Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik sigorta sözleşmesi kaynaklı rücuen tazminat ve araç değer kaybı talepli gerekçeli kararı.
Özet: Bir araç sahibinin, %100 kusurlu karşı tarafın zorunlu mali mesuliyet sigortacısına açtığı tazminat davasında, trafik kazası sonucu aracında meydana gelen değer kaybının sigorta şirketinin yaptığı 20.000 TLlik ödemeden daha fazla olduğu iddiasıyla ek tazminat talep ettiği, davacının onarım masrafları karşılanmasına rağmen araç değerinde düşüş yaşandığını ileri sürmesi üzerine, davalı sigorta şirketinin ise yapılan ödemelerle zararın zaten giderildiğini, davacının dava öncesi başvuru şartını yerine getirmediğini ve davanın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : ... -VEKİLİ : Av. DAVALI : ...VEKİLLERİ : Av. DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası davalı ... sigorta firmasına yaptırılan ... plakalı ...'ın sevk ve idaresinde olan aracın █████/2025 tarihinde Kayseri/Kocasinan ilçesinde, davacıya ait ... plakalı araca çarpmış olduğunu, kazaya bağlı olarak araçta Sol ön kapı, Sol ön kapı çıtası ve Sol dikiz aynası değişmesi veya tamir olması gereken hasarlı parça ve malzemeler olarak belirlenmiş olduğunu, bu işlemler sonrası aracın 54.960,42 TL değerinde tadilat ve tamirata uğradığını ayrıca bir diğer hususun ise davacıya ait aracın daha önce kazaya karışmaması olduğunu, araçta oluşan tamirat ve tadilat giderlerinin davalı tarafından giderildiği ancak tüm bunlara rağmen araçtaki değişimden ve plaka sorgusunda kazalı gözüktüğü için değeri emsallerinden daha düşük çıkmakta olduğunu, Kaza Tespit Tutanağı Detaylandırmasına göre davacıya ait kusur oranı yükletilmemiş ve %100 karşı tarafın kusurlu olarak belirlenmiş olduğunu, davalıya başvurulmuş ve davacıya 20.000,00 TL ödeme yapılmış ve daha fazla yapılması talep edilen ödemenin reddedilmiş olduğunu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2009 / 9892 Es. 2010 / 3124 Kar. sayılı kararının dikkate alınması ile değer kaybının Z.M.S.S. teminatı dahilinde yer aldığının açıkça belirtildiğini, davalı tarafından arabulucu aşamasında dahi bu bedelin üzerine çıkılmamış olduğunu, iş bu sebeple bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, tüm bu sebepler gözetildiğinde eksik ödenen değer kaybının davalı tarafından karşılanması gerekmekte olduğunu, Mahkemece yapılacak bilirkişi incelemesine eksik ödeme tespit edilecek olup ödenen miktarın üzerinde bir bedel belirleneceğini, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin Esas: 2021/ 21252, Karar: 2022 / 5913 nolu kararının dikkate alınması gerektiğini belirterek, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (şimdilik 1000,00 TL) belirsiz alacak davası şeklinde açılan davanın bilirkişi raporu sonrası ıslah edilmek üzere değer kaybının kaza tarihinden işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür. CEVAP: Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının talepleri haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davanın reddi gerekmekte olduğunu, başvuru sahiplerince talep edilen hasarın, zamanaşımına uğramış olduğunu, somut olayın yasal dayanağının 2918 sayılı karayolları trafik yasası olup; yasanın 109/1 maddesi gereğince davada zamanaşımı def'i dikkate alınarak davanın reddi gerekmekte olduğunu, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davalı şirket tarafından, Hasar başvurusu aşamasında 1179673 numaralı dosyada değer kaybına ilişkin olarak ekspertiz raporu temin edilmiş ve davalı şirket tarafından reel değer kaybı araştırılmış ve davacıya değer kaybına istinaden 20.000,00-tl reel değer kaybına istinaden ödeme yapılmış olduğunu ayrıca, davalı şirket nezdinde tutulan aynı araç yönünden bağlantılı ... numaralı dosyada ise kasko sigortacısına 54.960,42 TL rücu ödemesi yapılmış olduğunu, davacının aracında oluştuğu iddia edilen kazadan kaynaklı bütün zararı - kabul etmemek kaydıyla- giderilmiş olduğundan ve araçta oluştuğu iddia