Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, elektrik sistemine bağlantı katkı payı hesaplamasından kaynaklanan menfi tespit davasında TÜFE güncellemesi ve sözleşme hükümleri üzerindeki uyuşmazlığın adli yargı tarafından çözüldüğü yargılama özeti.
Özet: Bu menfi tespit davası, davacı şirketin elektrik sistemine bağlantı hakkı için davalı tarafından 2011 tarihli katkı payı anlaşması ve yarışma yönetmeliği hükümleri uyarınca faturalandırılan 46.348.297,52 TLlik katkı payının, anlaşma ve yönetmeliğe göre 7.469.125,71 TL olması gerektiğini savunarak, aradaki 38.879.171,81 TLlik kısmından borçlu olmadığının tespitini talep etmesi üzerine açılmıştır; davalı fatura bedelinin yönetmelik ve teklif mektubundaki TÜFE oranında güncelleme taahhüdüne uygun olduğunu belirtirken, Uyuşmazlık Mahkemesinin adli yargının görevli olduğuna karar vermesinin ardından yapılan bilirkişi incelemesinde, davalının faturalandırmada esas aldığı teklif formundaki TÜFE endeksine göre güncelleme hükmünün yönetmelikte ve ekinde yer almadığı tespit edilmiştir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, ... işletmekte olduğu, davalı ile ... Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yarışma Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda davacı şirketin ürettiği her bir kWH için davalıya 3,78-Krş ödemeyi taahhüt ederek ... sisteme bağlantı hakkı kazandığı, bu Yönetmelik hükümlerine göre davalı ile davacı şirket arasında 29.11.2011 tarihli ... (“...”) Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, anlaşmanın 3. maddesinde ve bu Anlaşma’nın dayandığı Yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplanacak katkı payı, tesisin bir yıllık elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... katkı payı tutarının 15 Ocak günü saat 17:00’ye kadar ... tarafından müvekkil Şirkete faturalanacağını, sözleşmenin 3. maddesindeki formüle göre hesap yapıldığında 2024 yılı Ocak ayında ödenmesi gereken ... Katkı Payı tutarının KDV dahil 7.469.125,71 TL olması gerektiğini, davalı tarafça ... Katkı Payı anlaşmasının 3. maddesinin ve anlaşmanın dayanağın yönetmeliğin 9. maddesine aykırı olarak 17.01.2024 tarihli KDV dahil 46.348.297,52 TL bedelli ... Katkı Payı hesaplanıp fatura düzenlendiğini, davacının itiraz edilmeyen KDV dahil 7.469.125,71 TL'yi ödediğini belirterek 17.01.2024 tarihli KDV dahil 46.348.297,52 TL bedelli faturanın KDV dahil 38.879.171,81 TL'lik kısmından davacının borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercileri görevli olduğunu, davanın yargı yolu görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafından, “... Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” çerçevesinde yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan ... katkı payı anlaşması gereğince; yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturalarının hesaplanmakta olduğunu, davaya konu ... üzerinden elektrik iletim hattına bağlantı hattı kazanan ...için gerçekleştirilen yarışmada davacı tarafından sunulan teklif mektubunda toplam ... Katkı Payı tutarının teklif yönünden ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi oranında güncelleştirilerek (...) davalıya ödeneceğinin çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt edildiğini, ... katkı payı faturalarının yönetmeliğin 9. maddesi ile yönetmelik eki anlaşma ve teklif mektubu hükümleri birlikte dikkate alınarak hesaplandığını, teklifin sabit fiyat kabul edilerek her yıla ait ... oranında belirlenecek artışa göre hesaplanması yönündeki davacı iddiasının yönetmelik ve eklerindeki düzenlemelere aykırı olduğu gibi formülde yer alan ... endeksinin uygulanma amacına da uygun olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava konusu uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine tabi ... olan davalı ile tacir olan davalı arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklandığı anlaşılmakla davalı yanın yerinde görülmeyen yargı yolu itirazı ön inceleme duruşmasında ara kararla reddedilmiştir. Davalı vekilinin 31.05.2024 tarihli dilekçesi ile 2247 sayılı yasanın 10. maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılarak görevli yargı merciinin idari yargı olarak belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulması ve dosyanın ... gönderilmesine karar verilmesi talebimde bulunduğundan davalı vekilinin olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına ilişkin dilekçe ve ekleri davacı vekiline tebliğ edilerek 7 günlük cevap süresi verilmiş, davacı vekilinin 30.10.2023 tarihli dilekçesinin sunulması akabinde 2247 sayılı yasanın 12/3 maddesi uyarınca dosya muhtevasının onaylı bir örneği ... gönderilmiş, ...cevabi yazısında 2247 sayılı yasanın 10. