Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi, icra takibine borca itiraz ve ihtiyati haczin kaldırılmasına dair merci tayini uyuşmazlığında icra hukuk mahkemesinin görevsizlik veremeyeceğini belirtiyor.
Özet: Bu hukuki evrak, kambiyo senedine dayalı icra takibine yönelik borca itiraz talebi hakkında iki farklı mahkeme arasında ortaya çıkan görev uyuşmazlığını (merci tayini) incelemektedir; ilk derece icra hukuk mahkemesinin davayı usulden reddedip yetkisiz olduğuna karar vermesine karşın, asliye ticaret mahkemesi icra mahkemesinin görevsizlik kararının hatalı olduğunu, İİK 169. maddesi uyarınca borca itirazların icra mahkemesince karara bağlanması gerektiğini belirterek karşı görevsizlik kararı vermesi üzerine, istinaf mahkemesi icra mahkemelerinin kendi görev alanına giren itiraz ve şikayetler hakkında görevsizlik kararı veremeyeceğini vurgulayarak, borca itiraz talebinde görevli mahkemeyi belirlemeyi amaçlamaktadır.
T.C.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİESAS NO : ..KARAR NO : ..T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ..ÜYE : ..ÜYE : ..KATİP :..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ..NUMARASI :..DAVACI : .. VEKİLİ : Av. ..DAVALI : ..VEKİLLERİ : Av. ..DAVANIN KONUSU : İcra Takibine İtiraz (Borca İtiraz)KARAR TARİHİ : ..KARAR YAZIM TARİHİ : ..Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, İİK 266 uyarınca ihtiyati haczin kaldırılması ve İİK 169 vd uyarınca icra takibine itiraz istemine ilişkindir... İcra Hukuk Mahkemesince, icra dosyası incelendiğinde esas takibe geçilmemiş olduğunun görüldüğünü, dolayısıyla bu ihtiyati haczin ihtiyati tedbir niteliğinde olduğunu, HMK. madde 394 gereğince ise ihtiyati tedbirin infazına ilişkin itiraz ve şikayetleri inceleme yetkisinin kararı veren mahkemeye ait olduğu kanaati ile davanın usulden reddine ve görevli ve yetkili mahkemenin.. Ticaret olduğu gerekçesiyle mahkemece görevsizlik kararı verilmiştir.... Asliye Ticaret Mahkemesince, davacı tarafın İİK'nın 169. maddesi kapsamında borca itiraz ettiğini, dilekçesinde bu hususu açıkça belirttiği, bu itirazı İİK'nın 169/a maddesi uyarınca icra mahkemesi hakiminin karara bağlayacağının açık olduğunu, icra mahkemesinin görevsizlik kararının gerekçesinin yerinde olmadığını, mahkemece talepler arasında borca itiraz talebinin dikkate alınmadığını, mahkemece verilen görevsizlik kararının ihtiyati haciz kararı veren mahkemece değerlendirilmesi gerektiği gerekçesine dayanılmışsa da, bu durumda dahi görevsizlik kararı değil ret kararı verilmesi gerektiğini, dolayısıyla icra hukuk mahkemesi tarafından verilen karara mahkemece iştirak edilmesinin mümkün olmadığı değerlendirildiğinden, talep hakkında görevli mahkemenin icra hukuk mahkemeleri olduğu gerekçesiyle mahkemece karşı görevsizlik kararı verilmiştir.Merci tayini için dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda;Ticaret mahkemesince ihtiyati haczin kaldırılması istemi tefrik edilmiş, İİK 169/a-2 uyarınca borca itiraz talebi yönünden ise karşı görevsizlik verilmiş olup, bu durumda merci tayini yönünden uyuşmazlık, İİK 169/a-2 uyarınca borca itiraz istemi yönündendir. İİK'nun 4. maddesi gereğince icra mahkemesi, icra müdürlüğü işlemine karşı yapılan şikayetlerle itirazları incelemeye görevlidir. İcra mahkemeleri, önlerine gelen takip hukukuna yönelik şikayet, itiraz ve itirazın kaldırılması talepleri hakkında kabul ya da ret kararı vermek zorunda olup, bu talepler hakkında görevsizlik kararı veremezler. Ancak dava niteliği taşıyan ve apaçık genel mahkemelerin görevine