edilen değer kaybı zararı da reel kayba istinaden ödenmiş olduğundan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, zira davacının zararı karşılanmış ödemeleri yapılmış olmasına rağmen haksız ve hukuka aykırı şekilde dava açmış olduğunu, davacı tarafın dava şartını yerine getirmeksizin işbu davayı ikame ettiğinden davanın usulden reddi gerekmekte olduğunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97’nci maddesi gereğince; zarar gören kişilerin sigorta kuruluşuna başvurmaksızın, sigorta kuruluşu aleyhine doğrudan doğruya dava yoluna gitme hakları bulunmamakta olduğunu, yasal mevzuata göre başvuru şartının yerine getirilmiş kabul edilebilmesi için; gerekli belgelerin tamamının sigorta şirketine ibraz edilmesi gerekmekte olduğunu, davacı yanın dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvuruda bulunması gerektiği bir dava şartı olduğundan, davacının dava yoluna gitmeden önce başvuru şartını yerine getirmiş olduğunu somut delillerle ortaya koyması gerekmekte olduğunu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin ███████ esas ███████ K. sayılı ilamının bu kapsamda dikkate alınması gerektiğini, bu nedenle ilgili mevzuat hükümleri gereğince davacının yukarıda işaret edilen düzenlemelerindeki yükümlülüklerini yerine getirmeden, doğrudan iş bu davayı ikame etmesi nedeniyle HMK 115 maddesi gereği dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini talep ettiklerini, davaya ilişkin delillerin taraflarına tebliğ edilmesi gerektiğini, Naciye İNAL adına kayıtlı 44 NB 294 plakalı otomobilin; davalı şirket nezdinde, 02.10.2024-02.10.2025 vade tarihleri arasında, 28938680 numaralı ZMMS poliçesi ile sigorta güvencesi altına alınmış olduğunu, 44 NB 294 plakalı sigortalı aracın 04.02.2025 tarihinde Kayseri Kocasinan Akalıncık Mevkiinde 6204. Caddede seyir halinde iken davacıya ait ... plakalı aracın sigortalı araca çarpması sonucu Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının düzenlendiğini, kaza sonrası taraflarca trafik polisi çağrılmadan anlaşmalı tutanak tutulmuş olduğunu ancak, tutanağı düzenleyen kişilerin kusur tespiti yapamayacağının aşikar olduğunu, sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusurun kabulü mümkün olmadığını, Kaza tespit tutanağından, Kazaya karışan araçların hızlar, Kazaya karışan araçların fren mesafeleri, Kazanın meydana gelmesine sebebiyet verecek bir başkaca etkenin bulunup bulunmadığının açıkça anlaşılamadığını, olayın açıklığa kavuşturulması açısından çevre esnaftan kamera kaydı ve mobese kayıtlarının dosyaya kazandırılması gerekmekte olduğunu, hatalı ve eksik olarak tanzim olunan işbu tutanağın kabulü mümkün olmadığını, meydana gelen kazada davacı aracın %100 kusurlu olduğunun anlaşılmakta olduğunu, dosyanın trafik kusur uzmanı, sigorta hukukçusu ve hasar uzmanı bilirkişye tevdii ile yargıtay denetimine elverişli rapor alınması elzem olduğunu, kusur durumunun araştırılması, delillerin toplanılması ve iddialarının incelenmesi gerekmekte olduğunu, davacı tarafın meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğundan, davalı şirketten herhangi bir değer kaybı talebinde bulunmayacağını, davacının ... plakalı aracında meydana gelen zarara istinaden toplamda ... numaralı dosyada kasko sigortacısına 54.960,42 TL ödeme yapılmış olduğunu, kazanın müsebbibi aracın; ... plakalı 2015 model wolksvagen cc marka araç olduğunu, aracın kilometresinin 100.000 civarında olduğunun anlaşıldığını, yine ... plakalı aracın önceki hasarlarının tramer kayıt sisteminden talep edilmesi gerektiğini, 2015 model ve 10 yaşında olan araçta değer kaybı oluşmayacağını, ağır hasar kaydı olan aracın dava konusu kaza olmasa idi satılacağı bedel ile dava konusu tramer kaydındaki kazalara göre nispeten küçük ölçekteki kazanın meydana gelmesi sonrası satılacağı değer arasında bir fark oluştuğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, araçta dava konusu kaza nedeniyle ek bir değer kaybı oluşmamış