şirkete ait araca çarpış olması, aracın hasarlanmasına ve değer kaybına uğramasına ve bu sebeple aracını kullanamamasına sebep olduğunu belirterek, 10,00 TL değer kaybının davalı araç sahibi ... ve araç sürücüsü ... yönünden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı aracın için oluşan araç mahrumiyet bedeli için 10,00 TL'nin yalnızca davalı araç sahibi ... ve araç sürücüsü ...'dan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine ZMSS ile sigortalı olduğunu ve sorumluluklarının da sigortalısı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı zararı için davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 53.400,00 TL ödemenin yapılmış olunduğu gibi, davacıya ait araç değer kaybı için de davacı tarafa 24.630,00 TL değer kaybı ödemesinin yapılmış olunduğunu, ödemeyle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunu yerine getirdiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte değer kaybı hesaplamasının aracın yaşı kilometresi gibi birçok parametreyi içeren teknik bir hesaplamayı gerektirdiğinden alında uzman bir bilirkişiden rapor alınması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar ... ile ...'a usulüne uygun şekilde tebligat yapılmasına rağmen işbu davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Dava, haksız fiilden kaynaklı bakiye değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı, kendisine ait olan ... plakalı araç ile davalılardan ...'a ait, davalılardan ... sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Türk Sigorta şirketi nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (KZMMS) poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın karıştıkları kaza nedeniyle aracında oluşan değer kaybına ve araç mahrumiyet tazminatı talebine yönelik eldeki davayı açmıştır. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir ve davalılardan ... Türk Sigorta şirketi tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmuştur. Diğer davalılar ise davaya cevap vermemiştir. Davalılardan ... Türk Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle, davacıya 53.400,00 TL hasar bedeli ve 24.630,00 TL değer kaybı ödemesi yaptıklarını, bu ödemeyle birlikte sorumluluklarının kalmadığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Bu itibarla, eldeki davanın haksız fiilden kaynaklı bakiye değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet tazminatı istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun, davacının işleten, davalıların ise trafik sigortacısı, işleteni ve sürücüsü oldukları araçların karıştığı kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Bilindiği üzere, araçta meydana gelen "değer kaybı" aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazaları araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Diğer bir deyişle, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark değer kaybını oluşturmaktadır (Emsal kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ██████████ Esas - ██████████ Karar sayılı, █████████ Esas - ██████████ Karar sayılı kararları).

Araç mahrumiyeti zararı ise, araçtan mahrum kalınması neticesinde doğan zarar olup, bu zararın tespiti için, aracın davaya konu trafik kazası sonucu oluşan hasarlarının ne kadar sürede (makul süre) onarılacağının belirlenmesi, daha sonrada bu sürede aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için ne kadar araç kiralama bedeli ödeneceğinin belirlenmesi gerekir. Haksız fiil faili gerçek zarardan sorumlu olduğundan onarım süresi ve araç kiralama bedelinin değerlendirilmesi ve aracın hasarına göre tamir edileceği sürenin ve buna göre araç mahrumiyetinin belirlenmesi gerekir.

Mahkememizce değer kaybı oluştuğu iddia edilen ve onarım süresince mahrum kalındığı belirtilen ... plakalı aracın UYAP sistemi üzerinden kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. Kazanın meydana geldiği tarih olan █████/2023 tarihi itibariyle davacı malik olduğundan ve zarar bu dönemde meydana geldiğinden davacının dava açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiş, davanın esasına girilmiştir. Bunun yanı sıra, Mahkememizce bakiye değer kaybı talep edilen ... 333 plakalı aracın kaza tarihinden önceki kazalarının mevcut olup olmadığının araştırılması açısından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmıştır.

... plakalı aracın davalılardan ... Türk Sigorta tarafından KZMMS poliçesi ile sigorta örtüsüne alındığı ve poliçe vadesinin █████/2023-█████/2024 tarihleri arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla poliçe vadesinin kaza tarihi olan █████/2023 tarihini kapsadığı ortadadır. Kaza tarihi itibariyle poliçedeki sigorta limiti ZMMS poliçesi açısından araç başına 120.000,00 TL'dir.

Bu ön tespitlerin ardından eldeki dosyada çözümlenmesi gereken hususun, davacının işleten, davalıların ise trafik sigortacısı, sürücüsü ve işleteni oldukları araçların karıştığı kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Davacının değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talepleri açısından, Mahkememizce yukarıdaki tespitler çerçevesinde dosya makine bilirkişi ile kusur bilirkişisinden oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişilerden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporu uyarınca ... plakalı aracın meydana gelen kazada kusursuz olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın ise %100 kusurunun olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, kusur noktasında yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki tüm veriler ve Karayolları Trafik Kanunu dikkate alınarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı, diğer davalı ...'a ait ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın meydana gelen kazada %100 kusurlu, ... plakalı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu değerlendirilmiş, kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dikkate alındığında bilirkişi raporundaki belirlemeler Mahkememizce de kabul edilmiş ve bu çerçevede karar verilmiştir.