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığının bildirildiği görülmüş nihayetinde ... sayılı 03.02.2025 tarihli kararı ile davanın çözümünde adli yargının görevli olduğuna kesin olarak karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır. Taraf delilleri toplanmış, tüm dosya kapsamı üzerinde elektrik mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerce yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda özetle; "Davalı şirket tarafından fatura düzenlenmesi sırasında esas alınan Teklif Formunda yer alan "teklif birim fiyatının teklif yılı esas alınarak ... endeksine göre güncellenmesi" yönündeki hükmün Yönetmelikte ve ekinde yer alan sözleşme tasarısında yer almadığı, yarışmanın sona ermesi ile yarışma şartlarının ortadan kalkması ve yarışma sonucunda akdedilen sözleşmede teklif formundaki güncelleme hükmünün yer almaması nedenleriyle, yerleşik hale gelen ... Dairesi ve ....’nin ilamlarına uygun olarak güncellemede sözleşme hükümlerinin esas alınması ve uygulanması gerekeceği, davacının ... ilamlarına göre, 2022 yılı ... üretimi kapsamında sözleşmedeki birim fiyatın sabit olduğunun kabulü halinde , dava kapsamında 38.879.171,81 TL borçlu olmayacağının hesaplandığı, ... Katkı Payı Anlaşmasının 1. maddesinde tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile ... Katkı Payının ...’a ödenmesi ve 20 yıl süreyle güncellenerek ödeme yapılması öngörüldüğünden Anlaşmanın 3. maddesinde yer verilen Katkı Payı hesabında ilk yılın 2013 (Geçici kabul ve işletmeye başlama) olmasına bağlı olarak davaya konu 2022 yılı faturası için 2013 yılından başlamak üzere 2023 yılı ... oranına göre Anlaşmada yer alan birim fiyatın kümülatif güncellenerek Katkı Payı Bedelinin tespiti gerekeceğinin düşünüldüğü, bu halde; davacının davaya konu Faturadaki fazlalığın 46.348.297,52- 39.528.210,22 = 6.820.087,30 TL olacağı ve bu kapsamda yaptığı ödeme kapsamında 32.059.084,41 TL borçlu olacağı" ifade edilmiştir.Dava; davalı tarafından davacı adına düzenlenen ... katkı payı fatura bedel nedeni ile menfi tespit talebine ilişkindir. ... Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında yapılan yarışma sonucunda ...'ın sistemine bağlantı hakkı kazanan davacı şirket ile ... arasında 29.11.2011 tarihli ... Katkı Payı anlaşması imzalandığı, anlaşma kapsamında davacının ... projesinde üretilecek her bir kwh üzerinden ...'a ... katkı payı tutarını ödemekle yükümlü olduğu hususları dosya kapsamı ile sabittir. Taraflarca imzalana sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan ... Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesinin 1. fıkrasında yarışmaya katılacak şirketin ...'te üretilen kwh başına kuruş olarak belirlenen ... katkı payı tutarının üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre ile her yıl ...'a ödemeyi taahhüt eder düzenlemesinin bulunduğu, somut uyuşmazlıkta davalı tarafından ... ilişkin 2023 yılı ... katkı payı bedeli olarak davacı adına 17.01.2024 tarihli KDV dahil 46.348.297,52 TL tutarında ... katkı payı faturası düzenlendiği, fatura bedeline ilişkin davacı tarafından 7.469.125,71 TL tutarında kısmi ödeme yapılarak bakiye fatura bedeline ilişkin ihtarname ile itiraz edilerek iade faturası düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.Uyuşmazlık ... katkı payı tutarının hesaplanması yöntemine ilişkin olmakla bu kapsamda yapılan değerlendirmede; sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan ... Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğin 9. maddesinde ve taraflarca imzalanan 29.11.2011 tarihli ... katkı payı anlaşmasının 3. maddesinde ... katkı payı hesaplama yönteminin "toplam ... katkı payı tutarı= kr*E*... "şeklinde formüle edildiği, yarışma yönetmeliğinin eki olan ve davacı tarafından imzalanarak davalıya verilen teklif mektubunda ise "Şenbük ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kwh) başına 3,78 kuruş teklifimiz ile ... tarafından yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılması ile bulunacak toplam ... katkı payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık ... oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz " ifadelerinin yer aldığı görülmektedir. Davacı tarafça teklif mektubunun sunulmasından sonra, taraflar arasında 29.11.2011 tarihli ... Katkı Payı anlaşması imzalanmış olup, sözleşmede ... Katkı Payının hesabı, teklif mektubundaki hesaplamadan farklı olarak düzenlenmiştir. Taraflarca imzalanan sözleşmenin ... Katkı Payının hesap şekli ile ilgili formül, ... Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara ilişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesine uygun şekilde kaleme alınmıştır. Davalı tarafça ... Katkı Payının hesabı ile ilgili teklif mektubundaki ibarelerin aynen sözleşmeye geçirilmesi mümkün iken, farklı bir hesap şeklini içeren sözleşmenin imzalandığı görülmektedir. Her ikisi de tacir olan tarafların, serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı oldukları açıktır. Taraflar arasındaki anlaşmada, davacının sunduğu teklif mektubuna, sadece 3. maddede, toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması ile ilgili kr* E* ... formülünde, kr değerinin açıklanması sırasında yer verilmiştir.