olduğunu, Yargıtay 17. HD. █████/2014 gün ve ███████████ sayılı kararının, Yargıtay 17. HD. █████/2014 gün ve ███████████ sayılı kararının, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ██████████ gün E: █████████, K: ██████████ sayılı kararının, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████/2017 gün E: ██████████, K: █████████ sayılı kararının bu kapsamda dikkate alınması gerektiğini, Yargıtay içtihatları bir bütün olarak incelendiğinde; 10 yaş ve üstü olan araçlarda reel piyasa şartlarına göre değer kaybının oluşmayacağı yönünde olduğunu, somut olayda; trafikte 27 yıldır kullanılan aracın korozyona uğramış kaporta parçalarının onarım gördüğünün tartışmasız olduğunu, Araç Satış Sonrası Hizmet Yönetmeliğine göre, ekonomik ömrünü doldurmuş bir araç olmakla piyasada diğer üst modellerine göre de tercih edilmeyen bir araç olduğunu, Avrupa ülkelerindeki uygulamalara bakıldığında; hasarlı araçların değer kayıpları Ruhkopf/Sahm modeli, Holbgewacchs yöntemi, Hamburg modeli, Bremen modeli, Heintges modeli, model BVSK, Alman Trafik Hukuk 13. Kongre Kararı, 0 Araç modeli, Piyasa Değer ve Onarım Faktör modeli, Yüzdeleme modelleri yöntemleri göz önünde bulundurularak yapılmakta olduğunu, Belirtilen Alman model uygulamalarında 5 yaşın üzerinde olan araçlara değer kaybı uygulanmamakta olduğunu, aracın onarımı için tanzim olunan ekspertiz raporunda aracın onarımı için yapılan işlemler listelenmiş olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacının aracının onarılmış, onarım ile aracın parçaları yenilenmiş olduğunu, araçta değişen parçalar sonucunda aracın değer dahi kazandığını, bu durumda yenilenen aracın amortismanın dikkate alınması gerektiğini, davalı şirketin sorumluluğunun poliçe özel ve genel şartları çerçevesinde poliçe metni üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, Trafik Sigortası zarar sigortası niteliğinde olduğundan zarar gören şahsın gerçek maddi zararının tespiti ve sigortalının kusuru oranında gerçek zararın tazmininin esas olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile; davalı şirketin poliçe teminat limitleri ile sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; poliçede yer alan tüm muafiyetler ve özel şartlar ve poliçe limiti dikkate alınması gerektiğini, Kasko sigortacısına yapılan 54.960,42 TL rücu ödemesi ve davacıya yapılan 20.000-TL değer kaybı ödemesinin dikkate alınması gerektiğini, ... plakalı aracın varsa önceki hasarlarının tramer kayıt sisteminden talep edilmesi gerektiğini, şayet araçta ağır hasar/ pert kaydı var ise mevzuat ve yerleşik yargıtay içtihatları uyarınca ağır hasarlı/ pert araçta değer kaybı zararı oluşmayacağını, yine dava konusu aracın eskiden karışmış olduğu kazalar var ise davalı şirketen değer kaybı talep edemeyeceğinin açık olduğunu, davacı tarafça talep olunan değer kaybı bedelinin ‘fahiş’ olup kabulü mümkün olmadığını, öncelikle hasarın ne şekilde meydana geldiği tespit edilmeli, beyan edilen şekilde işbu hasarın oluşma ihtimali değerlendirilmesi gerektiğni, Davacı tarafça meydana gelen hasar miktarı hakkında çelişkili rakamlar ortaya atılmış olup gerçek zarar miktarı ortaya konulamamış olduğunu, ayrıca; kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının aracının onarımı ile aracın parçaları yenilenmiş olduğunu, bu durumda yenilenen aracın amortismanı dikkate alınmalı ve amortisman tutarının indirilmesi gerektiğini, Yargıtay 11 HD 10.04.2006 gün, █████████E █████████K ilamının, Yargıtay 11 HD 14.02.2005 gün, █████████ E. █████████ K ilamının bu kapsamda dikkate alınması gerektiğini, talep edilen faiz talebinin ve faiz başlangıç tarihinin de kabulü mümkün olmadığını, hiç bir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla; söz konusu olayın işleten açısından haksız fiilden kaynaklanan bir olay olduğu, davalı şirketinde yasal olarak işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlendiği göz önüne alındığında haksız fiilden kaynaklanan olaylarda ancak