İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin taşıt tanıma sözleşmesi kaynaklı ticari alacak davasında, davacının yakıt alım taahhüdünü ihlal etmesi nedeniyle tahsil edilen cezai şartın iadesi ile borçsuzluk taleplerinin reddi.
Özet: Davacı, akaryakıt alımı için kullandığı kredili hesabından, davalı tarafından haksız ve mesnetsiz olarak sözleşme fesih bedeli adı altında 700.000 TL tahsil edildiğini belirterek bu bedelin iadesini ve faturanın kalan kısmı olan 143.779,25 TL için borçlu olmadığının tespitini talep etmiş; davalı ise davacının taşıt tanıma sözleşmesindeki yıllık yakıt alım taahhütlerine uymaması ve süresinde fesih bildiriminde bulunmaması nedeniyle sözleşmenin uzadığını ve cezai şartın tahsilinin sözleşmeye uygun olduğunu savunmuştur. Mahkeme, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından feshedilmediği ve taahhütlere uyulmadığı gerekçesiyle davalının cezai şart tahsilatını haklı bularak davacının taleplerini reddetmiştir.
T.C.
İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████ DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; benzin/mazot gibi petrol ürünlerinin alımında ve ödemelerinin davalı şirkete yapılmasında müvekkili adına tanımlanmış olan ... kredili hesabının kullanıldığını, davalı yanca sözleşme fesih bedelleri açıklaması ile 843.779,25 TL bedelli fatura düzenlendiğini, bu faturayı kabul etmediklerini ancak düzenlenen fatura sebebiyle müvekkilinin ... hesabından hesap kredi limiti olan 700.000 TL'nin davalı yanca haksız ve mesnetsiz olarak tahsil edilmiş olduğunu beyanla 700.000,00TL'nin davalıdan tahsiline ve faturanın bakiye kısmı olan 143.779,25 TL yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili ise; davacının en az 3 sene boyunca müvekkili şirketten yakıt alacağı öngörülerek Taşıt Tanıma Sözleşmesinin hükümlerinin belirlenmiş olduğunu, sözleşmede davacının yıllık en az 40m3 yakıt alımı yapması gerektiği ve ...monte edilmiş araçların 3 ay, AA monte edilmiş araçların ise 6 ay boyunca yakıt almaması durumunda aracın sistemden çıkarılmış sayılacağı hükümlerinin yer aldığını, sözleşmenin 7. maddesi uyarınca davacının sözleşmedeki edimlerine uymaması veya yıllık alım taahhüdüne uymaması halinde cihaz başına 500 dolar fesih tazminatı kesme haklarının bulunduğunu, davacının en son Aralık 2023'te yakıt alımı yaptığını ve fesih sebeplerinin ortaya çıkmış olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur. GEREKÇE:Dava; taşıt tanıma sözleşmesi kapsamında davacıdan tahsil edilen bedelin iadesi ve menfi tespit istemine ilişkindir. Dosyaya sunulan kanıtlardan taraflar arasında █████/2020 tarihinde taşıt tanıma sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 5.maddesinde sözleşme süresinin 3 yıl olarak belirlendiği ve sürenin sona ermesinden 30 gün önce fesih bildiriminde bulunulmaması halinde sözleşmenin 2 yıl daha uzatılmış sayılacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin feshine dair yanlarca ihbarda bulunulmadığı ve davacı tarafından 3 yıllık süreden sonra yalnızca 2023 yılının Aralık ayında alım yapıldığı ve 700.000,00 TL tutarındaki cezai şartın DBS aracılığıyla davacıdan tahsil edildiği çekişmesizdir.Çözümlenmesi gereken; fesih işleminde kusurun kime ait olduğu ve dolayısıyla cezai şartın iadesinin gerekip gerekmediği noktasındadır.Uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi raporu alınması gerekmiştir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 179. maddesi "Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir.Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir.Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır" hükmünü, 180/1 fıkrası ise "Alacaklı hiçbir zarara uğramamış olsa bile, kararlaştırılan cezanın ifası gerekir" hükmünü havidir.Varlığı yanlar arasında çekişmesiz olan sözleşmenin Fesih başlıklı 7.maddesine göre, müşteri/davacının alım taahhüdüne uygun davranmaması halinde davalının fesih hakkının doğduğu, dava dilekçesinde sözleşmenin uzamadığına dair bir iddiada bulunulmadığı, kaldı ki herhangi bir fesih ihbarı bulunmadığından 5.madde uyarınca akdin 2 yıl daha uzadığı, davacının 2.2.10 maddedeki alım taahhüdüne uymaması nedeniyle davalının düzenlediği 843.779,25 TL bedelli faturanın sözleşmeye uygun olduğu, ekonomik gücü göz önüne alındığında tahsil edilen cezai şartın davacının ekonomik yönden mahvına neden olacak boyutta olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Gerekçede açıklandığı üzere;1-Davanın Reddine, 2-Alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcının 14.409,65 TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 13.677,65 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Maliyeye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Davalı vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 132.566,89 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,6-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalanın karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip e-imzalıdır Hakim e-imzalıdır Bu belge 5070 sayılı Yasa uyarınca güvenli E-İMZA ile imzalanmıştır.