Üretim tesisinin ilk üretiminin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere tüm tesisin geçici kabul tarihinden itibaren 20 yıl süre ile ... katkı payı ödenmesi öngörülmüş olmakla her ne kadar sözleşmede belirtilen yöntemin uygulanması halinde 2011 yılında yapılan 3,78 kuruş teklif fiyatı sabit kalmak suretiyle her üretim dönemi için sadece bir önceki yılın ... oranının hesaplamaya esas alınması söz konusu olacağından bu durumun yarışma tekniğine ve mantığına uygun düşmediği anlaşılmış ise de taraflar arasındaki sözleşmenin 3. maddesi hükmü açık olup, bu kapsamda davacı tarafça sözleşmenin imzalanmasından önce sunulan teklif mektubunun, farklı bir hesap şekli içeren sözleşmenin imzalanmasından sonra, hesap şekli yönünden hükümsüz kaldığı, serbest iradeleriyle imzalanmış olan sözleşmenin davacı ve davalı yönünden bağlayıcı olacağı, ... Katkı Payı ile ilgili faturaların sözleşme hükümlerine göre hesaplanması gerektiği mahkememizce benimsenmiştir.Burada üzerinde durulması gereken husus ... Katkı Payı tutarına ilişkin kr*E*... formülündeki hesaplamanın ne şekilde yapılması gerektiğidir.... Katkı Payı anlaşmasının 3. maddesinde yer alan formülde "...=... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi" olarak ifade edilmiş, sözleşmeye esas ... Kurmak Üzere Yapılan Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesinde; "Yarışmaya katılacak şirket, ...'te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...'a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...' üt edilen Ki vay ... Katkı Payı yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır. ..." denildikten sonra toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için kr*E*... formülünün uygulanması öngörülmüş, formülde yer alan ... açıklamasında ise "... tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksine" yer verilmiştir. Tüketici Fiyat Endeksi (...) tüketim harcamalarına konu olan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatların genel düzeyinde zaman içinde meydana gelen değişimi ölçen bir parametredir. ...'nin bir güncelleme endeksi/parametresi olması nedeniyle ... endeksinin uygulanması tamamen önceki birim fiyatın güncellenmesi anlamını taşımaktadır. Gerek ... Katkı Payının 3. maddesi ve gerekse Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesindeki ... tanımı da bu açıklamaya paralel niteliktedir. ... endeksi uygulamalarının temeline göre ... oranı bir matematik işleminin rakamsal olarak çarpanı olmadığından herhangi bir yıl içinde ... endeksinin sıfır veyahut eksi olması halinde anlaşmada yer alan birim fiyatın (kr*E) esas alınması, ... endeksinin sıfırın üzerinde olması halinde ise anlaşmada yer alan birim fiyata ilave olarak gerçekleşen ... endeksinin dikkate alınması gerekmektedir. Uygulamada "1+..." şeklinde de ifade edilen bu hesap yöntemindeki 1 rakamı sözleşmenin 3. ve yönetmeliğin 9. maddesine göre herhangi bir güncelleme olmaksızın tariflenen katkı payı tutarı (kr *E ) olup bu tutara sözleşmede belirtilen formüle göre ... oranının uygulanması suretiyle ... Katkı Payı bedeli hesaplanmaktadır. Bilirkişi heyetince farklı ihtimallere göre yapılan hesaplamalar içerisinde Yarışma Yönetmeliği ve ... Katkı Payı Anlaşması hükümlerine kapsamında sözleşmeye konu tesiste 2023 yılı üretimine ilişkin 2011 yılında 3,78 kuruş olan teklif fiyatının 2023 yılı üretim miktarı ile çarpılması sonucu belirlenen ... Katkı Payı tutarının % olarak 2023 yılı ... endeksi ile çarpılması neticesinde tespit edilen KDV dahil ... Katkı Payı tutarının 7.469.125,71 TL olduğu ve bu tutarın davacı tarafından davalı yana ödendiği buna göre davalı tarafından davacı adına 2023 yılı üretimine ilişkin düzenlenen 17.01.2024 tarihli KDV dahil 46.348.297,52 TL bedelli faturanın bakiye 38.879.171,81 TL'sinin davalı yönünden istenebilir olmadığı anlaşılmakla kanıtlanan menfi tespit talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile davalı tarafından davacı adına düzenlenen 17.01.2024 tarihli KDV dahil 46.348.297,52 TL bedelli faturanın KDV dahil 38.879.171,81 TL'si yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-Alınması gereken 2.655.836,22 TL harçtan peşin alınan 663.959,06 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.992.000,16 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 996.791,72 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 663.959,06 TL peşin harç, 944,00 TL tebligat, 25,00 TL müzekkere gideri, 1.710,00 TL istinafa dosya gönderim ve fotokopi ücreti ve 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 667.065,66 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı tarafından yapılan 500,00 TL yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 16.07.2025Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...