yasal faiz istenebileceği izahtan vareste olup Yargıtay kararlarıyla da ancak yasal faize hükmedilebileceğinin sabit olduğunu, davacının avans faizi talebinin yersiz olduğunu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 5.11.2018 tarih █████████ E. ve ██████████ K. Tarihli ilamının bu kapsamda dikkate alınması gerektiğini belirterek, Davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür. YARGILAMA VE GEREKÇEDava, █████/2025 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ve davalının bu zarar talebinden sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Davalı ... Sigorta Şirketine, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, Hepiyi Sigorta Şirketine ve Mapfree Sigorta Şirketine yazılan müzekkerelere cevap verilmiş olduğu, ilgili evrakların dosyamız arasına alınmış olduğu görülmüştür. Mahkememizin █████/2025 tarihli ön inceleme zaptının 7 nolu ara kararı gereğince dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdine karar verilmiş olduğu fakat makine mühendisinin kusur yönünden rapor hazırlayamayacağı anlaşıldığından mahkememizin █████/2026 tarihli ara kararı gereğince heyete adli trafik bilirkişisi eklendiği görülmekle, █████/2026 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; ''█████/2025 tarihinde meydana gelen iş bu davaya konu trafik kazasında; ... plakalı açık kasa kamyonet sürücüsü ...’ın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen sürücü diğer kusurlarından 52/1a ve 54/1b-4 Maddelerinde belirtilen trafik kurallarını ihlal ederek araç kullandığından, kazayı önlemek için hukuken bir hareket yapmak ve neticeye engel olabilme kudret ve imkânına sahipken bunları yapmaması sonucu illiyet bağı somut olarak tanımlandığından ve kusur izafesi gerektiğinden dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84. Maddesinde sayılan sürücü asli kusurlarından(5) “Geçme Yasağı Olan Yerlerde Geçme” kuralını ihlal ettiğinden YASADA ASLİ KUSURLU SAYILACAĞI Amir Hükmü bulunmakta olup, kazanın meydana gelmesinde etken olduğu, ... plakalı araç sürücüsü Yeliz KİP’ in ise Kusursuz olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Dava konusu ... plaka sayılı araçta meydana gelen trafik kazası sonrası Değer Kaybı bedelinin 100.000,00 TL olduğu'' sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu görülmüştür. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davacı tarafça █████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı meydana geldiği ve kazaya davalının kaza tarihi itibari ile geçerli ZMMS poliçesini düzenlediği 44 NB 294 plakalı araç sürücüsünün sebep olduğu belirtilerek dava açılmış ise de, davalının daha önce başvurusu üzerine davacıya tazminat ödemesi yapmasında rağmen yargılama sırasında sunmuş olduğu dilekçe ile kazaya ... plakalı aracın sebep olduğunu belirttiği, kaza yerinden çekilen fotoğraflarda da açıkça araç plakasının ... olduğunun görüldüğü ve kaza tespit tutanağında da plakanın ... olarak yazılı olduğu görülmüş, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinin yazı cevabı ile de söz konusu aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS poliçesinin Bereket Sigorta tarafından düzenlendiği anlaşılmış olmakla, davalının dava konusu talep yönünden pasif husumetinin olmadığı değerlendirilmiş ve böylece, davanın taraf ehliyeti (pasif husumet) dava şartı yokluğu nedeniyle HMK md 114/1-d, 115/2 gereğince usulden REDDİNE karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;1-Davanın taraf ehliyeti (pasif husumet) dava şartı yokluğu nedeniyle HMK md 114/1-d, 115/2 gereğince usulden REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan, 615,40 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan 32,90-TL yargılama giderinin HMK md 327/2 gereği üzerinde bırakılmasına,5-HMK md 327/2'nın kıyasen uygulanması ile davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 7- HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Katip ¸E-imzalıdır Hakim ¸E-imzalıdır