girdiği belli olan, örneğin; boşanma, tapu iptal ve tescil, nüfus, ortaklığın satış yoluyla giderilmesi...vb. davalar hakkında ise görevsizlik kararı vermeleri gerekmektedir.Görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan (HMK mad. 114/c) iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önünde bulundurulur (HMK mad. 115/1).Kambiyo senetleri hakkındaki özel takip usulleri .. sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 167 ve devamı maddelerinde, haciz yoluyla takip 168 ve devamı maddelerinde, bu takip şekline ilişkin borca itiraz 169-169/a maddelerinde, imzaya itiraz 170.maddesinde, borçlunun kambiyo hukuku bakımından şikayeti ise İİK.170/a maddesinde düzenlenmiştir. Bilindiği üzere . sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 168. maddesinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte ödeme emrine yazılacak hususlar düzenlenmiştir. Buna göre; 3. bentte takibin müstenidi olan senet kambiyo senedi vasfını haiz değilse, beş gün içinde mercie şikayet etmesi lüzumunun; 4. bentte takip müstenidi kambiyo senedindeki imza kendisine ait olmadığı iddiasında ise bunu beş gün içinde açıkça bir dilekçe ile icra mahkemesine bildirmesi; aksi takdirde kambiyo senedindeki imzanın bu fasıl gereğince yapılacak icra takibinde kendisinden sadır sayılacağı ve imzasını haksız yere inkar ederse sözü edilen senede dayanan takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkum edileceği ve merciden itirazının kabulüne dair bir karar getirmediği takdirde cebri icraya devam olunacağı ihtarının; 5. bentte borçlu olmadığı veya borcun itfa edildiği veya mehil verildiği veya alacağın zamanaşımına uğradığı veya yetki itirazını sebepleri ile birlikte beş gün içinde icra mahkemesine bir dilekçe ile bildirerek merciden itirazın kabulüne dair bir karar getirmediği takdirde cebri icraya devam olunacağı ihtarının yazılması gerektiği belirtilmiştir.İİK’nın “borca itiraz” başlıklı 169. maddesinde de “Borçlu, 168 inci maddenin 5 numaralı bendine göre borca karşı yapacağı itirazını bir dilekçe ile icra mahkemesine bildirir. Bu itiraz satıştan başka icra takip muamelelerini durdurmaz” hükmü yer almaktadır.“Borçlunun kambiyo hukuku bakımından şikâyeti” başlıklı 170/a maddesinde ise aynen; “Borçlu, alacaklının bu fasıl hükümlerine göre takip hakkı olmadığını 168 inci maddenin 3 üncü bendine göre şikayet yolu ile ileri sürebilir. Düzenlemeleri bulunmaktadır.Somut olayda, davacı tarafından ihtiyati haczin kaldırılması ve İİK 169/a-2 uyarınca kambiyo senetlerine mahsus başlatılan icra takibine itiraz isteminde bulunulduğu, Ticaret mahkemesince ihtiyati haczin kaldırılması istemi tefrik edilmiş, İİK 169/a-2 uyarınca borca itiraz talebi yönünden ise karşı görevsizlik verilmiş olup, bu durumda merci tayini yönünden uyuşmazlık, İİK 169/a-2 uyarınca borca itiraz istemine dair olduğu, davacının takip hukukuna yönelik şikayet değil, İİK 169 uyarınca dava açmış olduğu, az yukarıda açıklanan ilkelere göre İİK 169/a-2 uyarınca kambiyo senetlerine mahsus başlatılan icra takibine itiraz istemine ilişkin davada görevli mahkeme icra hukuk mahkemesidir. Bu itibarla, .. İcra Hukuk Mahkemesinin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince .. İCRA HUKUK MAHKEMESİNİN YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,Dosyanın... İCRA MAHKEMESİ'ne gönderilmesi amacıyla merci tayinine başvuran ..ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 23/2 ve 362/1-c maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026 Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır