Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi, zorunlu arabuluculuk ve harç eksikliği nedeniyle menfi tespit davasını usulden reddeden yargı kararı.
Özet: Bir çek karşılığı teslim edilmeyen mallar nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talebiyle açılan menfi tespit davasında, mahkeme, davacının zorunlu arabuluculuk şartını yerine getirmemesi ve adli yardım talebinin reddedilmesine rağmen gerekli harç ile avansları yatırmaması gibi dava şartı eksikliklerini süre tanınmasına rağmen tamamlamadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiştir, zira bu tür ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk, sonradan tamamlanamayacak bir dava şartıdır.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████ Karar
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : MENFİ TESPİTDAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025YAZIM TARİHİ : █████/2025 Mahkememizde açılan Menfi Tespit davasının yapılan yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA :Davacı vekili ; Taraflar arasındaki anlaşma gereği davalının söz konusu malları müvekkili şirkete teslim etmesi gerektiğini, davalının mal karşılığı olarak davacı şirkete ... seri numaralı çeki verdiğini, söz konusu malların müvekkiline teslim edilmediğini, ayrıca çekin vadesinin geçmesinden dolayı müvekkilinin zor durumda kalabileceğini, davalının malların teslim edilmesine karşılık gelen çeklerin vadesinin gelmesi ve haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidilmesi nedeniyle .... Esas sayılı icra dosyası için dava kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulüne, borçlu olunmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.YANIT :Henüz dilekçelerin tebliği aşamasına gelinmediği için davalı tarafından dosyaya herhangi bir beyanda bulunulmamıştır.DELİLLER :-Çek,-Sözleşme,-Banka kayıtları,-Tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Davadaki talep, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile sonradan teslim edilecek ürün için verilen fakat ürün teslim edilmediği gibi vadesinin gelmesi nedeniyle icra kanalı ile tahsili yoluna gidilen çek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti istemine ilişkindir.Davacı vekili tarafından dava konusu çek sureti sunulmuş, UYAP sistemi üzerinden ilgili icra dosyasında bulunan evraklar temin edilerek fiziken dosyamız arasına alınmıştır.Davacının dava açarken UYAP sistemi üzerinden adli yardım talepli dava açtığı ve bu hususta dosyaya gerekli harçları ve gider avansını yatırmadığı anlaşılmış, mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararı ile adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, gerekli harç ve avansların 1 haftalık kesin süre içerisinde dosyaya yatırılması gerektiği bildirilmiştir.Aynı zamanda işbu davanın arabuluculuğa tabi davalar arasında yer aldığı, ancak dilekçede herhangi bir arabuluculuk dosyasından bahsedilmediği anlaşılmakla bu hususta da █████/2025 tarihli muhtıra yazılmış, 1 haftalık kesin süre içerisinde arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağının aslı veya onaylı bir suretinin dosyaya sunulması gerektiği bildirilmiştir.Muhtıra ile adli yardımın reddine ilişkin ara kararlar davacı vekiline █████/2025 tarihinde tebliğ edilmiş, 1 haftalık kesin süre içerisinde arabuluculuk tutanağı sunulmadığı gibi gerekli harç ve avanslar da dosyaya yatırılmamıştır.6102 Sayılı TTK'nın "3.Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinde; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmüne yer verilmiştir.Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. HMK'nun 115 maddesi gereğince, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. 6325 Sayılı Yasanın 18/A-2 maddesine göre de arabuluculuğa başvuru dava açıldıktan sonra ikmal edilebilecek dava şartlarından olmadığından, iş bu dava şartı yerine getirilmeden dava açıldığının mahkemece tespiti halinde davanın usulden reddine karar verilir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, açılan menfi tespit davasının ticari dava olduğu ve ticari davalarda arabuluculuk dava şartına tabi olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-2. maddesi uyarınca ticari nitelikteki davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının ve düzenlenen son tutanağın dava dilekçesine eklenmesinin dava şartı olarak sayıldığı, dava şartının dava tarihi itibari ile yerine getirilmediği, arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olan dava şartlarından olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1, 5/A, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-2.son, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115/2. maddeleri uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca dava açılırken alınmadığı anlaşılan 615,40 TL başvurma harcı ve 614,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80 TL harcın DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,3-) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,Dair, davacı vekili ile davalıların YOKLUĞUNDA, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2025Katip ..... Hakim .....e - imzalıdır e - imzalıdırBu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.