Araçta meydana gelen değer kaybının tespiti açısından, bilirkişi raporunun aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri arasındaki fark kriteri esas alınmak suretiyle tanzim edildiği, bu itibarla bilirkişi raporunun yerleşik içtihatlara ve somut olaya uygun olduğu, rapordaki tespitlerin Mahkememizce de takdir edildiği, raporun hüküm kurmaya, denetime elverişli olduğu, bahsi geçen raporda araçtaki değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 75.000,00 TL olduğunun belirlendiği, davalı ... Türk Sigorta şirketi tarafından davadan önce 24.630,00 TL değer kaybı adı altında yapılan ödeme mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği bakiye tazminat miktarının 50.370,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Davacı değer kaybına ilişkin davasını belirsiz alacak davası olarak (1) ... Türk Sigorta şirketi, (2) ... ve (3) ...'a 100,00 TL üzerinden yöneltmiş ve talep artırım dilekçesiyle birlikte talebini sigorta şirketi yönünden teminat limitleri aşılmamak üzere 50.370,00 TL'ye yükseltmiştir. Davalı sigorta şirketinin teminat limiti 120.000,00 TL olmakla, davalı sigorta şirketi dava öncesi toplam 78.030,00 TL ödeme yaptığından (53.400,00 TL hasar bedeli + 24.630,00 TL değer kaybı) sigorta şirketinin bakiye poliçe limitinin 41.970,00 TL kaldığı görülmektedir. Bu kapsamda Mahkememizce davacının 50.370,00 TL araç değer kaybı bedelinin, davalılardan ... Türk Sigorta A.Ş. yönünden bakiye poliçe limiti olan 41.970,00 TL ile sınırlı olmak üzere, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik sigortacısı, işleteni ve sürücüsünden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davacının araç mahrumiyet tazminatı talebi yönünden ise, bilirkişi tarafından aracın makul onarım süresinin 12 gün ve aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için aracın makul kira bedelinin zorunlu giderler düşüldükten sonra 1.180,00 TL olarak belirlendiği görülmüş ve davacının araç mahrumiyet tazminatı olarak 14.160,00 TL (12 Gün x 1.180,00) talep edebileceği tespit edilmiştir.

Davacı araç mahrumiyeti tazminatı yönünden davasını belirsiz alacak davası olarak 10,00 TL üzerinden sigorta şirketi dışındaki davalılar (1) ... ve (2) ...'a yöneltmiş ve talep artırım dilekçesiyle bu zarar kalemi yönünden herhangi bir bedel artırımı yapmamıştır. Bu itibarla, █████/2023 tarihinde gerçekleşen dava konusu kaza neticesinde bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere araç mahrumiyet tazminatı bedelinin 14.160,00 TL olduğu, davacının kazada kusursuz olduğu dikkate alındığında bu tazminatın tamamını talep edebileceği ancak davacı tarafça araç mahrumiyet tazminatı yönünden bedel artırım yoluna gidilmediği görülmekle, taleple bağlılık ilkesi uyarınca davacının araç mahrumiyet tazminatı olarak talep ettiği 100,00 TL'nin kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsünden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Nihayet, faiz başlangıcı açısından yapılan değerlendirmede, davalı ... Türk Sigorta şirketine dava öncesi değer kaybı ödemesi için başvuruda bulunulduğu ve ödeme için 15 gün süre verildiği, başvuru dilekçesinin davalı sigorta şirketine █████/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 15 günlük süre dikkate alındığında davalı sigorta şirketin yönünden █████/2024 tarihi itibariyle temerrütün gerçekleştiği kabul edilmiş ve faiz bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Davalılardan ... ile ... yönünden yapılan değerlendirmede ise, adı geçen davalıların kaza tarihi olan █████/2023 tarihi itibariyle temerrüte düştüğünün kabulü ile faiz adı geçen davalılar yönünden bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Faiz türü olarak ise, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalılardan "hususi" araç vasfında bulunması nedeniyle alacağa yasal faiz işletilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1- Davanın KABULÜNE,

2- 50.370,00 TL araç değer kaybı bedelinin (davalılardan ... Türk Sigorta A.Ş. yönünden bakiye poliçe limiti olan 41.970,00 TL ile █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle sınırlı olmak üzere) kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

3- 10,00 TL araç mahrumiyet tazminatı bedelinin kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALILARDAN ... İLE ...'DAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

4-Alınması gerekli 3.441,46 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 1.287,62‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 2.153,84‬ TL harcın (davalılardan ... Türk Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 1.794,30 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5- Davacı tarafından yatırılan 1.287,62 TL peşin harcın (davalılardan ... Türk Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 1.072,67 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

7-Davacı tarafından yapılan 10.582,4‬0 TL (427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 2.094,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin (davalılardan ... Türk Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 8.815,86 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

8-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,

9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin (davalılardan ... Türk Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 2.999,05 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025