Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, haksız fiil kaynaklı çoklu trafik kazası sonucu oluşan araç hasarı, değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminat talepli davanın gerekçeli kararını açıkladı.
Özet: Bu dava, davacının aracı ile karıştığı, asli kusurlu bir sürücünün traktöre arkadan çarpıp savrularak davacı aracına da çarptığı trafik kazası sonucu oluşan değer kaybı, bakiye hasar ve ikame araç bedeli talepleri üzerine açılmış olup, bilirkişi raporunda davacı aracına çarpan sürücünün %75 asli kusurlu, davacının kendi sürücüsünün ise %25 tali kusurlu olduğu, davacı aracında 221.150 TL tamir masrafı (iskontoyla 199.035 TL), 304.322,77 TL değer kaybı ve 20.000 TL ikame araç bedeli zarar oluştuğu tespit edilmiş, ancak davalılar ve sigorta şirketi sorumluluklarını ve talep edilen bedelleri çeşitli gerekçelerle reddetmektedir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 08.07.2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2024 tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ şeritte ilerleyen ... idaresindeki ... plakalı traktöre arkadan çarpması neticesinde, traktörü devirdikten sonra yolun sol şeridine savrularak sol şeritte seyreden ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın yoluna çıkarak çarpışmaları neticesinde müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, ... plakalı araç sürücüsüne atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davalılar ve ZMMS sorumlusu ... Sigorta tarafından onarım aşamasında hiçbir ödeme yapılmayarak zararın tazmin edilmediğini, müvekkilinin kendi imkanları ile 221.150,00 TL fatura bedeli ödeyerek aracını tamir ettirebildiğini, müvekkilinin aracının 14.08.2024 tarihinden 25.09.2024 tarihine kadar tamirde kaldığını, ikame araç yönünden Sigorta Şirketi'nin sorumluluğu bulunmadığını ileri sürüp şimdilik 20 TL araç değer kaybı tazminatı, 20 TL araç bakiye hasar bedelinin tüm davalılardan ve 20 TL ikame araç bedelinin sadece davalı şahıslardan, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 12.06.2025 tarihli harçlandırılmış dilekçesi ile dava değerini artırmıştır.CEVAP:Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin talebe ilişkin sorumluluğu bulunmadığını, zira sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, müvekkili şirket tarafından dava dışı ...'e █████/2024 tarihinde 17.708,00 TL ve █████/2024 tarihinde 17.708,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelerin kaza başına maddi tazminatın sorumluluğundan mahsubu gerektiğini, müvekkil şirketin temerrüdünün söz konusu olmadığını, faiz talebinin dava tarihinden itibaren ve yasal faiz şeklinde olması gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuştur.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Kaza tespit tutanağında ... plakalı aracın kusurlu olduğunun belirlendiğini, bu araca karşı sorumluluğu bulunmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı, bakiye hasar bedeli ve ikame araç bedeli istemine ilişkindir.Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; Kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, araç trafik kayıtları, poliçe ve hasar dosyası, davalı sigorta şirketinin dava dışı araç için yaptığı ödemelere ilişkin dekontlar, ... plakalı aracın tramer kaydının getirtildiği, davacının sosyal ve ekonomik durum araştırması için yazılan müzekkereye cevap verildiği ve gerekli bilirkişi incelemesi Mahkememizce yaptırılarak dosya arasına alındığı görülmüştür.ZMMS Poliçesinin İncelenmesinde; ... plakalı özel otomobilin ... adına kayıtlı iken 08.06.███████.06.2025 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde ZMMS'li olduğu, poliçe limitinin kaza başına 400.000,00 TL olduğu, araç başına 200.000,00 TL olduğu görülmüştür.Kaza tespit tutanağının incelenmesinde; ... plakalı araç sürücüsünün arakadan çarpma kuralını ihlalle asli kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün tali kusurlu ve ... plakalı traktör sürücüsünün kusursuz olduğunun bildirildiği görüldü.Tarafların gösterdiği deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Mahkememizce Görevlendirilen Trafik Bilirkişisi ... ve Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den Aldırılan 30.05.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle; "- ... plakalı araç sürücüsü ... yukarıda açıklanan 2918 sayılı karayolları trafik kanununun asli kusurlardan 84/d, diğer kusurlardan 56/1c, 52/1a-b-c, md kurallarını ihlalen kendi aracında ve traktörde meydana gelen hasardan dolayı Tam Kusurlu olduğu, ... plakalı araç üzerinde meydana gelen hasardan dolayı %75 ASLİ KUSURLU olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.- ... plakalı araç sürücüsü ... yukarıda açıklanan 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 56/1c md kuralını ihlalen kendi aracında meydana gelen hasardan dolayı %25 TALİ KUSURLU olduğu kanaatine varılmıştır.- Meydana gelen kazanın oluşumunda başkaca etkenin bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.- Davaya konu ... plakalı araçta kaza sonucu; Toplam hasarın, 221.150,00 TL olduğu,- %10 iskonto uygulandığında, 22.115,00 TL indirimiyle, hasarın 199.035,00 TL olarak hesaplanabileceği, iskontoyu dikkate almanın Sn. Mahkemenin uhdesinde olduğu,- Kaza sonucu bahse konu araçta; 304.322,77 TL değer kaybı hesaplanabileceği,- Araçtan mahrumiyet tazminatının, 20.000,00 TL olarak hesaplanabileceği kanaatine varıldığı" bildirmişlerdir.Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih ve ... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (... sayılı kararları).Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (... dairesinin █████/2022 tarih ve ... sayılı ilamı).Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde; █████/2024 tarihinde davalı sigorta şirketince sigortalı olup davalı ... adına kayıtlı ve davalı ... yönetimindeki ... plakalı aracın önce dava dışı ... plakalı traktöre arkadan çarptıktan sonra davacıya ait ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında davacıya ait araç sürücüsü ...'ın %25 oranında tali kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'un ise olayda %75 oranında asli kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın iskontolu bakiye hasar bedelinin 199.035,00-TL, değer kaybının olay tarihi itibarıyla 304.322,77-TL, araç mahrumiyet zararının ise 20.000,00 TL, olduğu bilirkişilerce belirlenmiş olup, davalıların her üçünün de davalı sürücünün kusuru oranında değer kaybı ve hasar bedelinden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları (davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihinden başlatılarak) , araç mahrumiyet zararından ise sadece davalı işleten ile davalı sürücünün sorumlu olduğu anlaşılmakla, aracın cinsi nedeniyle yasal faiz uygulanmak suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-DAVANIN KABULÜNE,-149.256,25 TL hasar bedeli ve -228.242,00 TL değer kaybı tazminatının █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı Sigorta Şirketi'nden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, davalı şahıslar yönünden kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,-15.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, yalnızca davalı şahıslardan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 26.812,93-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 7.132,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 19.680,33-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 62.803,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,3-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 6.705,00-TL Islah Harcı, 10.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.310,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 18.870,20TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,4-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair, davacı vekilinin e duruşma ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı